جازدا ىندەت ءورشىپ تۇرعان مەزەتتە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اجار عينايات كوروناۆيرۋسقا قارسى 46 مىڭ مەدقىزمەتكەر كۇرەسىپ جاتقانىن, ونىڭ ىشىندە 9 مىڭىنىڭ دارىگەر ەكەنىن ايتقان بولاتىن. ۆەدومستۆو وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, ءدال قازىر ەلىمىزگە 1400-دەي دارىگەر, 1700-دەي مەدقىزمەتكەر كەرەك. سونىمەن قاتار وتاندىق مەديتسينا سالاسى ينفەكتسيونيست, پۋلمونولوگ, انەستەزيولوگ, رەانيموتولوگ سەكىلدى ماماندار تاپشىلىعىن قاتتى سەزىنىپ تۇر.
مەديتسينا ماماندارىن دايارلايتىن ىرگەلى وقۋ ورنى س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتىن 2018 جىلى 1 485 تۇلەك ءبىتىرىپ شىقسا, 2019 جىلى 1 314 تۇلەك تامامداعان. ال 2020 جىلى ۋنيۆەرسيتەتتى ءبىتىرىپ, ەڭبەك نارىعىنا ارالاسقان 1 271 تۇلەكتىڭ 815-ءىن وقۋ ورنى باسشىلىعى وزدەرى جۇمىسقا ورنالاستىرسا, 452 ستۋدەنت ءوز بەتىنشە جۇمىس تاۋىپ العان. وسى ءبىلىم ورداسىندا وقىعان ايبەك ەرمەكباەۆ ستۋدەنت شاعىنان ەڭبەككە ارالاسقان. سودان دا بولار ورتالىق قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحانادا كوروناۆيرۋس دەرتىنە شالدىققان ناۋقاستاردى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قابىلداپ, ولارمەن تىكەلەي جۇمىس ىستەدى. ول ەپيدەميا ابىر-سابىرعا بەرىلمەۋدى, جىلدام ءارى ساپالى شەشىم قابىلداۋدى ۇيرەتكەنىن ايتادى.
– ءوزىمدى قورىقپايمىن دەپ دايىنداپ, ىسكە كىرىستىم. قورىقساڭ, بۇل سالادا ءجۇرۋدىڭ ءوزى بەكەر. ىندەت قاتتى ورشىگەن كەزەڭدە ءبىر كۇن دەمالىپ, ەكى تاۋلىك قاتارىنان جۇمىس ىستەدىك. ءبىر ساعات بويى وباعا قارسى كوستيۋمدى كيۋ, شەشۋ, التى ساعات لاس ايماقتا دارەتحاناعا بارماي, سۋ ىشپەي ءجۇرۋ وتە قيىن. بىراق سونىڭ بارىنە توزدىك. جەدەل جاردەممەن كەلگەن ناۋقاستاردى قابىلداپ, تىركەپ, بارلىق اناليزدەرىن قاراپ شىعىپ, ءتيىستى ورىنعا – پتر-تەست نەمەسە كت-عا جىبەرىپ وتىرامىز. شۇعىل وپەراتسيا جاسالۋى كەرەك ناۋقاس تۇسسە, وندا دەرەۋ وپەراتسيالىق بلوكقا كىرىپ, وپەراتسياعا دايىندالامىز. بۇل كەزەڭ ءبىز ءۇشىن ءارى سىناق, ءارى ۇلكەن تاجىريبە بولىپ جاتىر, – دەيدى وپەراتسيالىق ءبولىم مەيىرگەرى ايبەك.
جاس ماماننىڭ سوزىنشە, ادەپكىدە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان ناۋقاستار قاتتى شوشىپ, اينالاسىنا اگرەسسياسىن تانىتقان.
– ولار قانداي كوڭىل كۇيمەن كەلسە دە قابىلداپ, اڭگىمەلەسىپ, قورقىنىشىن باسۋعا تىرىسامىز. مۇنداي كۇيگە تۇسپەس ءۇشىن مەملەكەت ايتىپ جاتقان نۇسقاۋلاردى ورىنداۋىمىز كەرەك. ماسكا تاعىپ, انتيسەپتيك سەۋىپ جۇرۋمەن شارۋا بىتپەيدى. اۋرۋدى جەڭۋ ءۇشىن ادام كوپ شوعىرلانعان جەرلەردەن اۋلاق بولىپ, توي-جيىن جاساۋدى دوعارۋ كەرەك. كوپ ادام ءالى قۇلاق اسپاي جاتىر, – دەيدى جاس مامان.
الماتى بالالار قالالىق كلينيكالىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىندا №5 ءبولىم مەڭگەرۋشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارىپ جۇرگەن بايان وسپانباەۆا دا 2013 جىلى س.اسفەندياروۆ ۋنيۆەرسيتەتىن «جالپى مەديتسينا» ماماندىعى بويىنشا ءبىتىرىپ شىققان.
– كارانتين كەزى قيىن ءتيدى. وتباسىمىزدان جىراقتاپ, قوناقۇيدە تۇردىق. ارىپتەستەرىمىز ۆيرۋس جۇقتىرعان كەزدە ءبىزدىڭ دە قورقىنىشىمىز ۇدەپ كەتتى. №12 اۋرۋحانادا ىندەت جۇقتىرعاندار كۇرت كوبەيىپ كەتكەن سوڭ ناۋقاستارىن بىزگە جىبەرىپ, ءبىزدى «حيرۋرگيالىق ءبولىم» ەتىپ جاساقتادى. مەن پەدياتريانى وقىعان سوڭ حيرۋرگيانىڭ قىر-سىرىنا تولىق قانىق ەمەسپىن. سوندىقتان قالالىق جەدەل شۇعىل كومەك كورسەتۋ اۋرۋحاناسىنان ەكى حيرۋرگتى جىبەردى. سولارمەن جۇمىس ىستەپ, ءبىراز قيىندىقتى ەڭسەردىك. الايدا كەيىن ول ەكى حيرۋرگتان ۆيرۋس تابىلىپ, تاعى ەكى اپتاعا كارانتينگە جىبەردى. ايتەۋىر تەست ناتيجەسى «تەرىس» بولىپ شىعىپ, قايتا جۇمىسقا كىرىستىك. جۇمىس ۋاقىتىنىڭ تاڭعى 8-دە باستالىپ كەشكى 6-دا اياقتالاتىنىنا قاراماستان, ءجيى-ءجيى ءتۇن جارىمعا دەيىن قالىپ قويامىز. لاس ايماققا كىرىپ, ناۋقاستاردى ارالايمىز. كىم شىعادى, كىمگە كيسلورود كەرەك, كىمنىڭ ءحالى اۋىر, كىمدى كت-عا ءتۇسىرۋ كەرەك ءبارىن انىقتاپ, ءتيىستى ەم تاعايىنداپ, شارالار قابىلدادىق, – دەيدى بايان.
باياننىڭ جولداسى نۇرجان دا قالالىق جەدەل شۇعىل كومەك كورسەتۋ اۋرۋحاناسىندا دارىگەر-تراۆماتولوگ بولىپ جۇمىس ىستەيدى. ەكەۋى ەكى بالا تاربيەلەپ وتىر.
اباي ايماعامبەت,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى