2013 جىلعى 18 قىركۇيەك, استانا قالاسى
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋعا ارنالعان ولشەمدەردى بەكىتۋ تۋرالى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2011 جىلعى 18 شىلدەدەگى № 817 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا قاتىساتىن ادامداردىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋعا جاردەمدەسۋ جانە ولارعا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن كورسەتۋ قاعيدالارىنىڭ 35-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋعا ارنالعان ولشەمدەر بەكىتىلسىن.
2. جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى, اۋىلدىق جانە شەكارا ماڭى اۋماقتارىن دامىتۋ دەپارتامەنتى الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ تىزبەسىن ۋاقتىلى كەلىسۋ جونىندە قاجەتتى شارالار قابىلداسىن.
3. جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋدى, اۋىلدىق جانە شەكارا ماڭى اۋماقتارىن دامىتۋ دەپارتامەنتى:
1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن;
2) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن رەسمي جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتسىن.
4. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ 2011 جىلعى 28 شىلدەدەگى № 28-2/430 جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى مىندەتىن اتقارۋشىنىڭ 2011 جىلعى 28 شىلدەدەگى № 225 «ەكونوميكالىق الەۋەتى تومەن جانە جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋعا ارنالعان ولشەمدەردى بەكىتۋ تۋرالى» بىرلەسكەن بۇيرىعىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 7108 تىركەلگەن, 2011 جىلعى 23 تامىزداعى № 267 (26688) «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتىندە جاريالانعان).
5. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى وڭىرلىك دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى س. م. جۇمانعارينگە جۇكتەلسىن.
6. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعاننان كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى –
قازاقستان رەسپۋبليكاسى وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترى ب.ساعىنتاەۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى –
قازاقستان رەسپۋبليكاسى وڭىرلىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ
2013 جىلعى 18 قىركۇيەكتەگى № 235/نق بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى
اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋعا ارنالعان ولشەمدەر
جىكتەۋ فاكتورلارى ولشەم بىرلىگى شەكتى ماندەر كورسەتكىشتەر
1. ەكونوميكالىق بلوك 50
توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعى بونيتەت بالى >45 6
>25-45 4
15-25 2
<15 0
وتكىزۋ نارىقتارىنان قاشىقتىق دارەجەسى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرىنەن اۋدان ورتالىعىنا, ت/ج ستانتسياسىنا, تاياۋداعى قالاعا دەيىنگى ارا قاشىقتىق, كم <=20 5
>20-60 4
>60-100 2
>100 0
كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىگى ء ىرى (بازالىق) كاسىپورىننىڭ بولۋى بار 4
جوق 0
اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ بار >4 3
2-4 2
1 1
جوق 0 0
اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىمەن قامتاماسىز ەتىلۋى 1) 100 گا ەگىستىككە شاققانداعى تراكتورلار > 0,5 4
0,4 – 0,5 3
0,2 – <0,4 2
<0,2 0
2) 100 گا ەگىستىككە شاققانداعى كومبايندار > 0,3 4
0,2 – 0,3 3
0,1 – <0,2 2
<0,1 0
يرريگاتسيالىق (سۋارمالى) جۇيەلەردى پايدالانۋ بار جانە پايدالانىلادى 3
بار جانە پايدالانىلمايدى 1
جوق 0
ەگىستىك ەگىستىكتىڭ القابى, گا > 10 000 5
5 000 – 10 000 3
1 000 – 5 000 2
1 000 دەيىن 1
جايىلىمدار 1) تابيعي جايىلىمداردىڭ بولۋى, گا > 10000 4
5 000 – 10 000 3
1000 – 5 000 2
دو 1000 1
2) ازىقتىق داقىلدار ەگىسىنىڭ (ەگىلگەن) بولۋى, گا > 3000 5
1 000 – 3 000 4
1 000 دەيىن 2
مال شارۋاشىلىعى اۋىل شارۋاشىلىعى مالدارى (شارتتى باس), ونىڭ ىشىندە:
1) اسىل تۇقىمدى مال > 1000 4
500 – 1000 3
500 دەيىن 2
2) اسىل تۇقىمدى ەمەس مال > 3000 3
1000 – 3000 2
1000 دەيىن 1
2. ينجەنەرلىك-ينفراقۇرىلىمدىق بلوك 25
سۋمەن جابدىقتاۋ ورتالىقتاندىرىلعان (سۋ قۇبىرى) 5
ورتالىقتاندىرىلماعان 3
تاسىمالدى سۋ 0
جول قاتتى جابىن, اۋدان ورتالىعىنا دەيىن جولدىڭ ۇزىندىعى % 100 5
>= 75 - 100 4
> = 50 - 75 3
< 50 1
گازبەن قامتۋ تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتىلگەن 5
سۇيىتىلعان گازبەن قامتاماسىز ەتىلۋى (باللوندا) 2
گازداندىرىلماعان 0
ەلەكتر ەنەرگياسى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن 5
ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن 0
بايلانىس (تەلەفون) بار: 20 نومىردەن اسادى نەمەسە اتس 5
1-دەن 20 نومىرگە دەيىن 2
- 1 ءنومىر 1
بايلانىس جوق 0
3. الەۋمەتتىك بلوك 25
حالىقتىڭ سانى حالىقتىڭ شوعىرلانۋى, ادام > 5 000 5
1 000 – 5 000 4
500 – 1 000 3
50 – 500 2
50 دەيىن 0
مەكتەپتەر مەكتەپتەردىڭ بار بولۋى جانە ولاردىڭ نورمالارعا سايكەستىگى 5
مەكتەپتەردىڭ بار بولۋى, بىراق نورمالارعا سايكەس كەلمەۋى 3
مەكتەپتەرى جوق, جاقىن اراداعى مەكتەپكە دەيىنگى اراقاشىقتىق كەمىندە 3 كم 1
مەكتەپتەرى جوق, جاقىن اراداعى مەكتەپكە دەيىنگى اراقاشىقتىق 3 كم اسادى 0
مەكتەپكە دەيىن مەكەمەلەردىڭ بولۋى بالاباقشا 4
شاعىن-ورتالىقتار 2
جوق 0
دەنساۋلىق ساقتاۋ* مەكەمەلەردىڭ بار بولۋى جانە ولاردىڭ نورمالارعا سايكەستىگى 5
مەكەمەلەردىڭ بار بولۋى, بىراق نورمالارعا سايكەس كەلمەۋى 3
مەديتسينالىق مەكەمەلەرى جوق 0
جۇمىسپەن قامتۋ** ەڭبەككە قابىلەتتى 100 ادامعا شاققانداعى جۇمىسپەن قامتىلعان ادامدار سانى >=وبلىستىق ورتاشا كورسەتكىش 4
< وبلىستىق ورتاشا كورسەتكىش 0
كەدەيلىك ** ەلدى مەكەندەردىڭ 100 تۇرعىنىنا شاققانداعى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن ادامدار سانى <= وبلىستىق ورتاشا كورسەتكىش 2
> وبلىستىق ورتاشا كورسەتكىش 0
4. ەكولوگيالىق بلوك
رادياتسيالىق اياسى مكزۆ/چ <0,3 1
>0,3 0
اۋىز سۋدىڭ ساپاسى سۋداعى جالپى مينەرالدىق (قۇرعاق قالدىعى)
(گ/ليتر) 1,5 دەيىن 1
1,5 - 2 0,75
>2-3 0,25
>3 0
باللدار جيىنى 100
دامۋ الەۋەتى جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر 70 - 100
دامۋ الەۋەتى ورتاشا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر 35 - 69
دامۋ الەۋەتى تومەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر 1 - 34
* – بىرنەشە دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى نەمەسە مەكتەپكە دەيىن مەكەمەلەر بولعان جاعدايدا, ەسەپتەۋ كەزىندە نىسان ونىڭ ماڭىزدىلىعى دارەجەسى بويىنشا قابىلدانادى;
** – تالدانىپ وتىرعان فاكتوردىڭ ورتاشا وبلىستىق كورسەتكىشپەن اراقاتىناسى ارقىلى ەسەپتەلەدى.
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋعا ارنالعان ولشەمدەر, وسى ولشەمدەرگە قوسىمشاعا سايكەس الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋعا ارنالعان نۇسقاۋلىققا سايكەس ەسەپتەلەدى.
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى
اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋعا ارنالعان ولشەمدەرگە قوسىمشا
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى
اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋعا ارنالعان نۇسقاۋلىق
1. جالپى ەرەجەلەر
1. الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى (بۇدان ءارى - اەم) انىقتاۋعا ارنالعان نۇسقاۋلىق (بۇدان ءارى - نۇسقاۋلىق) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2011 جىلعى 18 شىلدەدەگى № 817 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ بەلسەندى شارالارىنا قاتىساتىن ادامداردىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋعا جاردەمدەسۋ جانە ولارعا مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن كورسەتۋ قاعيدالارىنىڭ 35-تارماعىنا سايكەس ازىرلەنگەن.
2. نۇسقاۋلىقتى اەم الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ دەڭگەيىن كەشەندى باعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ, تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاعدايلارىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ولاردىڭ الەۋەتىن ايقىنداۋ, سونداي-اق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ءتيىستى اۋماقتاردىڭ ەلدى مەكەندەرىن ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا باسقارۋشىلىق شەشىمدەردى دايىنداۋى كەزىندە پايدالانۋ ءۇشىن ارنالعان.
3. نۇسقاۋلىقتى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىمەن انىقتايتىندىعىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى جىكتەۋ فاكتورلارى بەلگىلەيدى.
2. اقپارات كوزدەرى
4. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اەم الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ دەڭگەيىنە كەشەندى باعالاۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن:
1) جالپىمەملەكەتتىك ستاتيستيكالىق بايقاۋلاردىڭ دەرەكتەرى;
2) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان, مينيسترلىكتەردەن, اگەنتتىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردان الىنعان اقپارات;
3) ۆەدومستۆولىق ستاتيستيكالىق بايقاۋلاردىڭ دەرەكتەرى;
4) الەۋمەتتىك ساۋالنامالاردىڭ ناتيجەلەرى اقپارات كوزدەرى بولىپ تابىلادى.
3. الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ الەۋەتى تومەن, ورتا جانە جوعارى
اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى انىقتاۋ ولشەمدەرى
5. اەم الەۋەتىن جانە ولاردىڭ پەرسپەكتيۆالىعىن باعالايتىن ماڭىزدى جىكتەۋ فاكتورلارى رەتىندە 22 جيىنتىق كورسەتكىشتى قامتيتىن ولشەمدەردىڭ 4 توبى: ەكونوميكالىق, ينجەنەرلىك-ينفراقۇرىلىمدىق, الەۋمەتتىك جانە ەكولوگيالىق ولشەمدەر ايقىندالعان.
6. اەم الەۋەتىن باعالاۋ كەزىندە ەكونوميكالىق دامۋدىڭ باسىمدىقتارىن ەسكەرە وتىرىپ, كورسەتكىشتەردىڭ ارقايسىسىنا بالداردىڭ جيىنتىق سانى سوماسىندا ولاردىڭ ماڭىزدىلىعىن سيپاتتايتىن سالماق بەلگىلەندى. ەكونوميكالىق بلوك كورسەتكىشتەرىنىڭ سالماعى ەڭ ۇلكەن – ەڭ ۇلكەن جيىنتىق بالى 50, ينجەنەرلىك-ينفراقۇرىلىمدىق جانە الەۋمەتتىك بلوكتاردىڭ كورسەتكىشتەرى 25-تەن اسپايدى. اەم-ءنىڭ دامۋ دەڭگەيىنە ەكولوگيالىق بلوكتىڭ اسەرى تۇزەتۋ كوەففيتسيەنتتەرى ارقىلى باعالانادى, ولارعا العاشقى ءۇش بلوك بويىنشا الىنعان بالدار كوبەيتىلەدى.
7. ەكونوميكالىق بلوكتىڭ جىكتەۋ فاكتورلارى:
1) توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعى – 6 بالل. توپىراقتىڭ ساپاسى مەن الەۋەتتى قۇنارلىلىعىن ءمانى 1-دەن 100-گە دەيىن بولۋى مۇمكىن بونيتەت بالدارىندا كورىنىس تاباتىن ەگىستىكتىڭ بونيتيروۆكاسى سيپاتتايدى. كورسەتكىشتىڭ شەكتى ماندەرى جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس بەلگىلەنگەن جانە توپىراق قاباتىنىڭ ساپاسىنىڭ «15 بالدان تومەن» كورسەتكىشىنەن رەسپۋبليكاداعى «45 بالدان جوعارى» ەڭ ۇلكەن كورسەتكىشكە دەيىنگى گراداتسياسىن كوزدەيدى;
2) وتكىزۋ نارىقتارىنان قاشىقتىق دارەجەسى – 5 بالل. اەم-نەن اۋدان ورتالىعىنا, تەمىر جول ستانتسياسىنا, قالاعا دەيىنگى ارا قاشىقتىقتى وتكىزۋ نارىقتارىنىڭ قولجەتىمدىلىگى كورسەتكىشى ءۇشىن نەگىز رەتىندە پايدالانۋعا بولادى. تومەنگى ءمان رەتىندە 20 كيلومەترگە تەڭ جانە كەم, 5 بالعا باعالانعان اراقاشىقتىق قابىلدانعان. قادامنىڭ مولشەرى 40 كم قۇرايدى, ال كورسەتكىشتىڭ ەڭ تومەن شەكتى ءمانى رەتىندە 100 كيلومەترگە تەڭ جانە ارتىق اراقاشىقتىق قابىلدانعان;
3) كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىك – 4 بالل. بۇل كورسەتكىش زاڭدى تۇلعا (اق, جشس, ءىرى شق جانە ت.ب.) نىسانىندا تىركەلگەن ءىرى (بازالىق) كاسىپورىننىڭ بولۋىمەن سيپاتتالادى, وندا اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارىنىڭ ەلەۋلى نەمەسە نەگىزگى بولىگى جۇمىسپەن قامتىلعان بولۋى كەرەك, وسىعان بايلانىستى ول حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا بەلگىلى تۇردە اسەر ەتەدى. ءىرى (بازالىق) كاسىپورىننىڭ نەگىزگى ولشەمدەرىنىڭ ءبىرى ناقتى اۋىلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا بەلسەندى ارالاسۋى بولىپ تابىلادى;
4) اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋدى دامىتۋ – 3 بالل. ءتيىستى اۋماقتا قوسىلعان قۇننىڭ ءوسۋ مۇمكىندىكتەرىن سيپاتتايدى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى جانە باسقا دا ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ وبەكتىلەرىنىڭ بولۋىمەن انىقتالادى. كورسەتكىشتىڭ شەكتى ماندەرى ءبىر اەم-دە 0-دەن 4-كە جانە ودان اساتىن قايتا وڭدەۋشى تسەحقا دەيىن تۇرلەنەدى;
5) اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىمەن قامتاماسىز ەتىلۋى – 8 بالل. ەكى كورسەتكىشكە بولىنەدى: 100 گا ەگىستىككە كەلەتىن تراكتورلاردىڭ سانى جانە 100 گا ەگىستىككە كەلەتىن كومباينداردىڭ سانى. شەكتى ماندەردىڭ مولشەرى 0,2-دەن 0,5-كە (0,3) جانە ودان اساتىن تراكتورعا (كومباينعا) دەيىن تۇرلەنەدى;
6) يرريگاتسيالىق (سۋارمالى) جۇيەلەردى پايدالانۋ – 3 بالل. سۋارمالى ەگىن شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جونىندەگى مۇمكىندىكتەر يرريگاتسيالىق جۇيەلەردىڭ بولۋى مەن پايدالانىلۋىن كورسەتەدى. سۋارىلاتىن جەرلەر جايىلىمدارعا قاراعاندا اۋىل حالقىنىڭ ەداۋىر كوپ مولشەرىنە تابىستى قامتاماسىز ەتە الادى. يرريگاتسيالىق جۇيەلەر بار جانە ولاردى پايدالانىلاتىن اۋماقتار 3 بالمەن, ال جوقتارى – 0 بالمەن باعالانادى;
7) ەگىستىك – 5 بالل. ەگىن شارۋاشىلىعىن دامىتۋ مۇمكىندىكتەرىن انىقتايدى. شەكتى ماندەرى اۋىلشارۋاشىلىعى القابىنىڭ الاڭىنا بايلانىستى انىقتالادى. كورسەتكىشتىڭ شەكتى ماندەرى ءبىر اەم-دە 0-دەن 10 000-عا جانە ودان اساتىن گەكتارلارعا دەيىن تۇرلەنەدى;
8) جايىلىمدار – 9 بالل, ەكى كورسەتكىشكە بولىنەدى:
تابيعي جايىلىمداردىڭ بولۋى – 4 بالل, شەكتى ماندەرى الاڭعا بايلانىستى انىقتالادى جانە ءبىر اەم-دە 0-دەن 10 000-عا جانە ودان اساتىن گەكتارعا دەيىن تۇرلەنەدى;
ازىقتىق داقىلدار ەگىسىنىڭ (ەگىلگەن) بولۋى – 5 بالل, جوعارى پروتەيندى ازىقتى الۋمەن انىقتالادى, مال شارۋاشىلىعىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا سەبەپ بولادى. شەكتى ماندەرى الاڭىنا بايلانىستى انىقتالادى جانە ءبىر اەم-دە 0-دەن 3 000-عا جانە اساتىن گەكتارعا دەيىن تۇرلەنەدى;
9) مال شارۋاشىلىعى – 7 بالل. اەم-دە اۋىلشارۋاشىلىعى مالدارىنىڭ بولۋىن سيپاتتايدى جانە ەكى كورسەتكىشكە بولىنەدى:
اسىل تۇقىمدى مال – 4 بالل, گەنەتيكالىق الەۋەتى جوعارى مالدى وسىرۋگە, ولاردى ساقتاۋعا جانە كوبەيتۋگە باعىتتالعان تۇقىمدىق جۇمىس جۇيەسىمەن قامتىلعان مال شارۋاشىلىعىنىڭ سالاسى. شەكتى ماندەرى ءبىر اەم-دە 0-دەن 1 000-عا دەيىن جانە ودان اساتىن شارتتى باسپەن انىقتالادى. اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىنىڭ ونىمدەرى جوعارى قوسىلعان قۇنمەن ەرەكشەلەنەدى;
اسىل تۇقىمدى ەمەس مال – 3 بالل, شەكتى ماندەرى ءبىر اەم-دە 0-دەن 3 000-عا دەيىن جانە ودان اساتىن شارتتى باسپەن انىقتالادى.
وسى كورسەتكىشتەر تۇزەتۋ كوەففيتسيەنتتەرىنە كوبەيتۋ جولىمەن (ىقم – 0,8; قويلار جانە ەشكىلەر – 0,1; شوشقالار – 0,3; جىلقىلار – 1,0; تۇيەلەر – 1,0.) «شارتتى باسپەن» ولشەنەدى;
8. ينجەنەرلىك-ينفراقۇرىلىمدىق بلوكتىڭ جىكتەۋ فاكتورلارى:
1) سۋمەن جابدىقتاۋ – 5 بالل. سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسىنىڭ جاي-كۇيىن باعالاۋ حالىق تۇتىنۋى ءۇشىن سۋدىڭ قانداي كوزدەردەن الىناتىندىعى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتالعان (سۋ قۇبىرى) اەم-ءنىڭ, ورتالىقتاندىرىلماعان سۋمەن جابدىقتالعان (سۋ تاراتۋ پۋنكتىنەن, ۇڭعىمالاردان, قۇدىقتاردان, سۋ تازارتۋ قوندىرعىلارى بار نەمەسە جوق جەر بەتىندەگى كوزدەردەن) جانە تاسىمالدى سۋدى پايدالاناتىن اەم-گە قاراعاندا, جاعدايى جاقسى بولادى. سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسى بويىنشا ماندەردىڭ مولشەرى ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتالعان (سۋ قۇبىرى) اەم-دە 5 بالدان تاسىمالدى سۋدى پايدالاناتىن اەم-دە 0 بالعا دەيىن تۇرلەنەدى;
2) جول – 5 بالل. جول ينفراقۇرىلىمىن باعالاۋ ءۇشىن اەم-نەن اۋدان ورتالىعىنا دەيىنگى قاتتى جابىنى بار اۆتوكولىك جولدارىنىڭ پايىزى قابىلداندى. شەكتى ماندەرى قاتتى جابىنى بار 100% بولىپ, ودان ءارى قادامدىق ءمانى 25%-بەن انىقتالادى.
3) گازبەن جابدىقتاۋ – 5 بالل, حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن سيپاتتايتىن ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ كورسەتكىشى. اەم-ءدى تابيعي گازبەن گازداندىرۋ – 5 بالل, سۇيىتىلعان گازبەن قامتاماسىز ەتۋ (باللوندا) – 2 بالل جانە گازبەن جابدىقتالماعان – 0 بالل وسى كورسەتكىشتى انىقتايتىن شەكتى ماندەر بولىپ تابىلادى;
4) ەلەكتر ەنەرگياسى – 5 بالل. حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيىنىڭ جانە اۋماقتىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىنىڭ ماڭىزدى كورسەتكىشى. شەكتى ماندەر اەم-ءنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتىلگەنىمەن نەمەسە قامتاماسىز ەتىلمەگەنىمەن انىقتالادى;
5) بايلانىس (تەلەفوندىق) – 5 بالل. اەم-ءدى تەلەفونداندىرۋ دەڭگەيىمەن انىقتالادى. كورسەتكىشتىڭ شەكتى ءمانى ابونەنتتىك جەلىنىڭ تىعىزدىعىمەن ايقىندالادى: اتب – 5 بالل, 1-دەن 20-عا دەيىن نومىرلەر – 2 بالل, 1 ءنومىر – 1 بالل بولۋى جانە بايلانىستىڭ بولماۋى – 0 بالل.
9. الەۋمەتتىك بلوكتىڭ جىكتەۋ فاكتورلارى:
1) حالىقتىڭ سانى – 5 بالل. اەم-دە حالىقتىڭ شوعىرلانۋىن كورسەتەدى. باستاپقى ماندەرى حالىقتىڭ سانىنا بايلانىستى انىقتالادى جانە ءبىر اەم-دە 0-دەن 5 000-عا جانە ودان اساتىن ادامعا دەيىن تۇرلەنەدى;
2) مەكتەپتەر – 5 بالل. وسى كورسەتكىشتى ولشەۋ «ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى جەلىسىنىڭ كەپىلدىكتى مەملەكەتتىك ءنورماتيۆى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2007 جىلعى 21 جەلتوقسانداعى № 1256 قاۋلىسىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى, وندا اۋىلدىق ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك نورماتيۆتەر مەن ستاندارتتار بەكىتىلگەن.
ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ كورسەتكىشىن باعالاۋ ءبىلىم بەرۋ وبەكتىلەرىنىڭ بەلگىلەنگەن نورمالارعا سايكەستىگى نەمەسە سايكەس ەمەستىگى جانە ولاردىڭ ناقتى ەلدى مەكەندە بار بولۋى, سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ مەكتەپ جاسىنداعى وقۋشىلار تۇراقتى تۇراتىن اەم-نەن 3 كم استام قاشىقتىعى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى;
3) مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ بولۋى – 4 بالل. كورسەتكىشتىڭ شەكتى ماندەرى اەم-دە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ بولۋى بويىنشا انىقتالادى: بالاباقشا – 4 بالل, شاعىن-ورتالىق – 2 بالل;
4) دەنساۋلىق ساقتاۋ – 5 بالل. وسى كورسەتكىشتى ولشەۋ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى جەلىسىنىڭ مەملەكەتتىك ءنورماتيۆى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2009 جىلعى 15 جەلتوقسانداعى № 2131 قاۋلىسىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى, وندا اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك نورماتيۆتەر بەكىتىلگەن.
اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن باعالاۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىلەرىنىڭ بەلگىلەنگەن نورمالارعا سايكەستىگى نەمەسە سايكەس ەمەستىگى جانە ولاردىڭ اەم-دە بار بولۋى نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى;
5) جۇمىسپەن قامتۋ – 4 بالل. اەم-دە جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىنىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندى حالىقتىڭ سانىنا اراقاتىناسىن سيپاتتايدى جانە ورتاشا وبلىستىق كورسەتكىشپەن سالىستىرىلادى;
6) كەدەيلىك – 2 بالل. اۋىلدىڭ 100 تۇرعىنىنا شاققاندا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىنداردىڭ اراقاتىناسىن سيپاتتايدى جانە ورتاشا وبلىستىق كورسەتكىشپەن سالىستىرىلادى.
10. ەكولوگيالىق بلوك مىناداي كورسەتكىشتەر بويىنشا بولىنگەن:
1) رادياتسيالىق ايا – ولشەم بىرلىگى - مكزۆ/ساع. «رادياتسيالىق قاۋiپسiزدiكتi قامتاماسىز ەتۋگە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2012 جىلعى 3 اقپانداعى № 202 قاۋلىسىنا سايكەس ەلدى مەكەندەردىڭ اۋماعىنداعى رادياتسيالىق ايانىڭ جاي-كۇيىن سيپاتتايتىن كورسەتكىش سىرتقى گامما-ساۋلەنىڭ ەكسپوزيتسيالىق دوزاسىنىڭ قۋاتى (ەدق) بولىپ تابىلادى, ول 0,3 مكزۆ/ساع. اسپاۋى قاجەت.
0,3 مكزۆ/ساع. اساتىن رادياتسيالىق ايا دەڭگەيى بار اەم باسقا كورسەتكىشتەر بويىنشا جوعارى جانە ورتا دامۋ الەۋەتى بولۋىنا قاراماستان, ەرەكشە قولايسىز ەكولوگيالىق جاعدايى بار ەلدى مەكەندەردىڭ توبىنا اۋىستىرىلادى;
2) اۋىز سۋدىڭ ساپاسى – «سۋ كوزدەرىنە, شارۋاشىلىق-اۋىز سۋ ماقساتى ءۇشىن سۋ جيناۋ ورىندارىنا, شارۋاشىلىق-اۋىز سۋمەن جابدىقتاۋعا, سۋدى مادەني-تۇرمىستىق پايدالانۋ ورىندارىنا جانە سۋ وبەكتىلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قويىلاتىن سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار» سانيتاريالىق قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2012 جىلعى 18 قاڭتارداعى № 104 قاۋلىسىنا سايكەس سۋدىڭ ساپاسى جانە ونىڭ تۇتىنۋعا جارامدىلىعىن سيپاتتاۋ ءۇشىن ونى مينەرالداندىرۋ دەڭگەيى الىنادى, وندا اۋىز سۋداعى مينەرالدىق تۇزداردىڭ (قۇرعاق قالدىقتىڭ) شەكتى جول بەرىلەتىن جيناقتالۋى (شجج) 1(1,5) گ/ل قۇرايدى.
11. بارلىق جىكتەۋ فاكتورلارى بويىنشا كورسەتكىشتەر ءاربىر اەم بولىنىسىندە بالمەن انىقتالادى.
12. ولشەمدەردىڭ ءۇش بلوگى بويىنشا الىنعان اەم بالدارىنىڭ جيىنتىق سوماسى ەكولوگيالىق بلوك بويىنشا تۇزەتۋ كوەففيتسيەنتىنە كوبەيتىلەدى جانە اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ الەۋەتىن سيپاتتايتىن جيىنتىق بالدى انىقتايدى.
13. بالداردىڭ جيىنتىق سوماسىنىڭ نەگىزىندە اەم ءۇش ساناتقا (تيپكە) بولىنەدى:
1) دامۋ الەۋەتى جوعارى اەم – 70 بالدان استام;
2) دامۋ الەۋەتى ورتاشا اەم – 35-69 بالل;
3) دامۋ الەۋەتى تومەن اەم – 1-34 بالل;
بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2013 جىلعى 18 قازاندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەلىسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №8826 بولىپ ەنگىزىلدى.
