ەكونوميكا • 24 قاراشا، 2020

مالدى جاڭاشا باعاتىن قوجالىق

27 رەت كورسەتىلدى

مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ – ماڭىزدى شارۋا. باتىس قازاقستان وبلىسىنا قاراستى اقجايىق اۋدانىندا ءىرى قارا وسىرەتىن – 52، جىلقى وسىرەتىن – 8، قوي وسىرەتىن – 5 اسىل تۇقىمدى شارۋاشىلىق بار.

اقجايىق اۋدانىندا بيىلعى ءۇش توقساننىڭ قورىتىندىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جالپى ءونىم كولەمى 9 991 ملن تەڭگە بولىپتى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1،4 پايىزعا ارتىق. دۇنيەجۇزىلىك پاندەمياعا بايلانىستى بولعان كارانتين قىسىمىنا قاراماستان اۋداندا ءىرى قارا 101،6 مىڭعا جەتىپ، 8،3%-عا كوبەيگەن. جىلقى مەن تۇيە دە تيىسىنشە 14،1 جانە 11 پايىزعا ارتقان.

«اۋداندا مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋ شارالارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. ەت شارۋا­شى­لىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان «سىباعا» باع­دارلاماسى بويىنشا 2019 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنا 191،1 ملن تەڭگە نەسيە بەرىلىپ، شەتەلدەن اسىل تۇقىمدى 470 باس ءىرى قارا الىنسا، بيىل ول كورسەتكىش ءۇش ەسەگە ارتىپ، 1333 باسقا جەتتى» دەيدى اقجايىق اۋدانىنىڭ اكىمى قاليار ايتمۇحامبەتوۆ.

جاقىندا اۋدان اۋماعىنداعى ىرگەلى شارۋاشىلىقتىڭ ءبىرى – ء«سابيت» شارۋا قوجالىعىنا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى عالي ەسقاليەۆ بارىپ، اۋىل فەرمەرىنىڭ حال-جاعدايىن كوزىمەن كوردى.

قوجالىق وتاندىق سەلەكتسيونەرلەردىڭ ۇلتتىق ماقتانىشىنا اينالعان قازاقتىڭ اقباس سيىرىن وسىرەدى. مۇندا قازىر 1100 باس ءىرى قارا بولسا، سونىڭ 451-ءى انالىق سيىر. زەڭگىبابا ناسىلىنەن بولەك، مۇندا 2050 باس قوي، 750 جىلقى، 12 تۇيە دە بار ەكەن. قوجالىقتا 20-دان استام ادام جۇمىس ىستەي­دى. قوجالىق باسشىسى ميربولات قۇر­مان­عاليەۆ ىرگەلى شارۋاشىلىقتىڭ بارلىق جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ، عىلىمي نەگىزگە سالعانى كورىنىپ تۇر. ايتالىق، مۇندا مال اسىلداندىرۋ جۇمىسى وڭىردەگى بىرقاتار عىلىمي ورتالىقپەن تىعىز باي̆لانىستا جۇزەگە اسادى. اسىل تۇقىمدىلىعى باعالانۋى ءتيىس بۇقاشىقتاردىڭ گەنەتيكالىق الەۋەتىنە تەز جەتۋى ءۇشىن بۇل شارۋاشىلىق GrowSafe قوندىرعىسىن ورناتقان. كانادالىق بۇل قۇرىلعى ءار جانۋاردىڭ ازىق قابىلداۋ مولشەرىن، سالماعىن ولشەپ، ونىڭ مىنەز-قۇلقى مەن ءوسىمىن باقىلاپ وتىرادى ەكەن. ءسويتىپ مال ازىعىنىڭ تيىمدىلىك سيپاتتامالارىن بولجاپ، اسىلداندىرۋدى شەشىمدەرىن اۆتوماتتى تۇردە وڭتاي̆لاندىرادى. شارۋاشىلىق سوڭعى جىلدارى اسىل تۇقىمدى بۇقاشىقتاردى ءوز ونىمدىلىگى بوي̆ىنشا باعالايتىن ارناي̆ى ستانسا سالىپ، ونىڭ نەگىزىندە بىرنەشە مارتە حالىقارالىق، رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق دەڭگەي̆دە سەمينار ۇي̆ىمداستىردى. بيىل ء«سابيت» قوجالىعىندا وسكەن 4 بۇقاشىق نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «اسىل ت ۇلىك» اكتسونەرلىك قوعامىنا جىبەرىلگەن.

بيىل باتىس قازاقستان وبلىسى سۋدان تاپشىلىق كورگەنى بارلىق دەڭگەيدە ايتىلىپ جاتىر. قۋاڭشىلىق كەسىرىنەن قاجەتتى مال ازىعىن قامتي الماسا، وڭىردە مال شارۋا­شىلىعى دا دامىمايدى. ء«سابيت» شارۋا قو­جالىعى بۇل ماسەلەدە دە وزىق تەحنو­لوگيا كومەگىنە سۇيەنىپتى. Zimmatic يرري­گا­تسيا­لىق جۇيەسى شارۋاشىلىقتىڭ مال ازىعىن ءوزى ءوسىرىپ، قامتۋىنا قولعابىس بەرمەك. بۇيىرسا الداعى كوكتەمدە قوجالىق 200 گەكتار القاپقا ەكپە ءشوپ ءدانىن ەگۋدى جوسپارلاپ وتىر ەكەن. رەسەي̆لىك Eurasia GROUP كومپانياسىمەن اراداعى كەلىسىمشارتتار نەگىزىندە تامشىلاتىپ سۋارۋ جۇي̆ەسى اقجايىق اۋدانىندا الدىمەن ورناتىلماق. وڭىردە ساپالى مال ازىعى تاپشىلىعىن كورىپ وتىرعان وزگە دە شارۋالار بۇل باستامادان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەدى. ءوڭىر باسشىسى عالي ەسقاليەۆ وسىناۋ يگى ىستەردى كوزىمەن كورىپ، وسىنداي وزات تاجىريبەنى كەڭىنەن تاراتۋدى تاپسىردى.

 

باتىس قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋليە اتا ءھام ۇلى جىراۋ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار