باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى – جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ. الماتى اكىمىنىڭ تاپسىرۋى بويىنشا قالادا جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋ جونىندە جول كارتاسى ازىرلەنۋدە. نەگىزگى ماقسات – جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن الداعى بەس جىلدا 5,1%-عا دەيىن تومەندەتۋ. سونىمەن قاتار, ورتاشا جالاقىنى 320 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ جانە 240 مىڭنان استام جۇمىس ورنىن قۇرۋ.
«جاڭا الماتى» كەشەندى جوسپارى اياسىندا قالا شەتىن دامىتۋ جانە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا اعىمداعى جىلى بيۋدجەتتەن 85 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى قاراستىرىلعان. جالپى, جىل ىشىندە بارلىق قارجى كوزدەرىنەن شامامەن 200 ملرد تەڭگەگە جۋىق قاراجات ءبولۋ جوسپارلانۋدا.
قالانى تولىق جارىقتاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرۋدە, مۇندا جارىق مۇلدەم بولماعان ورىندارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋدا. تەك 2020 جىلى 1,4 مىڭنان استام كوشە جارىقتاندىرىلدى, اعىمداعى جىلى بۇل جۇمىس اياقتالادى, تاعى 600-دەن استام كوشەنى جارىقتاندىرۋ قاجەت. 2023 جىلعا قاراي ءبىز قالا تۇرعىندارىنىڭ 99,3%-ىن ساپالى اۋىز سۋمەن, 100% گاز جانە كوشەنى جارىقتاندىرۋمەن قامتاماسىز ەتۋىمىز قاجەت.
شوب-تى قولداۋ ماقساتىندا جۇيەلى شارالار قابىلداندى. مەملەكەتتىك جانە وڭىرلىك باعدارلامالار اياسىندا جىل سايىن شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە كەمىندە 30 ميلليارد تەڭگە نەسيە بولىنەدى. 5 جىل ىشىندە قالانىڭ ءجوو-دە شوب ۇلەسىن 40%-دان 45%-عا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا.
بەس جىل ىشىندە NEET ساناتىنداعى 3 مىڭنان استام جاستار وكىلى كاسىبي وقۋدان وتەدى. «جاسىل ەل» اياسىندا 5 مىڭ جاس ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىمەن قامتىلادى. 25 جوو 16 مىڭ ورىندى 38 جاتاقحانا, كوللەدجدەردە 600 ورىندى 2 جاتاقحانا سالىنادى. جالدامالى تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىسشى جاستارعا 5 مىڭنان استام پاتەر بەرىلەدى.
بيىل حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋعا 39,9 ملرد تەڭگە ءبولىندى. الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ اياسىندا اعىمداعى جىلى 12600 ورىندى 8 مەكتەپتىڭ, 8388 ورىندى 17 جاڭا كورپۋستىڭ (قوسالقى نىسان), 640 ورىندى 4 مەملەكەتتىك بالاباقشانىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ قاجەت. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا 5 نىسان سالىناتىن بولادى.
ەكولوگيا سالاسىندا جەو-2 مودەرنيزاتسيالاۋ بەس جىل ىشىندە اياقتالادى, قاتقىل تۇرمىستىق قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ مەن ۋتيليزاتسيالاۋدىڭ ۇلەسى 11%-دان 24%-عا دەيىن ارتتى, قالاداعى جاسىل القاپتار اۋماعى 14 ملن شارشى مەتردەن 16,8 ملن شارشى مەترگە دەيىن ۇلعايدى.
سەسسيانىڭ سوڭىندا الماتى اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ جاڭارعان ءماسليحات دەپۋتاتتارىن الماتىلىقتاردىڭ ءومىرىن جاقسارتۋ جونىندەگى الدا تۇرعان مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن كۇش-جىگەرلەرىن بىرىكتىرۋگە شاقىردى. سونىمەن قاتار, مەگاپوليس اكىمى ءماسليحاتتىڭ جاڭا ساياسي ءرولى ونىڭ قالا تۇرعىندارىمەن بايلانىستاعى ماڭىزدى كوممۋنيكاتسيالىق بۋىن ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. «سىزدەردىڭ قالالىقتارمەن بەلسەندى جۇمىسى جاسايتىندارىڭىزعا سەنىمدىمىن», - دەدى ب. ساعىنتاەۆ.