ايماقتار • 24 قاراشا، 2020

ەڭ نەگىزگى باسىمدىق – حالىقتىڭ تۇراقتى تابىسى

16 رەت كورسەتىلدى

ورتالىق كوممۋنيكتسيالار قىزمەتىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» جولداۋىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى جانە ءوڭىردىڭ 9 ايداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى جايلى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ، باق وكىلدەرىنىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.

 

ءوڭىر باسشىسى الدىمەن وبلىس­تىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىش­تەرىنە توقتالدى. بيىل الەمدى شارپىعان پاندەميا قالىپتى تىرشىلىككە وزگەرىس ەنگىزگەنى انىق. دەگەنمەن دەر كەزىندە قا­بىل­دانعان شەشىمدەر ارقاسىندا نەگىز­گى باسىمدىققا يە سالالارداعى كور­سەت­كىش­تەردىڭ تومەندەۋىنە جول بەرىلگەن جوق. وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءونىم ءوندىرۋ وسى جىلدىڭ 9 ايىندا 3،5%-عا كوتەرىل­سە، اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا بۇل كور­سەتكىش 3،1%-عا ارتقان. جۇمىس ىستەپ تۇر­عان شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەك­تىلەرىنىڭ سانى 5،4%-عا ۇلعايدى.

جىل باسىنان بەرى وبلىستا 485 مىڭ شارشى مەتردەن اسا تۇرعىن ءۇي پايدا­لا­نۋعا بەرىلىپتى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەز­ەڭىمەن سالىستىرعاندا 0،4%-عا كوپ. كور­سەتكىشتەر اراسىندا ينۆەستيتسيا كولەمى­نىڭ ءبىراز تومەندەگەنى بايقالادى. مۇ­نىڭ مىناداي سەبەپتەرى بار: بىلتىر بىر­نەشە ءىرى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ اياق­تالدى، ولاردىڭ ۇلەسىنە جىلدىق ينۆەس­تي­تس­يالار كولەمىنىڭ شامامەن 30%-ى تيە­سىلى بولدى. بيىل شەكتەۋلەرگە بايلانىس­تى جالپى ەكونوميكاعا ينۆەستيتسيا كولەمى قىسقاردى، بۇل اسىرەسە قۇرىلىس جۇمىس­تارىنىڭ كولەمىنە قاتتى اسەر ەتىپ وتىر.

– كەن ورىندارىنىڭ سارقىلۋىنا بايلانىستى مۇناي ءوندىرۋ كولەمى جىل سا­يىن تومەندەپ كەلەدى، بۇل ونەركاسىپتەگى ءونىم ءوندىرىسىنىڭ كورسەتكىشىنە اسەر ەتۋدە. توعىز ايدا 750 مىڭ توننادان اسا ءونىم­دى كەم وندىردىك، جەر قويناۋىن پاي­­دا­لانۋشىلار بولجامىنشا جىل سو­ڭ­ىنا دەيىن بۇل كولەم 1 ملن توننادان اسادى. وسى سەبەپتى دە شۋ-سارىسۋ شوگىندى باسسەينىنىڭ جەر قويناۋىن زەرتتەۋ بويىنشا جۇمىستى باستادىق، – دەدى گ.ابدىقالىقوۆا.

شيكىزاتقا تاۋەلدى بولماۋدىڭ باستى امالى – ءوڭىر ەكونوميكاسىن ءارتاراپ­تاندىرۋ. وسى باعىتتا يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ ءۇشىنشى بەسجىلدىعى اياسىندا قۇنى 554 ملرد تەڭگە بولاتىن 26 جوبا بويىنشا جۇمىس باستالىپ كەتتى. ارال اۋدانىندا تاۋارلى بالىقتى تەرەڭ وڭدەيتىن تسەح پايدالانۋعا بەرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى وسىنداي ءبىر زاۋىت پەن كەن بايىتۋ كومبيناتىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا. جالپى باعدارلامانىڭ ءۇشىنشى بەسجىلدىعى اياسىنداعى باستامالار تولىق جۇزەگە اسقاندا جاڭادان 7 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى قۇرىلادى.

