مىسالى, جەمىستى اۋىلىندا ورنالاسقان «ىنتىماق بەس ارىس» جشس وسىدان 3 جىل بۇرىن قارقىندى الما باۋىن دامىتۋدى قولعا العان بولاتىن. الما كوشەتتەرىنىڭ ارالىعىن ءبىر مەتر ەتۋ ارقىلى جەردى ۇنەمدەپ, كوپ ءونىم الۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن ەنگىزگەن سەرىكتەستىكتىڭ قارقىندى باۋى 25 گەكتار اۋماقتى الىپ جاتىر. وعان المانىڭ «گولدەن», «گاللا», «جي» سىندى 7-8 سورتىنان 70 مىڭ ءتۇپ وتىرعىزىلعان.
باعباندار كوشەتتەردىڭ العاشقى جىلدان باستاپ ءونىم بەرە باستايتىنىن ايتادى. ارينە, ءبىرىنشى جىلى كوپ ەمەس, دەگەنمەن 400 توننادان استام ءونىم الىنعان. ال بيىل جەمىس اعاشتارى ەندى گۇلدەپ كەلە جاتقاندا سۋىق ۇرىپ كەتكەندىكتەن ءونىم ازداۋ بولىپ, جالپى 110 توننادان استام الما جينالدى. الىنعان ءونىم ارنايى قويمادا جانە سىيىمدىلىعى 50 توننا بولاتىن توڭازىتقىشتا ساقتالادى. سول جەردەن ساۋدا ورىندارىنا جىبەرىلەدى.
شارۋاشىلىقتا كوشەتتەردىڭ بارلىعى تامشىلاتىپ سۋارىلادى. سول ارقىلى تىڭايتقىشتار دا قوسا بەرىلەدى. قارقىندى باۋ-باقشانىڭ تيىمدىلىگى جوعارى. ءبىر ءتۇپ الما كوشەتىنەن 28-35 كيلوعا دەيىن ءونىم جينالادى. ماۋسىم كەزەڭىنە قاراي 50-گە جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى. تەرۋگە جانە تاسىمالداۋعا ارنايى تەحنيكالار قولدانىلادى. سەرىكتەستىك المادان توساپ دايىندايتىن تسەح اشۋدى جوسپارلاپ وتىر.
جالپى اۋداندا اۋماعى 2036 گەكتار بولاتىن جەمىس باۋلارىنىڭ 1633 گەكتارى ءونىم بەرەدى. بۇگىندە قوسىمشا 90 گەكتار جەمىس كوشەتتەرى قۇركەلەس, دەربىسەك, قاپلانبەك, جەمىستى جانە جىبەك جولى اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە وتىرعىزىلدى. ال 1421 گەكتار ءجۇزىم القابىنىڭ 1236 گەكتارى بيىل مول ءونىم بەردى. ءجۇزىم القابىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا تاعى 70 گەكتارعا كوشەت وتىرعىزىلعان.
ءجۇزىمى مەن كوكونىسى مول سارىاعاش اۋدانىندا بيىلعى 9 ايدا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا 67 ملرد 266 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلدى. ونىڭ 16 ملرد 747,7 ملن تەڭگەسى مال شارۋاشىلىعىنا, 50 ملرد 518,3 ملن تەڭگەسى وسىمدىك شارۋاشىلىعى سالاسىنا تيەسىلى. اۋدان اكىمى مۇحيت وتارشيەۆ بەرگەن مالىمەتتەرگە جۇگىنسەك, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا 1 ملرد 486 ملن تەڭگە, تاماق ونىمدەرى وندىرىسىنە 30 ملن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بيىلعا جوسپارلانعان 32 گەكتارعا جىلىجاي سالۋ تولىق ورىندالعان. ال تامشىلاتىپ سۋارۋ ءتاسىلى 720 گەكتارعا ەنگىزىلىپتى.
اۋدان بويىنشا 58 اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكاسى جاڭالانىپ, جوسپار 103,4 پايىزعا ورىندالدى. مال شارۋاشىلىعىندا دا ءوسىم بار. ناقتىراق ايتساق, جىل باسىنان بەرگى 9 ايدا ءىرى قارا مال سانى 60,1 مىڭعا جەتسە, قوي-ەشكى سانى 468,2 مىڭعا, جىلقى 16,5 مىڭعا, تۇيە ءبىر مىڭعا, قۇس 393,1 مىڭ باسقا جەتكەن. ءتىرى سالماقتا 11672,2 توننا ەت ءوندىرىلىپ, 44157,8 توننا ءسۇت ساۋىلعان. 1333,95 توننا ءىرى قارا ەتى وزبەكستانعا ەكسپورتتالدى.
سارىاعاشتا وندىرىلگەن ءونىم كورشى ەل عانا ەمەس, باسقا دا شەت مەملەكەتتەردە جانە ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىنەن كەلگەن تۋريستەر مەن دەمالۋشىلار سۇرانىسىنا يە. اۋدانعا بيىلدىڭ 9 ايىندا كەلگەن 70 مىڭعا جۋىق تۋريست جەمىستىنىڭ جەمىسىنەن, جۇزىمدىكتىڭ جۇزىمىنەن ءدام تاتىپ, ەلىنە الا قايتقانى انىق. تۋريستەر مەن ەم الۋشىلارعا 47 ەمدىك-ساۋىقتىرۋ شيپاجايى, بالالار شيپاجايى, بالالار ساۋىقتىرۋ لاگەرى, گولف كلۋبى جانە 21 قوناقۇي قىزمەت كورسەتتى. سونداي-اق بيىل تۋريزم سالاسىن دامىتۋ ماقساتىندا جالپى قۇنى 450 ملن تەڭگە بولاتىن 4 نىسان ىسكە قوسىلىپ, 80 ادام جۇمىسپەن قامتىلدى.
اۋداندا قۇرىلىس قارقىنى دا ايتارلىقتاي. «بۇگىندە جالپى 4,3 ملرد تەڭگەگە 22 نىساننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. ونىڭ ىشىندە, اۋىزسۋمەن قامتۋ بويىنشا 2 نىسان, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بويىنشا 2 نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن 8 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى, ال قالعان 10 نىسان كەلەسى جىلعا وتپەلى. حالىقتى تابيعي گازبەن قامتۋ ۇلەسى وتكەن جىلى 50,7 پايىز بولسا, بيىل بۇل كورسەتكىشتى 69 پايىزعا جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ال اۋىزسۋمەن قامتۋ بۇگىندە 50,7 پايىز بولسا, جىل سوڭىنا دەيىن 56,3 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلۋدە. ساپالى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن اۋدان حالقىنىڭ 98,5 پايىزى قامتىلعان», دەيدى مۇحيت وتارشيەۆ. شيپالى سۋىمەن, جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي كوكونىس, جەمىس-جيدەگىمەن دە تانىمال اۋداندا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلۋدە. بۇل ورايدا بيىل رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 55,2 شاقىرىم بولاتىن 34 كوشەنى ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنا, جاڭا كوپىر قۇرىلىسىنا 1 591,7 ملن تەڭگە قارالعان. بۇل جۇمىستاردى قاراشا ايىندا تولىعىمەن اياقتاۋ كوزدەلۋدە.
تۇركىستان وبلىسى
