قازىر بۇل تۇمسا سۇلۋلىققا قولمەن ەگىلگەن باقتار ءسان بەرە باستادى. ياعني جەتىسۋ ءوڭىرى قارقىندى باق ءوسىرۋ مەن جەمىس اعاشتارىنىڭ سانىن كوبەيتۋ جونىنەن دە كوشباسشى بولىپ وتىر. بۇل ىستە وبلىس اۋداندارى جەدەل باستاما كوتەرىپ, وزىق ۇلگى كورسەتىپ وتىر دەۋگە بولادى. ماسەلەن, جەر توسىنە شىبىق شانشىپ گۇلدەندىرىپ قانا قويماي, اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسىپ وتىرعان اۋداننىڭ ءبىرى – ۇيعىر اۋدانى.
اۋداندا بيىل 22 مىڭ گەكتار جەرگە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى سەبىلگەن ەكەن. جالپى ەگىلگەن باق كولەمى 4200 گەكتارعا جەتكەن. مۇنىڭ 464 گەكتارىنا وسى كوكتەمدە كوشەت وتىرعىزىلعان. باق وسىرۋمەن اينالىساتىن شارۋاشىلىقتىڭ باسىم بولىگى ىلعال ساقتاۋ تەحنولوگياسىنا بەلسەندى تۇردە كوشىپ جاتىر. قازىر اۋدان بويىنشا 72 گەكتار باق اۋماعىندا تامشىلاتىپ سۋارۋ جەلىسى جۇرگىزىلگەن. بۇل ءىس الما مەن ءداندى جەمىستەر وسىرۋمەن شۇعىلدانىپ وتىرعان «Alma Prodex» سەرىكتەستىگىنىڭ القاپتارىندا ءوز ناتيجەسىن بەرۋدە. شارۋاشىلىقتا 25 گەكتار الما باعى بار. وندا المانىڭ «گولدەن دەليشەس», «فۋدزي», «برەبۋرەن», «فلورينا», «گالا», «گرەني سميتت», «رەد چيف» سياقتى جوعارى ءونىم بەرەتىن تانىمال سورتتارى وسىرىلۋدە. سەرىكتەستىك باسشىلىعى بيىل جەمىس اعاشتارىنىڭ ءتۇرىن كوبەيتۋدى قولعا العان ەكەن. كوكتەمدە 24 گەكتار جەرگە سارى ورىك كوشەتى وتىرعىزىلعان.
– بۇل سۇرىپتار سۇرانىسقا يە. ءارى دارۋمەنگە باي, تاسىمالداۋعا جانە ساقتاۋعا شىدامدى. الما باقتارى تامشىلاتۋ جۇيەسى ارقىلى سۋارىلادى. اعاشتاردى زاقىمدانۋدان جانە اۋا رايىنىڭ ءتۇرلى فاكتورلارىنان قورعاۋ ءۇشىن كوشەتتى بەكىتە تۇسۋگە ارنالعان ارنايى تورلى جۇيە ورناتىلعان. ول كوشەتتى كۇن ساۋلەسىنىڭ قاتتى ءتۇسىپ كۇيدىرىپ جىبەرۋىنەن قورعايدى. جىلىنا 350 تونناعا دەيىن ءونىم الامىز. ءونىمنىڭ كوپ بولىگى وتاندىق نارىققا شىعارىلادى. مۇندا تۇراقتى جۇمىسپەن 11 ادام قامتىلعان, ال ماۋسىم كەزىندە تاعى 30 ادام جۇمىسقا تارتىلادى, – دەيدى «Alma Prodex» جشس ديرەكتورى قالياحات ۇكسۇمباەۆ.
جالپى بىلتىرعى دەرەك بويىنشا الماتى وبلىسىندا باقتاردىڭ جالپى كولەمى 23,5 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە 2 مىڭ گەكتارعا جۋىق اۋماققا ينتەنسيۆتى الما باعى ەگىلگەن. ياعني الما باعىنىڭ ءوزى 14,1 مىڭ گەكتاردى الىپ جاتىر. بيىل وسى باقتاردان 139 مىڭ توننا جەمىس-جيدەك, سونىڭ ىشىندە 92 مىڭ توننادان استام الما جيناۋ جوسپارلانعان.
ايتپاقشى, ايماقتا جىلىجايلار سانى كوبەيىپ, كوكونىس ءوسىرۋ باعىتىندا وزىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ دا ارتىپ كەلەدى. ونىڭ ءبىر دالەلىن وسى ۇيعىر اۋدانىنان بايقادىق. ماسەلەن, «ەكوپرودۋكتپليۋس» سەرىكتەستىگىنىڭ جىلىجايى تۇرىك ەلىنىڭ تەحنولوگياسىن پايدالانىپ, اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەدە جۇمىس ىستەيدى ەكەن. وسىنداي وزىق تاجىريبەنىڭ ارقاسىندا شارۋاشىلىق جىلىنا 500 تونناعا دەيىن ءونىم جيناۋعا قول جەتكىزىپ وتىر. جىلىجايدا كليماتتى باقىلاۋ جۇيەسى ورناتىلعان. وزىق تەحنولوگيا جىل بويى بىرقالىپتى تەمپەراتۋرانى ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2019 جىلى اشىلعان كەشەننىڭ اۋماعى 1,5 گەكتار القاپتى الىپ جاتىر. شارۋاشىلىق نەگىزگىنەن قيار, قىزاناق, جۋا وسىرۋگە دەن قويىپ وتىر. ونىمدەردىڭ باسىم بولىگى ەل اۋماعىنا شىعارىلىپ, كورشىلەس مەملەكەتتەرگە ەكسپورتتالۋدا. مۇندا قازىر 15 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. جالپى الماتى وبلىسىندا 101,1 گەكتار اۋماققا ورىن تەپكەن 101 جىلىجاي كەشەنى بار ەكەن. ولار بيىلعى 9 ايدا 24,5 مىڭ توننا ءونىم جيناعان.
– قازىر كوكونىسپەن ءوڭىردىڭ ءوزىن-ءوزى قامتۋىنا, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە كوكونىس باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا ىقپال ەتەتىن ءتيىمدى شارانىڭ ءبىرى – جىلىجاي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ. بۇل جاعىنان ۇيعىر اۋدانى جەرىنىڭ قۇنارلىلىعى, تابيعاتىنىڭ قولايلىلىعى جىلىجاي شارۋاشىلىعى ءۇشىن اسا ءتيىمدى. وعان قوسا اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەنى ەنگىزۋ, تامشىلاتىپ سۋارۋ جانە تىڭايتقىشتاردى قوسۋ ءادىسى مەن جىلۋ جۇيەسىن ورناتۋ سياقتى وزىق تەحنولوگيالارعا كوشۋ شارۋاشىلىقتارعا ءونىمنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋمەن تابىستى ەسەلەي تۇسۋگە جاقسى مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. جەر استىنان شىعاتىن ىستىق سۋ مەن كۇن ساۋلەسىنىڭ قىزۋى دا كادەگە اسۋدا. تابيعات سىيى ءبىراز شىعىندى ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر, – دەيدى تاقىرىپقا وراي ويىن ايتقان وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ.
الماتى وبلىسى
