ءوڭىر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ماڭعىستاۋ ينۆەستيتسيا كوزدەرىن تارتۋ بويىنشا ۇزدىك ايماقتار قاتارىندا. بيىل وبلىستا 99,8 ملرد تەڭگەنىڭ 14 ينۆەستيتسيالىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ناتيجەسىندە, 1056 ادام جۇمىسپەن قامتىلادى. ولاردىڭ ىشىندە وتاندىق كاپيتالدىڭ قاتىسۋىمەن 27,4 ملرد تەڭگەنىڭ 10 جوباسى, شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قولداۋىمەن 70,5 ملرد تەڭگەگە 3 جوبا, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى تەتىگىمەن جۇزەگە اساتىن 1,9 ملرد تەڭگەنىڭ 1 جوباسى بار.
– ونىڭ ەكەۋى شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن ىسكە قوسىلدى. ءبىرى – وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, جازدا اشىلعان «ريكسوس اقتاۋ» تۋريستىك قوناقۇي كەشەنى. ونىڭ قۇنى 60,8 ملرد تەڭگە. 635 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. ەكىنشىسى, ماۋسىمدا اشىلعان قۇنى 8,6 ملرد تەڭگە بولاتىن «تەڭىز سۋىن دايىنداۋ جانە الىنعان مۇناي ورنىنا سۋ جىبەرۋ» جوباسى, – دەدى سەرىكباي ترۇموۆ.
بۇل باعىتتاعى جۇمىستار كەلەر جىلى دا جالعاسپاق, ياعني كەلەر جىلى قۇنى 81,1 ملرد تەڭگە بولاتىن 21 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلۋدە. بۇل 2 مىڭعا جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەگەن ءسوز. 2 جوبا شەتەلدىك جانە 19 جوبا وتاندىق ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسادى. وڭىردە اۋىز سۋ تاپشىلىعىن جويۋ ماقساتىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتۋ جۇيەلى جۇرگىزىلۋدە. بۇل كورسەتكىش جىل سوڭىنا دەيىن 75,8%-دان 86,8%-عا دەيىن جەتكىزىلەدى. جالپى, اۋىز سۋمەن جانە كارىز جەلىلەرمەن قامتۋ ءۇشىن بيۋدجەتتەن 5,8 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى بولىنگەن.
– ماسەلەن, قۇنى 21,4 ملرد تەڭگە بولاتىن «قاراجانباس» كەن ورنىندا تاۋلىگىنە 17 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تۇششىتۋ زاۋىتى سالىنادى. تەڭىز سۋىن تۇششىتاتىن ەكىنشى زاۋىت 2021-2022 جىلدارى كەندىرلى ايماعىندا سالىنادى دەگەن جوسپار بار. تاۋلىگىنە 50 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تۇشىتادى. بۇل جاڭاوزەن قالاسى سۇرانىسىن تولىق وتەيدى. قازىر تەحنيكالىق نەگىزدەمەسى جاسالىپ جاتىر, – دەدى وبلىس اكىمى.
پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ قويعان مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ارقىلى جۇمىس ورىندارىن اشۋ. بۇل سالانىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسىنداعى ۇلەسى 31,8% قۇرادى. ماڭعىستاۋلىق كاسىپكەرلەر 2-توقساندا 17,6% ءوسىم كورسەتىپ, 692,6 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعاردى. بۇگىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ 756 جوباسى مەملەكەتتىك قولداۋ مەحانيزمدەرىن پايدالاندى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2 ەسەگە ارتىق.
– ونىڭ ىشىندە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا 312 جوباعا 51,8 ملرد تەڭگەگە قولداۋ كورسەتىلدى. 1300-دەن استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, 3070 جۇمىس ورنى ساقتالدى. بىلتىرمەن سالىستىرعاندا قولداۋ العان جوبالار سانى 1,7 ەسەگە ارتتى. «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا 1,6 ملرد تەڭگەگە 317 شاعىن نەسيە بەرىلىپ, 399 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى اياسىندا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋعا قۇنى 71,5 ملرد تەڭگەنىڭ 101 جوباسى ماقۇلداندى, – دەدى وبلىس اكىمى.
