قوعام • 18 قاراشا، 2020

اۋىز سۋ تاپشىلىعى قايتسە رەتتەلەدى؟

12 رەت كورسەتىلدى

رەسپۋبليكامىزدىڭ باتىس بولىگىندە جىل سايىن ءوسىپ-وركەندەپ، قاناتىن كەڭگە جايىپ كەلە جاتقان قالانىڭ ءبىرى – ورال. جايىقتىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان كونە دە جاڭا شاھارداعى تۇرعىندار سانى دا جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى. ونىڭ بولاشاعى بۇدان دا جارقىن بولاتىنىنا دا ەشقاناي شاك جوق.

وبلىس ورتالىعىنىڭ جەدەل قارقىنمەن دامۋى ءىس باسىندا جۇرگەن اتقارۋشى ورگان جەتەكشىلەرىنەن ستراتەگيا­لىق ويلاۋ جۇيەسىن ۇستانۋدى قاجەت ەتەتىنى دە حاق. سونىڭ ىشىندە مۇندا سوڭعى جىلدارى اۋىز سۋ تاپشىلىعى ايقىن سەزىلىپ وتىرعانى ولاردى وي­لان­دىرۋعا ءتيىس.

وسى ورايدا ءسال شەگىنىس جاسار بولساق، بۇعان دەيىن ورال قالاسىن اۋىز سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى 60 شاقىرىم قاشىق­تىقتاعى سۋ كوزدەرى ارقىلى شەشىلىپ كەلگەنىنە كوز جەت­كىزەمىز. ولاردىڭ قاتا­رىندا يانۆارتسەۆ، توقپاي، كوشىم، سەرەبرياكوۆ جانە ورال سۋ قويمالارى بار. ايتسە دە سوڭعى كەزدە اتال­عان گيدروينجەنەرلىك نىسان­داردىڭ تەك ەكەۋى عانا جۇمىس ىستەپ تۇرعانى قالادا اۋىزسۋ تاپشىلىعىنىڭ پاي­دا بولۋىنا سەبەپشى بولدى دەسەك قاتە­لەسە قويماسپىز. جوعا­رى­دا اتالعان ەكەۋدىڭ ءبىرى ورال سۋ قويماسى دەسەك، اتالعان قۇرى­لىم قالانىڭ ورتالىعى مەن سول­تۇستىك-شىعىس اۋداندارىن اۋىز سۋمەن قامتىپ وتىر­عانىن كورەمىز. ساراپشى مامان­داردىڭ مالىمدەۋىنشە، مۇنداعى سۋ قورىنىڭ تاۋلىك­تىك جال­پى ونىمدىلىگى 65 600 تەكشە مەتردى قۇراۋعا ءتيىس. ايتسە دە قازىرگى كۇنى ونىڭ مولشەرى 2-3 ەسەگە دەيىن ازا­يىپ كەتكەنى بولىپ وتىر.

تاعى دا سۋ ماماندارىنىڭ ايتقانىنا سۇيەنسەك، بۇل جەردە كوپتەگەن سۋ ۇڭعىمالارى بار ەكەن. سولاردى تەرەڭدەتىپ قازۋ جۇمىستارى قولعا الىنسا، اۋىز سۋ كولەمىن اجەپ­تاۋىر ۇلعايتىپ، جىلىنا 5 ملن 600 مىڭ تەكشە مەتر سۋ ون­­دىرۋگە جول اشىلاتىن كورى­­نەدى. سونىمەن بىرگە ورال سۋ قويماسى ماڭىنان تاعى دا بىرنەشە ۇڭعىما قازۋ بەل­­گىلەنىپتى. ءارى ونىڭ تەڭ جارتىسىنىڭ جوبالىق-سمە­تا­لىق قۇجاتتارى جاسالىپ، مەم­لەكەتتىك ساراپتامانىڭ قاراۋى­نا جولدانعان. قال­عان ۇڭ­عى­مالارعا قاجەتتى قۇجات­تار جاساقتالۋى ءۇشىن ءتيىستى زەرت­­تەۋلەر جۇرگىزۋ ءىسى قول­عا الىن­عان. بۇگىندە ورال قالا­سى­نىڭ شەتكەرى اۋماق­تارىن اۋىز ­سۋمەن قامتۋعا ءتيىس سەرەبرياكوۆ سۋ قويماسى توڭى­رەگىن­دە دە كۇردەلى جاعدايلار قالىپ­تاسىپ وتىر. ونى رەتتەۋ مەن قالپىنا كەلتىرۋ جانە قو­سىمشا ۇڭعىمالار قازۋ جۇمىس­تارى ازىرگە تەك قۇرعاق ءسوز، بولجام جانە جوسپار كۇيىن­دە قالىپ كەلەدى. ورال قا­لا­سىنداعى سۋ تاپشىلى­عىن جويۋ جونىندەگى جوعارىدا اي­تىل­عان جايتتار مۇمكىن تاك­تي­كا­لىق تۇرعىدان ءتيىمدى دە شى­عار، بۇعان تالاس تۋعىزۋ قيىن.

ايتسە دە قالانىڭ بۇدان ءارى دامۋى جانە تۇرعىن­دار سانى­نىڭ ءوسۋى سەكىلدى سترا­تە­گيالىق ماسەلەلەر تۇر­عى­سى­نان قاراستىرعاندا تەك ۇڭ­عى­ما­لار قازىپ، سۋ كولە­­مىن ۇلعايتۋ سەكىلدى ءىس-شارا­لار تىم تارلىق ەتەتى­نىن دە اڭ­عارۋ قيىن ەمەس. ءبىر سوزبەن ايت­قاندا ورال قالاسىن اۋىز سۋمەن ءۇزىلىس­سىز قامتۋ جونىندەگى پروب­لەمالىق ماسەلەگە جان-جاق­تى ءارى كەشەندى سيپات بەرى­لىپ، تىڭ سۋ كوزدەرى مەن قورىن ىزدەستىرىپ تاۋىپ، ونى يگە­رۋگە ۇمتىلىس جاسالسا، ەش­قان­داي ارتىقشىلىعى بول­ماس ەدى دەگەن ويدامىز.

بۇل ءۇشىن ەڭ الدىمەن ورال قالاسى ماڭىنداعى جەر استى سۋ كوزدەرىنىڭ كارتاسى جاساق­تالىپ، سوعان سايكەس سترا­تە­گيالىق ءىس-قيمىل باع­دار­لا­ماسى بەلگىلەنسە، مۇ­نىڭ ءوزى شەكارالىق وڭىردەگى شاھ­ار­دىڭ ودان ءارى بوي تىكتەۋىنە قوسىلعان قوماقتى ۇلەس بولا الاتىنى انىق. تۇرعىنداردى اۋىز سۋمەن قامتۋ ۇعىمىنىڭ اياسى وتە كەڭ ەكەنى ايان. ياعني ونىڭ شەڭبەرىندە ورال قالا­سىن­داعى ەسكىرگەن اۋىز­ سۋ قۇبىرلارى­نا كۇردەلى جون­­دەۋلەر جۇرگىزى­لىپ اۋىستى­رىل­­سا، نۇر ۇستىنە نۇر. بۇل با­عىت­تا اتقارىلعان ىستەردىڭ ساپا­سى جوعارى بولۋى ۇدايى نازاردا ۇستالسا – اۋىز سۋ قۇ­بىر­لارىنىڭ پايدالانۋ مەرزىمى دە سوعۇرلىم ۇزاق بو­لاتىنى تالاسسىز. ەكىنشى­دەن ماسەلەگە ساپالىق تۇر­عى­دان كەلە ءبىلۋ قارجىنى ۇنەم­دى جۇمساۋعا سەپتىگىن تيگى­زەتىنى دە دالەلدەۋدى قاجەت ەت­پەيدى. مىنە، وسىنداي جايت­تەر وڭ جولعا قويىلسا، ورال قالا­سىندا اۋىز سۋ رە­سۋرس­تارى­نىڭ قاجەتتى قورىن تولىقتىرۋ ماسە­لەسى دە ساتىلاپ ءوز شەشى­مىن تابا بەرەر ەدى.

 

 

ورال

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تاميلانىڭ تارتۋى

ونەر • بۇگىن، 23:00

قارا جولداعى قاتەر

بۇگىن، 22:56

مۋتاتسيالانعان ۆيرۋس

مەديتسينا • بۇگىن، 22:15

جىراۋلىق ونەردىڭ جاناشىرلارى

رۋحانيات • بۇگىن، 21:56

Big Tech كومپانيالارىنىڭ قارجىلىق ماسەلەسى

باعدارلامالار • بۇگىن، 21:30

ۇستازى جاقسىنىڭ ۇستامى جاقسى

رۋحانيات • بۇگىن، 18:30

بالقاشتا قار جاۋىپ جاتىر

اۋا رايى • بۇگىن، 15:48

ۇقساس جاڭالىقتار