قۇرمەتتى ارىپتەستەر!
قازىر كوپتەگەن ەلدەرگە ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنى تارالۋدا. بۇل مەملەكەتتەردە قاتاڭ شەكتەۋ شارالارى قايتا ەنگىزىلىپ جاتىر.
سوڭعى ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە قاراساق, قازاقستانعا دا پاندەميانىڭ ەكىنشى تولقىنى تاياپ كەلدى دەۋگە بولادى. وتكەن كەزەڭدە ءبىز وسى دەرتتىڭ نەگىزگى بەلگىلەرىن ايقىنداپ, ونىمەن كۇرەسۋ جولدارىن ۇيرەندىك.
دارىگەرلەرمىز ءتيىستى تاجىريبە جيناقتادى. ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ءبىرشاما نىعايىپ, جاپپاي تەستىلەۋ جۇمىسى جولعا قويىلدى. ناۋقاستارمەن بايلانىستا بولعانداردى انىقتاۋ ءىسى جەتىلدىرىلدى.
سونداي-اق, ايماقتارداعى قاتاڭ شەكتەۋ شارالارىن ءتيىستى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋعا داعدىلاندىق. بيزنەس وكىلدەرى دە جاڭا احۋالدا جۇمىس ىستەۋگە بەيىمدەلە باستادى.
ەڭ باستىسى, ازاماتتارىمىزدىڭ پاندەمياعا دەگەن كوزقاراسى وزگەردى, ياعني حالىق وسى قاۋىپتى دەرتتەن سانالى تۇردە ساقتانۋ كەرەك ەكەنىن ءتۇسىندى. بۇل – جاھاندىق ىندەتتى جەڭۋ ءۇشىن اسا قاجەتتى شارت.
دەگەنمەن, پاندەميانىڭ ەكىنشى تولقىنى كوپتەگەن بەلگىلەرى بويىنشا وزگەشە بولماق جانە ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن كۇردەلى كەزەڭدە وتپەك. وسىنى ەسكەرۋىمىز كەرەك.
سەگودنيا ۆەس مير ستويت پەرەد رەشەنيەم تاك نازىۆاەموگو «كوۆيدنوگو ۋراۆنەنيا», پرەدپولاگايۋششەگو نە تولكو پريامىە پوتەري وپرەدەلەننىح وتراسلەي, نو ي تاك نازىۆاەمىي وتلوجەننىي ەففەكت, كوگدا بەزرابوتيتسا يلي پروبەلى ۆ وبۋچەني موگۋت پريۆەستي ك رازنىم نەگاتيۆنىم پوسلەدستۆيام, ۆ توم چيسلە ي ك روستۋ پرەستۋپنوستي.
پوەتومۋ تەكۋششايا زاداچا – وبۋزدات پاندەميۋ, نە پريبەگايا ك كارانتينۋ ۆەسەننيح ماسشتابوۆ. بىرىنشىدەن, الەمدىك ۇردىستەردى ەسكەرۋ قاجەت. كوپتەگەن ەلدەردە پاندەميا, ەڭ الدىمەن, ءىرى قالالاردى شارپىدى. بۇعان دامىعان كولىك قاتىناسى سەبەپ بولعانى انىق.
قازىر ينفەكتسيا وڭىرلەرگە دە جەتتى. بۇل – شىن مانىندە, ايماقتار ءۇشىن ەكىنشى ەمەس, ءبىرىنشى تولقىن. وسىنداي احۋالدى ءبىزدىڭ ەلىمىز دە باستان وتكەرۋدە. بىرنەشە وبلىستا دەرتكە شالدىققاندار سانىنىڭ كۇرت ءوسىپ كەتۋى – سونىڭ دالەلى. قازىر ىندەتكە قارسى تۇرۋ ءۇشىن بارلىق ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىن قولعا الىپ, ءتيىستى شارالار قابىلداۋ اسا ماڭىزدى.
بۇل ۆيرۋستىڭ سىرتتان كەلۋىنە توسقاۋىل قويىپ, ونىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن كەرەك.
ماكسيمالنو توچنىي ۋچەت ينفيتسيروۆاننىح – ابسوليۋتنوە ترەبوۆانيە ۆ بوربە س ۆيرۋسوم. ەتو ترەبوۆانيە نە سوبليۋداەتسيا. ۆ ريادە وبلاستەي ۆىياۆلەنى فاكتى سوكرىتيا نوۆىح سلۋچاەۆ كوروناۆيرۋسنوي ينفەكتسي. رەچ يدەت و ۆوستوچنو-كازاحستانسكوي, سەۆەرو-كازاحستانسكوي, پاۆلودارسكوي, اكمولينسكوي, كوستانايسكوي ي درۋگيح وبلاستياح. نۋجنو پونيمات, چتو ۆىداچا جەلاەموگو زا دەيستۆيتەلنوە – وچەن وپاسنوە ياۆلەنيە, تاك كاك يسكاجاەت كارتينۋ رەالنىح ۋگروز, ا تاكجە پودرىۆاەت ستراتەگيۋ بوربى س كوروناۆيرۋسنوي ينفەكتسيەي ۆ ماسشتابە ۆسەي سترانى.