الەمدىك ىندەتتىڭ ورشۋىنە بايلانىستى كاسىبى تۇرالاپ قالعان ءوڭىردىڭ 17 مىڭعا جۋىق شاعىن جانە ميكروبيزنەس سۋبەكتىلەرى سالىق تولەۋدەن بوساتىلىپ, جەڭىلدىكتەر بەرىلدى. سونداي-اق, 404 كاسىپكەرگە جالپى سوماسى 14,8 ملرد تەڭگەگە نەگىزگى قارىزدارى مەن سىياقى تولەمىن وتەۋ كەيىنگە قالدىرىلدى. بۇدان بولەك, بار-جوعى 1 پايىزبەن نەسيە بەرەتىن وڭىرلىك «نۇر كاپيتال» جوباسى بىرنەشە جىلدان بەرى جەمىسىن بەرىپ كەلەدى. بيىل 548,7 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 26 جوبا قارجىلاندىرىلىپ, 128 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. باعدارلاما باستالعاننان بەرى 2,9 ملرد تەڭگەگە 149 جوبا ماقۇلدانىپ, 1 126 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.
س.ترۇموۆتىڭ ايتۋىنشا, ماڭعىستاۋدا قۇرلىق, تەڭىز, اۋە قوزعالىسىنىڭ بارلىق ءتۇرى جولعا قويىلعان. وسى مۇمكىندىكتەردى ۇتىمدى پايدالانىپ, كولىك جانە لوگيستيكا الەۋەتىن ودان ءارى دامىتۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان. كارانتين ۋاقىتىندا شەكارا ارقىلى تاۋار تاسىمالىندا قيىندىق تۋىنداعانمەن, تەڭىز قاقپاسى ارقىلى الىس-بەرىس توقتاماي, كەرىسىنشە, بايلانىس جاندانا تۇسكەن. اقتاۋ, قۇرىق تەڭىز جانە سولتۇستىك تەرمينال پورتتارى ارقىلى 10 ايدا جۇكتەردى اۋىستىرىپ-تيەۋ كولەمى 4,5 ملن توننانى قۇرادى.
قۇرىق پورتى ارقىلى – 1 352 مىڭ توننا, اقتاۋ تەڭىز پورتى – 2 581 مىڭ توننا, سولتۇستىك تەرمينال ارقىلى 544 مىڭ توننا جۇك تاسىمالدانعان. 10 ايدا فيدەرلىك جۇكتەردى اۋىستىرىپ-تيەۋ 10 611 كونتەينەرلىك بىرلىككە جەتىپ (جيىرما فۋتتىق ەكۆيۆالەنت), وتكەن جىلعى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 2,1 ەسە وسكەن.
«اۋە جولى ارقىلى ساپالى ءارى قولجەتىمدى قىزمەت كورسەتۋ ماقساتىندا ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن «FlyArystan» كومپانياسى «اقتاۋ-الماتى», «اقتاۋ-نۇر-سۇلتان», «اقتاۋ-شىمكەنت», «اقتاۋ-اتىراۋ», «اقتاۋ-قاراعاندى», «اقتاۋ-ورال» – 6 باعىت بويىنشا جاڭا رەيستەرىن اشتى», دەدى ول.
بۇدان بولەك, اقتاۋدا ونداعان جىل بويى شەشىمىن تاپپاعان ماسەلەنىڭ ءبىرى – قوعامدىق كولىكتەردىڭ جاعدايى. بيىل قالاداعى اۆتوبۋس پاركتەرىن جاڭارتۋ ءۇشىن 216,5 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, وتاندىق 18 اۆتوبۋس ساتىپ الىندى. بۇل جۇمىس الداعى ۋاقىتتا جالعاسادى.
ماڭعىستاۋدا «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا 26,3 ملرد تەڭگەنىڭ 9 ينفراقۇرىلىمدىق جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونداي-اق حالىق كوپتەن بەرى كوتەرىپ جۇرگەن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – قالا جانە اۋىل جولدارىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ بولاتىن. بيىل وسى ماسەلەنى شەشۋگە مۇمكىندىك تۋدى. ناتيجەسىندە, 10 ايدا 161 شاقىرىمدى قامتيتىن 2 جوبا اياسىندا اۆتوموبيل جولدارىنىڭ رەكونسترۋكتسياسى اياقتالدى. ونىڭ ىشىندە 64 شاقىرىمدى قۇرايتىن رەسپۋبليكالىق ماڭىزداعى «جەتىباي – جاڭاوزەن», وبلىستىق ماڭىزداعى 97 شاقىرىم «اتا جولى» اۆتوموبيل جولى بار.
سونداي-اق بيىل 477 شاقىرىمدى قۇرايتىن وبلىستىق جانە اۋداندىق, اۋىلىشىلىك جولداردىڭ قۇرىلىسى مەن ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
– «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە بەينەۋ اۋدانىندا 44 كوشەگە, ماڭعىستاۋ اۋدانىندا 13 كوشەگە, تۇپقاراعان اۋدانىندا 25 كوشەگە اسفالت توسەلدى. «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى ارقىلى اقتاۋ قالاسىنىڭ شاعىناۋدانىشىلىك جولدارى جوندەۋدەن ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, 6 بىردەي شاعىن اۋدانداعى 136 مىڭ شارشى مەتر جول جوندەلدى. بۇل دا اقتاۋلىقتاردىڭ كوپتەن بەرى كوتەرىپ جۇرگەن ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى ەدى, – دەدى اكىم.
ماڭعىستاۋ – ەلىمىزدەگى ءتۋريزمدى دامىتۋعا قولايلى ايماقتاردىڭ ۇزدىك وندىعىنا كىرەدى. اقتاۋ قالاسىندا جاعاجاي ءتۋريزمىن, ال اۋدانداردا ەكو-ەتنوتۋريزمدى دامىتۋعا مۇمكىندىك زور. وڭىردەگى ءتۋريزمدى وركەندەتۋ ماقساتىندا كەشەندى جوسپار جاساقتالىپ, سالانى جەتىلدىرۋ باعىتتارى ايقىندالدى. وسى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە بيىل وڭىرىمىزگە 117 مىڭنان اسا تۋريست كەلگەن. ونىڭ 67 مىڭنان استامى شىلدە ايىندا اشىلعان «ريكسوس اقتاۋ» قوناقۇي دەمالىس كەشەنىنە كەلگەندەر. «ريكسوس اقتاۋ» جوباسى ورتالىق ازياداعى كۋرورتتىق تيپتەس ەڭ ءىرى وتەل. بۇل جوبا ايماق ءتۋريزمىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەردى.
– بيىلعى 2-ءشى توقساندا تۋريزم سالاسىندا 1 ملرد تەڭگەنىڭ قىزمەتى كورسەتىلدى, وڭىرگە 177 مىڭ تۋريست كەلدى. اقتاۋ قالاسىنىڭ «جىلى جاعاجاي» تەڭىز كۋرورتتىق ايماعىن ينفراقۇرىلىممەن قامتۋ ماقساتىندا ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن 17 ملرد تەڭگەگە 31 شاقىرىم جول سالىندى. 2020 جىلدىڭ 1-جارتىسىنىڭ قورىتىندىسىمەن تۋريزم سالاسىنا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 68,7 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 3,7 ەسەگە ارتتى, – دەدى س.ترۇموۆ.
وڭىردە جىلى جاعاجايدا جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ەكىنشى كەزەڭى باستالدى. قازىر سالىنادى دەپ جوسپارلانعان 5 قوناقۇيدىڭ ۇشەۋىنىڭ قۇرىلىسى باستالىپ كەتتى. جىلى جاعادايدا جاڭا قوناقۇيلەر, گولف-كلۋب, تاقىرىپتىق ويىن-ساۋىق ساياباعىن سالۋ جوسپارلانعان, جالپى جوبا قۇنى 1,2 ملرد دوللار.
