الماتى قالاسىندا ىندەتتىڭ قايتا باس كوتەرگەنىنىڭ ايتىلۋىندا كەمىستىك جوق. مەگاپوليس اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ كەزەكتى رەت «الماتى» تەلەارناسىنىڭ Akimat Live تىكەلەي ەفيرى ارقىلى قالىپتاسقان سانيتارلىق-ەپيدەميالىق احۋال بۇرىنعىداي ۋشىعا قالسا, قالا بيلىگى وعان قانشالىقتى دايىن ەكەنى تۋرالى باياندادى. سەبەبى قالادا قازان ايىنىڭ باسىندا كۆي اۋرۋىنىڭ وسكەنى بايقالدى.
بيىل 18 قاراشاعا دەيىن قالادا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ 15 325 وقيعاسى تىركەلدى, ونىڭ 9 251-ءى – سيمپتومدى, 6 074-ءى – سيمپتومسىز. انىقتالماعان پنەۆمونيا – 1 099 وقيعا. 19 قاراشادا كۆي-ءدىڭ 35 وقيعاسى تىركەلگەن, ونىڭ ىشىندە 22-ءسى – سيمپتومدى, 13-ءى – سيمپتومسىز, انىقتالماعان پنەۆمونيانىڭ 4 وقيعاسى بار. تاۋلىكتىك ءوسىم – 0,2%, رەپرودۋكتيۆتى سانى – 1,15.
بۇل كورسەتكىشتەر بۇگىندە الماتى «جاسىل» جانە «سارى» ايماقتار اراسىندا تۇرعانىن دايەكتەيدى. قىركۇيەك ايىندا كۆي اۋرۋىنىڭ 165 جاعدايعا دەيىن ماكسيمالدى تومەندەۋى (100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 8,3) تىركەلگەن ەدى. ال قازان ايىندا كۆي اۋرۋى بىرتىندەپ ءوسىپ, 365 وقيعاعا جەتتى. الماتىدا بيىل 1 قازان مەن 16 قاراشا ارالىعىندا كۆي جۇقتىرۋدىڭ 900 وقيعاسى جانە پنەۆمونيانىڭ 189 وقيعاسى تىركەلدى.
الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان ناۋقاستاردىڭ 30%-عا جۋىعىنىڭ اعا بۋىن وكىلدەرى ەكەنىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, كۆي جۇقتىرعان ناۋقاستار اراسىندا 40-59 جاستاعىلار – 288 ادام (32%), 60 جاس پەن ودان جوعارى جاستاعىلار – 240 ادام (27%). سوندىقتان قالا اكىمى قالا تۇرعىندارىن ەگدە جاستاعى جاقىندارىنا جاناشىرلىق تانىتۋعا, بەيعام بولماۋدى كەزەكتى رەت قاپەرگە سالۋعا ءماجبۇر.
«جاستار سانيتارلىق-ەپيدەميالىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاماي, ادامدار كوپ شوعىرلانعان جەرلەرگە بارىپ, ۇيگە ۆيرۋس اكەلەدى, اتا-انالارى مەن تۋىستارىنا جۇقتىرادى. سوندىقتان مەن بارشاڭىزدان قىراعىلىق پەن ساقتىق تانىتۋلارىڭىزدى, سۇرايمىن», دەدى ب.ساعىنتاەۆ.
ەپيدەميالىق زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە 1 قازان مەن 16 قاراشا ارالىعىندا كۆي ينفەكتسياسىنىڭ جۇقتىرۋ وقيعاسىنىڭ 53%-ى قوعامدىق ورىنداردا بولعانى انىقتالدى. بۇل – ساۋدا جانە ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى, دۇكەندەر, بازارلار جانە قوعامدىق كولىكتەر. ۇيدەگى ناۋقاسپەن, سيمپتومسىز جۇقتىرۋشى, جاستارمەن بايلانىستا بولعانداردىڭ 23%-ى كۆي ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان. جۇمىستا كۆي ناۋقاسىمەن بايلانىستا بولعانداردىڭ 17%-ى ينفەكتسيا جۇقتىرعان. سونداي-اق ناۋقاستاردىڭ 4%-ى ىندەتتى شەتەلدەن جۇقتىرىپ كەلگەن.
ب.ساعىنتاەۆ پاندەميانىڭ ىقتيمال ەكىنشى تولقىنىنا دايىندىق تۋرالى ايتا كەلىپ, الماتىدا كوۆيدتىك گوسپيتالدەردە رەزەرۆتىك ورىنداردىڭ قۇرىلعانىن ەسكە سالدى. قۋاتتىلىعى 7 226 توسەكتىك ورىن بولاتىن 32 كوۆيدتىك ستاتسيونار ازىرلەندى, ونىڭ 250-ءى – جانساقتاۋ ورىندارى. سوڭعى ايلاردا الماتىدا 2 جاڭا ەمحانا سالىنعان. بۇلار – 500 توسەكتىك ورىندى ينفەكتسيالىق گوسپيتال مەن 300 توسەكتىك ورىندى جاڭا ءمودۋلدى ستاتسيونار.
العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك جۇمىسى كۇشەيتىلدى. 74 ەمحانادا 298 ءموبيلدى بريگادا جۇمىس ىستەيدى. تەلەمەديتسينا ورتالىعى قۇرىلدى. قاۋىپتى توپتاعى ناۋقاستارمەن تەلەمەديتسينا ورتالىعىنىڭ جەتەكشى ماماندارى جۇمىس ىستەيدى.
پرەپاراتتار جانە مەديتسينالىق زاتتاردىڭ 10 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن تۇراقتاندىرۋ قورى جۇمىسىن جالعاستىرىپ وتىر. تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ اياسىندا 2021 جىلدىڭ اقپانىنا دەيىن قاجەتتى 68 اتاۋلى ءدارى-دارمەك قورى جاسالعان.
الماتى اكىمى كۆي احۋالىنىڭ ناشارلاۋىنا قالانىڭ دايىن ەكەنىن, بىراق الدىمەن ادامداردىڭ ءوزى ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك تانىتپاسا, ەپيدەميالىق جاعداي بوي بەرمەي كەتەتىنىن اشىق ايتىپ وتىر.
الماتى قالاسى ىندەتتىڭ العاشقى تولقىنىندا وراسان ەكونوميكالىق شىعىن كورگەنى كەشە. ەپيدەميالىق احۋال ۋشىعىپ, كارانتين شارالارى مۇنان دا كۇشەيىپ, بۇرىنعىداي قامالىپ وتىراتىن بولساق, ونى مەگاپوليستىڭ ەندىگى ەكونوميكاسى كوتەرە الا ما؟ ال ادام شىعىنى, ادام ءومىرى شە؟ بىراق وسىنىڭ ءوزى دە تالايلارعا ساباق بولار ەمەس.
ب.ساعىنتاەۆ قالا تۇرعىندارىنىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرە وتىرىپ, سانيتارلىق-ەپيدەميالىق شارالاردىڭ ساقتالۋىن باقىلايتىن 32 مونتورينگتىك توپ 8 قازان مەن 17 قاراشا ارالىعىندا 444 رەيد جۇرگىزىپ, 3,6 مىڭعا جۋىق نىسان تەكسەرىلگەنىن اتادى. تەكسەرۋ بارىسىندا 828 نىساندا (22,5%) زاڭ بۇزۋ انىقتالىپ, 90 زاڭدى تۇلعاعا 28,7 ملن تەڭگە كولەمىندە 453 اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنعان. ماسكا تاعۋ رەجىمىن بۇزعان جەكە تۇلعالارعا 15,5 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىنىپ, 374 اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق حاتتاما تولتىرىلدى.
مەگاپوليس اكىمى ويىن ساۋىق جانە قوعامدىق تاماقتاندىرۋ سالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن شوب وكىلدەرىن وسىناۋ كۇردەلى كەزەڭدە اۋىزبىرشىلىككە, تۇسىنىستىككە شاقىردى. «ەگەر ءبىز بىرىمىزگە-ءبىرىمىز كومەكتەسپەسەك, شەكتەن شىعۋ جالعاسادى, ياعني كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعاندار سانى ارتادى. سوندىقتان الماتىلىق كاسىپكەرلەر ىنتىماقتاستىق تانىتىپ, كارانتينگە قاتىستى بەلگىلەنگەن جۇمىس كەستەسىن ساقتاۋ قاجەت», دەدى الماتى اكىمى. ال تارتىپكە باعىنۋ, سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاۋ تالاي ادامنىڭ ومىرىنە اراشا تۇسەرى انىق.
الماتى
