وتكەن عاسىردىڭ 80-90 جىلدارى جالپى جۇرت سول كەزدەگى تسەلينوگرادتاعى بارلىق جاي-كۇيدى, ايماقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگى مەن ولكەدەگى انا ءتىلىمىزدىڭ مۇشكىل ءحالىن, وزگە دە ءتۇرلى پروبلەمالاردى «انا ءتىلى» گازەتىندە جازىلعان جۇماتاي سابىرجان ۇلىنىڭ ماقالالارىنان ءبىلىپ, حاباردار بولىپ وتىراتىن. وقي وتىرا ايىزدارى قانىپ, بىرگە جانىپ, بىرگە كۇيىپ, بىرگە مارقاياتىن. ءسوز قاسيەتىنە كىر جۇقتىرماي, ادالدىقتان اينىماي, جازعانىنىڭ شىندىعىنا كۇمان تۋدىرماي, جۇرەكپەن جازىپ, جۇرەكتەرگە جول تاپقان جۇماتاي سابىرجان ۇلىنىڭ نۇر-سۇلتان قالاسىندا تۇرعان ءۇيى دە قازاق جەرى ءۇشىن كۇرەستە الداسپانداي جارقىلداعان ارداقتى جۇمابەك تاشەنوۆ كوشەسىندە بولىپتى.
ەسكەرتكىش تاقتانىڭ اشىلۋىندا جازۋشى جۇماش سومجۇرەك: «جۇماتايعا ورناتىلعان تاقتانىڭ تاشەنوۆتىڭ كوشەسىندە تۇرۋىنىڭ سيمۆوليكالىق ۇيلەسىمى بار ءتارىزدى. تاشەنوۆ جەردىڭ تۇتاستىعىنا, سولتۇستىك ايماقتىڭ جاتقا كەتپەۋىنە باسىن تىكسە, سابىرجان ۇلى ءوز داۋىرىندە ەل, جەر, ءتىل دەپ شىرىلدادى, تاشەنوۆ يدەيالارىنىڭ جالعاستىرۋشىسى بولدى».
سالتاناتتا ءسوز العان جازۋشى قايسار ءالىم: كەزىندە تورعاي وبلىسى اشىلعاندا ونىڭ ەكونوميكالىق جانە رۋحاني-الەۋمەتتىك دامۋىنا اتسالىسقان قالامگەر كەيىن اقمولا وڭىرىنە كەلىپ مۇندا دا جان اياماي, سول باياعى كۇرەسكەرلىگىمەن, سىندارلى سىنىنىڭ جەبەسىن ءمۇلت جىبەرمەي ءدوپ تيگىزە تەر توكتى. جۇماتايدىڭ سول ەڭبەگىن سافۋان شايمەردەنوۆ, سىرباي ماۋلەنوۆ, عافۋ قايىربەكوۆ سىندى قازاق ادەبيەتىنىڭ مايتالماندارى باعالاپ جازدى. مارقۇمنىڭ كوزى تىرىسىندە بىرنەشە كىتابى شىقسا, ارتىندا قالعان مۇراسىن جارى ءامينا مىرجۇسىپقىزى بىرنەشە كىتاپ ەتىپ كوپشىلىككە جەتكىزدى. ول جۇرەكتەرگە جۇماتايدىڭ كوزى تىرىسىندەگىدەي جول تاۋىپ جاتىر», دەگەن.
اشىلۋ سالتاناتىندا قالامگەردىڭ باۋىرى جومارت سابىرجان ۇلى, تۋىسى حاميتبەك ماحمۇتوۆ ءسوز سويلەپ, جۇماتاي سابىرجان ۇلىن ەستە قالدىراتىن شارالار جالعاستى بولسا ەكەن دەگەن تىلەكتەرىن ايتتى.
