جاڭا سالىق رەجيمىن ەنگىزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ 10 جەلتوقساندا قول قويعان سالىق كودەكسىنە ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەرمەن قاراستىرىلعان. تۇزەتۋلەردىڭ باستاپقى نۇسقاسىندا ەرەكشە رەجيم تۋرالى ەرەجە بولمادى - ونى سەنات دەپۋتاتتارى ەنگىزىپ, مۇنداي شارا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولدايدى دەگەن ءۋاج ايتتى.
«پاندەميادان ايتارلىقتاي زارداپ شەككەن سەكتوردى قولداۋ ءۇشىن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى ەكى جىلعا ققس پەن الەۋمەتتىك سالىقتان بوساتۋ ۇسىنىلادى. ەل پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا تابىستىڭ 3% -نا بولشەك سالىق ەنگىزىلىپ جاتىر », - دەدى سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆ 12 قاراشادا پالاتا وتىرىسىندا.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جاڭا رەجيمدى قولداناتىن كاسىپكەرلەر اينالىم كولەمىنە قاراماستان قوسىلعان قۇن سالىعىن تولەۋشىلەر بولمايتىنىن جانە ولار الەۋمەتتىك سالىقتان بوساتىلاتىنىن حابارلادى.
جاڭا سالىق رەجيمىنە كوشۋ ەرىكتى بولىپ تابىلادى, سوندىقتان بيزنەس بۇرىننان قالىپتاسقان نەمەسە جەڭىلدەتىلگەن رەجيمدە قالۋعا قۇقىلى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جاڭا رەجيمدى قولداناتىن كاسىپكەرلەر اينالىم كولەمىنە قاراماستان قوسىلعان قۇن سالىعىن تولەۋشىلەر بولمايتىنىن جانە ولار الەۋمەتتىك سالىقتان بوساتىلاتىنىن حابارلادى.
جاڭا سالىق رەجيمىنە كوشۋ ەرىكتى بولىپ تابىلادى, سوندىقتان بيزنەس بۇرىننان قالىپتاسقان نەمەسە جەڭىلدەتىلگەن رەجيمدە قالۋعا قۇقىلى.
بولشەك سالىققا كىم اۋىسا الادى؟
بولشەك سالىقتى قولدانۋ ءۇشىن زاڭ شىعارۋشىلار مەن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ازىرلەۋشىلەرى بىرنەشە شەكتەۋلەر قويدى.
ەكىنشى شەكتەۋ - ونەركاسىپ. جاڭا سالىق رەجيمى جۇمىس ىستەيتىن سالالاردىڭ ءتىزىمىن ۇكىمەت بەلگىلەۋى كەرەك, بىراق ماتەريال دايىندالعان كەزدە بۇل ءتىزىم ءالى جاريالانباعان بولاتىن. «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى اسقار قىسىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل تىزىمگە, مۇمكىن, پاندەميانىڭ ەكونوميكالىق زارداپتارىنان زارداپ شەككەن سالالار ەنەدى. ەڭ الدىمەن, HoReCa, ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ نارىعىنىڭ باسقا سەگمەنتتەرى.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ الدىن-الا ەسەپتەۋلەرى بويىنشا 4 مىڭعا جۋىق سالىق تولەۋشىلەر جاڭا سالىق رەجيمىنە اۋىسا الادى. كىسىقوۆ بولشەك ساۋدا سالىعى ققس-نى وتەۋ قيىنعا سوققان كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى ءۇشىن قىزىقتى بولادى دەپ بولجايدى. «بۇل نەگىزىنەن سەرۆيستىك قىزمەت. مىسالى, سۇلۋلىق سالونىن الايىق: ونىڭ نەگىزگى شىعىندارى جالاقى مەن جابدىقتاۋ. مۇنداي بيزنەس ققس شىعىس بولىگىن راستاي المايدى, سوندىقتان بۇل سالىق بويىنشا اۋىرتپالىقتى 1-2% -عا عانا تومەندەتۋى مۇمكىن », - دەپ ءتۇسىندىردى ۇكپ وكىلى.
بۇل جاعدايدا 12% ققس ءتيىمدى قوسىلعان قۇن سالىعىنا اينالادى. قالعان اۋىرتپالىق بيزنەسكە تۇسەدى, سوندىقتان وعان جاڭا سالىق رەجيمىنە ءوتۋ وڭايىراق بولادى. «بىراق بىزدە ققس تولەۋشىلەر وتە از», - دەگەن اسقار قىسىقوۆ, ولاردىڭ ءبىرازى بولشەك سالىققا اۋىسادى دەپ بولجايدى.
قارجى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, 2020 جىلدىڭ قازان ايىنىڭ باسىندا 99,9 مىڭنان استام تولەۋشى ققس-پەن تىركەلدى, ونىڭ 14,8 مىڭ جەكە كاسىپكەرى تىركەلگەن.
بولشەك سالىققا كوشۋدى ققس بويىنشا تىركەۋ شەگىن 20 مىڭ اەك-كە دەيىن تومەندەتۋ ارقىلى ىنتالاندىرۋعا بولادى (2020 جىلى 55,56 ملن تەڭگە) - بۇل ەرەجە پرەزيدەنتتىڭ 10 جەلتوقساندا قول قويعان سالىق كودەكسىنە تۇزەتۋلەردىڭ ءدال سول پاكەتىندە قامتىلعان. بۇل جاعدايدا بولشەك ساۋدا سالىعى نەعۇرلىم تارتىمدى كورىنەدى, ويتكەنى ونىڭ اينالىمىنا شەكتەۋلەر جوق جانە ونى باسقارۋ وڭاي - سىزگە اينالىمدى تۇزەتىپ, ققس ەسەبىمەن كۇردەلى ەسەپ جۇرگىزۋسىز 3% تولەۋ كەرەك
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ەسەپتەۋلەرى بويىنشا جاڭا سالىق رەجيمىنىڭ بيۋدجەتتىك اسەرى شامالى بولادى. بيۋدجەت كىرىستەرىنىڭ جالپى كولەمىندە تومەندەۋ 2021 جىلعا جوسپارلانعان كىرىستەردىڭ 0,4% - 11,446 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. سونىمەن قاتار, ققس ءۇشىن دە, بولشەك سالىق بويىنشا دا بىردەي سالىق كەزەڭى بولادى - كۇنتىزبەلىك توقسان, سوندىقتان قازىناعا ءتۇسۋدىڭ تۇراقتىلىعى وزگەرمەيدى
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ەسەپتەۋلەرى بويىنشا جاڭا سالىق رەجيمىنىڭ بيۋدجەتتىك اسەرى شامالى بولادى.
بيۋدجەت كىرىستەرىنىڭ جالپى كولەمىندە تومەندەۋ 2021 جىلعا جوسپارلانعان كىرىستەردىڭ 0,4% - 11,446 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. سونىمەن قاتار, ققس ءۇشىن دە, بولشەك سالىق بويىنشا دا بىردەي سالىق كەزەڭى بولادى - كۇنتىزبەلىك توقسان, سوندىقتان قازىناعا ءتۇسۋدىڭ تۇراقتىلىعى وزگەرمەيدى.
جاڭا نورمالارعا سايكەس, ساتۋ ورنى قازاقستان بولىپ تابىلاتىن كەلەسى تاۋارلاردى, جۇمىستاردى, قىزمەتتەردى ساتۋ بويىنشا اينالىمدار ققس-دان بوساتىلادى.
1) اەا اۋماعىندا قىزمەتتىڭ باسىم تۇرلەرىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە وندىرىلگەن جانە ساتىلعان تاۋارلاردى كەلەسى شارتتاردى ساقتاي وتىرىپ ساتۋ: اەا اۋماعىندا جۇمىس ىستەيتىن ۇيىمدارمەن تاۋارلاردى جەتكىزۋگە ارنالعان كەلىسىمنىڭ (كەلىسىمشارتتىڭ) بولۋى; اەا قاتىسۋشىسىنا تاۋارلاردىڭ جونەلتىلۋىن راستايتىن قۇجاتتاردىڭ بولۋى; ساتىپ الۋشىنىڭ - اەا مۇشەسىنىڭ تاۋارلاردى العاندىعىن راستايتىن قۇجاتتاردىڭ بولۋى;
2) دۇنيەجۇزىلىك پوچتا وداعىنىڭ اكتىلەرىنە سايكەس بىرىڭعاي قۇجاتتاردا رەسىمدەلگەن, باسقا ەلدەردىڭ تاعايىندالعان وپەراتورلارىنان - دۇنيەجۇزىلىك پوشتا وداعىنىڭ مۇشەلەرىنەن حالىقارالىق پوچتا ءترانزيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعى ارقىلى ترانزيتتەۋ ءۇشىن بەلگىلەنگەن وپەراتوردىڭ قىزمەتتەرىن ۇسىنۋ;
3) قالالىق (اۋىلدىق), قالا ماڭىنداعى, اۋدانىشىلىك, اۋدانارالىق (قالاارالىق, وبلىسىشىلىك) ترافيكتە, سونداي-اق ترامۆايلاردا اۆتوموبيلمەن قوعامدىق ماڭىزى بار جولاۋشىلار تاسىمالىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا قىزمەتتەردى ۇسىنۋ.
بۇل تولىقتىرۋلار سالىق كودەكسىنىڭ 394-بابىنا ەنگىزىلدى.
يمپورت كەزىندە ققس-تان بوساتۋ قولدانىستاعى سالىق كودەكسى ۋاكىلەتتى ەكونوميكالىق وپەراتورلاردىڭ (شبو) بەلگىلى ءبىر شارتتاردى ەسكەرە وتىرىپ, يمپورتقا ققس تولەۋدى كەيىنگە قالدىرۋدى قولدانۋىن قاراستىرادى. سالىق كودەكسىنىڭ 399-بابىنا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەرگە سايكەس, كودەكستىڭ 49-بابىنىڭ 10-تارماعىنا سايكەس جاناما سالىقتاردى تولەۋ مەرزىمى وزگەرتىلگەن تاۋارلاردىڭ يمپورتى ققس-دان بوساتىلدى جانە 457-باپتا بەلگىلەنگەن تالاپتار ورىندالدى.
تاۋارلار يمپورتى ءۇشىن ققس-تان بوساتۋدى قولدانۋ ءتارتىبى مەن شارتتارىن ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەدى.
تاۋارلاردىڭ ەكسپورتىن راستاۋ ءتارتىبى بۇزىلعان جاعدايدا, يمپورتتالاتىن تاۋارلارعا ققس ەاەو كەدەن زاڭناماسىندا نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەدەن زاڭناماسىندا ايقىندالعان تارتىپپەن جانە مولشەردە اكەلىنگەن تاۋارلارعا ققس تولەۋ ءۇشىن بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن باستاپ ءوسىمپۇل ەسەپتەلىپ تولەنۋگە جاتادى.
وسىلايشا, زاڭعا ەاەو مۇشە-مەملەكەتتەرىنە بۇرىن اكەلىنگەن تاۋارلاردى اكەتۋ شارتىمەن يمپورتقا ققس تولەۋدى كەيىنگە قالدىرۋ قولدانىلاتىن ققس سالىق تولەۋشىلەرىنىڭ بەلگىلى ءبىر ساناتى ءۇشىن يمپورت كەزىندە ققس-تان بوساتۋدى كوزدەيتىن تۇزەتۋ ەنگىزىلدى. قوسىمشا ققس ەسەبىن قولدانۋ
سالىق كودەكسىنىڭ 411-بابىنا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەرگە سايكەس ققس قوسىمشا ەسەپكە جاتقىزىلاتىن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تىزبەسى كەلەسى ءىس-شارالارمەن تولىقتىرىلدى: ماقتا تالشىعىن, ماقتا تالشىعىن دايىنداۋ; اشىتقى ءوندىرىسى; اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان ايقىنداعان تارتىپپەن سالىق تولەۋشى كەلىسىم جاساسقان جاعدايدا ۇزاق مەرزىمدى ساقتاۋعا ارنالعان شوكولاد, قانت كونديتەرلىك ونىمدەرىن, پەچەنە مەن ۇننان جاسالعان كونديتەرلىك ونىمدەردى ءوندىرۋ; قانت قىزىلشاسىنان قانت ءوندىرىسى.