كەلەر جىلى 7 جوبا جۇمىسىن باس­تايدى. ونىڭ ىشىندە قۇرىلىسى ۇزاق جىلدارعا سوزىلعان شىنى زاۋىتى بار. گۇلشارا ناۋشاقىزى وسى زاۋىت اينالاسىندا 8 ىلەسپە ءوندىرىس ورنىن قۇرۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. قازىردىڭ وزىندە ونىڭ ۇشەۋىنىڭ جوباسى بەلگىلەنىپ، قۇجاتتارى ازىرلەنۋدە.

اۋىلشارۋاشىلىق سالاسى – ءوڭىر ەكو­نو­­مي­كاسىنىڭ نەگىزگى تىرەگى. بۇل باعىت­تا دا كو­ڭىل توعايتاتىن باستاما كوپ. سوڭ­عى 5 جىل­دا جالپى وڭىرلىك ونىمدەگى اگرو­سەك­­تور­دىڭ ۇلەسى 4%-عا دەيىن وسكەنى باي­قا­لادى. بۇل ينۆەستيتسيالاردىڭ ءوسىمى مەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ەنگىزى­لۋىنە باي­لا­نىستى بولىپ وتىر. مى­سا­لى، وت­كەن جىلى اگروونەركاسىپتىك كەشەن­نىڭ نەگىز­گى كاپيتالىنا 6،7 ملرد تەڭگە ين­ۆەس­تيتسيا­لانسا، بيىلعى 9 ايدا كورسەت­كىش 8 ملرد تەڭگەدەن استى. بۇل رەتتە اۋىل شارۋا­شىلىعى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتى شا­ما­مەن 12%-عا وسكەنى دە سالا مامان­دارى­نىڭ ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمىن نىقتاپ وتىر.

– بيىل رەسەيگە مۇزداتىلعان كوكونىس پەن جاڭا پىسكەن قىزاناق جەتكىزۋدى باس­تا­دىق، گەرمانياعا 420 توننا قامىس جى­بەرىل­دى. جالپى، وسى جىلى الەمنىڭ 17 ەلىنە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ 11 ءتۇرى ەكسپورتتالدى. كۇرىششىلەر 550 مىڭ تون­نادان اسا ءونىم جيناپ، كەزەكتى رەت جو­عارى ناتيجەگە قول جەتكىزدى، – دەدى وبلىس اكىمى.

وسى جىلى ايماق ديقاندارى سۋ تاپ­شى­­لى­عىنىڭ زاردابىن جىلداعىدان قات­تى­راق سەزىنگەنى راس. جىل سايىن داريا دەڭ­­­گەي­ى­نە الاڭداپ وتىراتىن ەگىنشىنىڭ الا­­ڭىن ازايتۋ ءۇشىن وڭىردە جالپى كولەمى 2،3 ملرد تەكشە مەتر سۋ جينايتىن 6 قوي­ما سالۋ جوس­پار­لانىپ وتىر. وڭىردە سۋ تاپ­­شى­­لى­­عىنا قارسى بۇدان دا باسقا قا­نات­قاق­­تى جو­با­لار بار. مىسالى، بيىل جاڭا­قور­­عان اۋدانىندا كۇزدىك بيداي سەبىلگەن 80 گەك­­تار جەرگە اكۆاگەل قول­دانىلدى. جاڭا تەح­­نو­لوگيا جەتىستىگى ارقىلى گەكتارىنان ورتا ەسەپپەن 18 تسەنتنەردەن ءونىم جينالدى.

وڭىردە ءتورت ت ۇلىكتىڭ ءوسىمى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. ەندىگى مىندەت – جايىلىمدىق القاپتار اياسىن كەڭەيتۋ. وسى ماقساتتا 452 سۋ كوزىن جوندەۋ ويلاستىرىلىپ وتىر. مۇنان بولەك مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن قايتا وڭدەۋ باعىتىندا قۇنى 10 ملرد تەڭگەدەن اسا 33 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا.

كىشى ارال كەمەرىنە تولعاننان كەيىن ايماقتا بالىق شارۋاشىلىعى جاندانا ءتۇستى. بيىل وسىعان بايلانىستى سالانى دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى وڭىرلىك باعدارلاماسى جاسالدى، ونى ىسكە اسىرۋعا 28 ملرد تەڭگەدەن اسا قارجى بولىنەدى. بۇل تاۋارلىق بالىق كولەمىن 34 ەسەگە، ال بالىق ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن ەكى ەسەدەن اسا ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

جۇمىسسىزدىقتى بولدىرماۋ دا – ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. جىل باسىنان بەرى وبلىستا 19 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپتى، ونىڭ 14 مىڭى – تۇراقتى. ءوڭىردىڭ بيزنەس الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن 2023 جىلعا دەيىنگى ەكونوميكالىق دامۋ كارتاسى ازىرلەندى، ونىڭ شەڭبەرىندە جالپى سوماسى 270 ملرد تەڭگەگە 265 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل 4 600-دەن اسا تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

گۇلشارا ناۋشاقىزى تۇراقتى تابىس پەن حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ وڭىردەگى ەڭ ماڭىزدى باسىم­دىقتار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بيىل وبلىستا 1 946 پاتەرلىك 98 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي سالىنۋدا، ونىڭ 969 پاتەرلىك 74-ءى جىل سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەدى.

ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنىنا دايىندىق كۇشەيتىلدى. قاجەتتىلىگىنە قاراي 21 ين­فەك­­تسيالىق ستاتسيوناردا 3 200 توسەكتىك ورىن دايىنداۋعا مۇمكىندىك بار. ءۇي جاع­­دايىندا امبۋلاتوريالىق قىزمەت كور­سەتەتىن 138 مەديتسينالىق ءموبيلدى توپ جانە سانيتارلىق تالاپتاردىڭ ساقتالۋىن باقىلايتىن 24 مونيتورينگتىك توپ جۇمىس ىستەيدى. 3 600 مەديتسينا قىزمەتكەرىنەن كادرلىق رەزەرۆ قالىپتاستىرىلدى.

 – ىندەتپەن كۇرەسۋ ءۇشىن وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتىن 244-كە جەتكىزدىك. 9 پتر، 60 رەنتگەن اپپاراتى، 682 وتتەگى كون­­تسەنت­راتورى بار. سونىمەن بىرگە ءدارى-دار­­مەك­­تىڭ ەكى ايلىق قورىن جاساقتادىق. تۇ­­راق­­تان­دىرۋ قورى ارقىلى دارىلىك زات­تار­دى الۋعا 488 ملن تەڭگە ءبولىندى. 200 توسەك­­­تىك جاڭا مودۋلدىك ينفەكتسيالىق اۋرۋ­­­حا­نانىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى، كوپ­بە­يىند­ى وب­لىستىق اۋرۋحانا جانىنان وت­تەگى ستان­ساسى سالىنعان. ءدال وسىنداي ستان­سا قۇ­رى­لىسى قازالى اۋدانارالىق اۋرۋ­­حا­­نا­سىندا دا اياقتالۋدا، – دەدى وبلىس اكىمى.

حابارلامادان كەيىن وبلىس اكىمىنە جۋرناليستەر ساۋال قويدى. باق وكىل­دەرى تاراپىنان وبلىس ءوندىرىسىن ءارتاراپ­تان­دىرۋ، دارىگەرلەر تاپشىلىعىن بول­دىرماۋ، گاز باعاسى، جەكە ۇيلەر قۇرى­لىسى ءۇشىن جەر تەلىمىن بەرۋ، وبلىس ورتا­لى­عىنداعى اۋەجاي عيماراتىن جاڭعىرتۋ جايلى قويىلعان سۇراقتارعا ءوڭىر باسشىسى جان-جاقتى جاۋاپ بەردى.

 

قىزىلوردا

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ىندەت جۇقتىرعاندار سانى كوبەيدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 13:58

سەمەيگە جاڭا اكىم تاعايىندالدى

تاعايىنداۋ • بۇگىن، 11:57

الماتىدا 10 كىتاپحانا جاڭارتىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 10:47

ۇقساس جاڭالىقتار