جۋرناليستەرگە ارنالعان ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا اكىم كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ ەكىنشى تولقىنىنا بەلسەندى دايىندىق بارىسىندا ايماقتاعى مەديتسينالىق ۇيىمداردا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازالاردىڭ بارىنشا جاساقتالعانىن ايتتى. سوڭعى ۇلگىدەگى 200 توسەكتىك ورىنمەن جابدىقتالعان مودۋلدىك ستاتسيونار اشىلدى. قوسىمشا 11 ينفەكتسيالىق ستاتسيونار تولىعىمەن جابدىقتالىپ, رەزەرۆتە دايىن تۇر. وندا 2452 ينفەكتسيالىق جانە 131 رەانيماتسيالىق ورىن بار. 7 كومپيۋتەرلىك جانە 4 ماگنيتتى-رەزونانستى توموگراف الىندى. 2 جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەن, 1 جىلجىمالى زەرتحانا بار.
– مەديتسينالىق ۇيىمدار 260 يۆل اپپاراتتارىمەن جانە 638 وتتەگى كونتسەنتراتورلارىمەن تولىقتاي قامتىلدى. ەڭ باستىسى, وبلىستاعى جەدەل جاردەم اۆتوپاركى 100 پايىز جاڭارىپ, 85 سانيتارلىق كولىكپەن تولىقتى. قازىر ماڭعىستاۋدا جاعداي تۇراقتى. «جاسىل» ايماقتامىز. وبلىس كولەمىندە ارنايى مونيتورينگ توپتارى قۇرىلىپ, تامىز ايىنان بەرى 800-گە جۋىق رەيدتىك شارالار ۇيىمداستىرىلدى. وسىنداي قاتاڭ كارانتيندىك شارالاردىڭ ارقاسىندا وڭىردەگى جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىز, – دەدى س.ترۇموۆ.
ماڭعىستاۋدا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى مەن مەملەكەتتىك باعدارلامالار ءتيىمدى جۇرگىزىلۋدە. دالىرەك ايتقاندا, كورسەتكىش 13,5%-عا ءوسىپ, 151,9 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا 1 ملن شارشى مەترگە جۋىق تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل شامامەن 7400 پاتەر. جىل سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي كولەمىن 1,2 ملن شارشى مەترگە جەتكىزۋ جوسپارى بار. «باقىتتى وتباسى» باعدارلاماسى اياسىندا 154 وتباسى باسپانالى بولدى. حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىن قولجەتىمدى باسپانامەن قامتۋ ماقساتىندا 130 وتباسىنا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى بەرىلدى. جىل سوڭىندا تاعى 419 وتباسىنا پاتەر بەرۋ جوسپارلانۋدا. بيىل ماڭعىستاۋدا جىل سوڭىنا دەيىن بىرقاتار ينۆەستيتسيالىق جانە الەۋمەتتىك نىسانداردى اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. سولاردىڭ ءبىرى – تۇپقاراعان اۋدانىندا جىلىنا 5 مىڭ توننا قۇس ەتىن وندىرەتىن ءىرى فابريكا. بۇل 5 ملرد تەڭگەنىڭ جوباسى, 100-گە تارتا ادامدى جۇمىسپەن قامتيدى. سونداي-اق وسى اۋداندا قۇراما جەم زاۋىتى, جاڭاوزەندە گاز وڭدەۋ زاۋىتىنا قاجەتتى ەنەرگيا وندىرەتىن كاسىپورىن, جەتىبايدا جەل ەلەكترستانسالارى اشىلادى.
– بۇدان بولەك, قۇرىلىسى بىرنەشە جىلعا سوزىلعان ونكولوگيالىق ديسپانسەردى دە اياقتاپ, پايدالانۋعا بەرەمىز. اقتاۋدا جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى, 900 ورىندىق جاڭا مەكتەپ, كىتاپحانا مەن كوپسالالى سپورت كەشەنىن اشىپ, حالىقتىڭ يگىلىگىنە بەرەمىز, – دەدى وبلىس اكىمى. حالىق اراسىندا كەڭ تالقىلانىپ, ماڭعىستاۋلىقتار ءۇشىن ماڭىزدى تاقىرىپقا اينالعان بوزجىرا شاتقالى ماڭىنان سالىناتىن قوناقۇي تۋرالى تۇسىنىك بەرگەن وبلىس باسشىسى بريفينگتە وزگە دە ساۋالدارعا جاۋاپ بەردى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى
