بايتەرەك اۋدانىنا قاراستى ميچۋرين اۋىلى ورال قالاسىنىڭ ىرگەسىندە ورنالاسقان. كەنت دەسە دە بولادى. وسىنداي اۋىلدا ون شاقتى سيىر ساۋىپ, قايماق-ماي ساتىپ وتىرعان كوپ بالالى كەلىنشەك تۋرالى ەستىپ, ارنايى باردىق.
اۋلادان اتتاپ كىرگەندە ءبىزدى قاڭقىلداپ قاز قارسى الدى. بىلەگىن ءتۇرىنىپ العان اقسارى كەلىنشەك مال سۋارعالى ءجۇر ەكەن. جەراستى قۇدىعىنان شىققان سۋدىڭ تۇتىگىن استاۋعا قويا سالىپ, ءبىزدى شارۋاشىلىعىمەن تانىستىردى.
– 2018 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنا بارىپ, 4 ملن تەڭگەنى 6 پايىزدىق وسىممەن الدىم. ول كەزدە 13 سيىر الىپ ەدىك. بيىل ءبىز سياقتى كوپ بالالى وتباسىنا, ءارى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالا تاربيەلەپ وتىرعان اناعا جەڭىلدىك بار ەكەنىن ەستىدىم. ءسويتىپ, الدىڭعى نەسيەمدى ەرتەرەك جاۋىپ, بيىل تاعى دا 4 ملن تەڭگە نەسيە الدىم. مۇنىڭ پايىزدىق ءوسىمى نەبارى 4 پايىز. بۇل ءبىز ءۇشىن ۇلكەن كومەك قوي, – دەيدى نازيرا سايلاۋبايقىزى.
نازيرانىڭ مىنەزى اشىق, اڭگىمەشىل ەكەن. تازا ەڭبەك ادامىنىڭ اقجارقىن كورىنىسى. كۇيەۋى بولات «ورال – نۇر – سۇلتان» باعىتىنداعى وتاربانىڭ جولسەرىگى ەكەن. ۇيدە بولعانىنان ساپاردا جۇرگەنى كوپ. ەكىنشى مۇشەلگە تاياعان ۇلكەن ۇلى ساعىنبەك اقساي قالاسىندا ۆاحتالىق ادىسپەن قىزمەت ەتەدى. سوندا ۇيدەگى شارۋاشىلىق تۇگەلدەي ءوزىنىڭ جانە 10 جاسار كەنجە ۇلى نۇرداۋلەتتىڭ موينىندا ەكەن.
– كۇندەلىكتى مال جايعاپ, استىن تازالاۋعا ابدەن ۇيرەندىك, اعا. فيتنەس قوي, – دەپ كۇلەدى نازيرا.
– كىشى بالاڭىز مالدىڭ سوڭىنا سالىپ قويدى دەپ رەنجىمەي مە؟ – دەپ سۇرايمىن ابايلاپ.
– جوعا, رەنجىمەيدى. وسى مال ارقىلى ەل قاتارلى كۇن كورىپ وتىرمىز. بالالارىم اقىلى وقۋدا وقىدى. قازىر قىزىم باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حالىقارالىق قاتىناستار فاكۋلتەتىندە ءبىلىم الىپ ءجۇر. وسىنىڭ ءبارى ەشكىمگە قول جايماي, ادال ەڭبەك ەتكەنىمىزدىڭ ارقاسى, – دەيدى نازيرا.
نازيرا كۇن سايىن سيىرلارىن ساۋىپ, ءسۇتىن, قايماعىن, ىرىمشىگىن ساتىپ تابىس تاۋىپ وتىر ەكەن. قازىر قولىنداعى سۋالعالى تۇرعان 4 سيىردان كۇندەلىكتى 20-25 ليتردەي ءسۇت الىپ وتىر. «جاقىندا جەلىندەپ تۇرعان سيىرلاردى اۋىلدان الىپ كەلەمىز. كورىپ وتىرسىز, ورىن تار» دەيدى. شىنىندا دا نەبارى 14 سوتىق اۋلانىڭ ءار بۇرىشىن پايدالانىپ, بىرنەشە قورا سالىپ تاستاپتى. سيىر-تورپاقتان بولەك تاۋىق, كۇركەتاۋىق, قاز وسىرەدى. «بيىل ءشوپ قىمباتتاپ كەتتى. ءبىر ورامىن 7,5 مىڭ تەڭگەدەن الدىق. سونىڭ وزىندە ساپاسى ناشار ەكەن. جەمدى «تىرىلەي» الىپ, ءوزىم ۇيدەن تارتىپ الامىن» دەيدى شارۋاقور كەلىنشەك.
نازيرا الماتى وبلىسىنىڭ شەلەك اۋدانىندا تۋعان ەكەن. «رايىمبەك باتىر مەن مۇقاعاليدىڭ تۋىسىمىن» دەپ قويادى. ورالداعى جوعارى وقۋ ورنىندا وقىپ, قارجىگەر ماماندىعىن الىپ شىققان. زاماننىڭ الاساپىران كەزىندە ساۋدامەن دە اينالىسىپتى. ءۇي شارۋاشىلىعىمەن, سونىڭ ىشىندە ءسۇت تاعامدارىن وندىرۋمەن 2007 جىلدان اينالىسا باستاعان.
– مەنى كاسىپكەر قىلعان – وسى بالام عوي! – دەپ مەيىرلەنىپ, مۇگەدەكتەر ارباسىندا وتىرعان ۇلىنىڭ بەتىنەن ءسۇيدى نازيرا ۇيگە كىرگەندە.
رامازان – بولات پەن نازيرانىڭ وتباسىنداعى ءۇشىنشى ءسابي ەكەن. دۇنيەگە كەلگەن بەيكۇنا پەرىشتەنىڭ ماڭدايىنا اۋىر ناۋقاس – بتسپ دياگنوزى جازىلىپتى. ۇلىن ەمدەتۋ ءۇشىن بايعۇس انانىڭ بارماعان جەرى جوق. قازىر دە كۇندەلىكتى كۇتىم, ۋاقتىلى ماسساج, ەم-دوم كەرەك. ءتۇرلى ءدارى, قوسپالار دا قىمبات.
– 2006-2007 جىلدان باستاپ سيىر الدىق, ەشكى ساۋدىق. ەم تابا الماي قينالدىق. اسىرەسە بالاما اق كەرەك بولدى. ءسويتىپ ءجۇرىپ وسى اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنا كەز بولدىق قوي. سوڭعى 3-4 جىلدا كوپ بالالى انالارعا, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا كوزقاراس وزگەرىپ, ۇكىمەت تاراپىنان كوپ كومەك بولىپ جاتىر. وسىعان ريزامىز. شىنىمدى ايتسام, وسى نەسيەنى ەشقانداي تامىر-تانىسسىز, ءوزىم بارىپ الدىم. قور فيليالىنداعى ماماندار ۇيىمىزگە كەلدى, جاعدايىمىزدى كوردى. وزدەرى زىر جۇگىرىپ ءجۇرىپ قۇجاتتاردى رەتتەدى. 4 پايىزدىق جەڭىلدىك بار ەكەنىن ايتىپ, راسىمدەۋگە كومەكتەسكەن دە وزدەرى. مىڭ العىس ايتامىن ازاماتتارعا!, – دەيدى نازيرا.
ءبىر قىزىعى, نازيرا دايىنداعان ءسۇت ونىمدەرىن بازارعا شىعارمايدى, ەل ارالاپ ساتپايدى. ونىڭ قولىنان شىققان قايماق-مايدىڭ دامدىلىگىن بىلەتىن ادامدار ۇيدەن وزدەرى الىپ كەتەدى ەكەن. «اقتاۋ مەن اتىراۋدان كەلەتىن دە تانىستارىم بار. ولار كەلسە, ءتۇپ كوتەرىپ ساتىپ الادى» دەيدى نازيرا.
«ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى حالىقتى ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن 2017 جىلدان بەرى قولعا الىنعان بولاتىن. بيىل اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنىڭ باتىس قازاقستان فيليالىنا «ەڭبەك» باعدارلاماسى اياسىندا 3 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن ەكەن.
– بۇل قارجىنىڭ 500 ميلليون تەڭگەسى ورال مەن اقساي قالالارىنداعى كاسىپكەرلىكتى ۇلعايتۋعا باعىتتالدى. ءسويتىپ, وسى قارجىعا 755 جوبا قارجىلاندىرىلدى. مۇنىڭ 459 جوباسى – ستارتاپ. جالپى نەسيە بەرىلگەن 149 جوبا كاسىپكەرلىككە باعىتتالسا, 603 جوبا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ارنالعان. بيىل بەرىلگەن نەسيەلەر نەگىزىندە جاڭادان 208 جۇمىس ورنى اشىلدى, – دەيدى اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى اق باتىس قازاقستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەربۇلان تۇشكەنوۆ.
كورىپ وتىرعانىمىزداي, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنىڭ كومەگىن, «ەڭبەك» باعدارلاماسىنىڭ پايداسىن قاراپايىم ەڭبەك ادامدارى, نازيرا سايلاۋبايقىزى سىندى قاجىرلى جاندار كورىپ جاتىر. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ ءوز تاعدىرى, ءوز تاريحى بار. «قارنى اشقان ادامعا بالىق بەرمە, قارماق بەر» دەگەن ساياساتتى ۇستانىپ وتىرعان مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ دىتتەگەن جەرىنە جەتىپ, ەل يگىلىگىنە ارنالعانىنىڭ ءبىر دالەلى – ءدال وسى «رامازان» جەكە كاسىپكەرلىگىنىڭ قوجاسى نازيرا سىدىقباەۆا دەر ەدىك.
باتىس قازاقستان وبلىسى