پرويسحوديت نەدووتسەنكا تەكۋششەي سيتۋاتسي, پرينيماەمىە مەرى سترادايۋت پولوۆينچاتوستيۋ, ەپيدناستوروجەننوست سرەدي گراجدان سنيجاەتسيا. ەتو ۋجە اكسيوما, كوتورايا كاساەتسيا منوگيح ستران ميرا, گدە تاكايا تەندەنتسيا توجە نابليۋداەتسيا. سلەدۋەت پريزنات, چتو داننايا پروبلەما پريوبرەلا حرونيچەسكي حاراكتەر ي ۆ ناشەي سيستەمە زدراۆووحرانەنيا.
پورۋچايۋ مينيستەرستۆۋ زدراۆووحرانەنيا سوۆمەستنو س بيۋرو ناتسيونالنوي ستاتيستيكي رازرابوتات كومپلەكسنىە پودحودى پو فورميروۆانيۋ, وتسەنكە ي اناليزۋ دوستوۆەرنوي مەديتسينسكوي ستاتيستيكي.
ۆو-ۆتورىح, نەوبحوديمو وبەسپەچيت رەجيم پولنوي گوتوۆنوستي ۆسەح ورگانيزاتسي زدراۆووحرانەنيا. ەتو كاساەتسيا ي ۆوەننوي مەديتسينى, كوتورايا دولجنا بىت گوتوۆا ك وپەراتيۆنومۋ رازۆەرتىۆانيۋ سيل ي سرەدستۆ دليا بوربى س ينفەكتسيەي.
ۆاجنو وبەسپەچيت پولنۋيۋ گوتوۆنوست مينيستەرستۆا وبورونى ي ترانسپورتنوي مەديتسينى دليا ۆىپولنەنيا كارانتيننىح ي لەچەبنىح مەروپرياتي ۆ وتدالەننىح رايوناح.
پروۆەدەننايا نەداۆنو وتسەنكا مەدورگانيزاتسي پوكازىۆاەت نەدوستاتوچنۋيۋ ستەپەن يح گوتوۆنوستي. نارۋشەنيا ۆىياۆلەنى ۆ بولەە چەم پولوۆينە وبەكتوۆ زدراۆووحرانەنيا. نە پروۆەدەنو پولنوە زونيروۆانيە بولنيتس, ۆ رەزۋلتاتە سوحرانياەتسيا ريسك زاراجەنيا پاتسيەنتوۆ ي پەرسونالا.
پراكتيچەسكي ۆو ۆسەح رەگيوناح وتمەچاەتسيا نەۋكومپلەكتوۆاننوست وتدەلەني رەانيماتسي. ۆ چاستنوستي, نابليۋداەتسيا نەحۆاتكا وتدەلنىح لەكارستۆ ي ريادا مەديتسينسكيح يزدەلي دليا لەچەنيا تياجەلىح پاتسيەنتوۆ س كوروناۆيرۋسنوي ينفەكتسيەي.
رەگيونى پو سۆوەمۋ ۋسموترەنيۋ زاكۋپايۋت پرەپاراتى, نە بەريا ۆ راسچەت يمەيۋششيەسيا پروتوكولى لەچەنيا. ەتو سەرەزنىي ۆوپروس. پروشۋ اكيموۆ سوۆمەستنو س مينيستەرستۆوم زدراۆووحرانەنيا وبراتيت نا ەتۋ پروبلەمۋ دولجنوە ۆنيمانيە. چتو كاساەتسيا پروتوكولوۆ, تو وني چاستو مەنياليس ۆ سووتۆەتستۆي س رەكومەنداتسيامي ۆوز.
نو تەپەر ۋ ناس ناكوپلەن سوبستۆەننىي پولەزنىي وپىت. زابولەۆشيح كوروناۆيرۋسوم نۋجنو ناچينات لەچيت سرازۋ, نە دوجيداياس پوياۆلەنيا ۆسەگو «بۋكەتا» تياجەلىح سيمپتوموۆ ي وسلوجنەني.
ۆ پروتيۆنوم سلۋچاە بولنىە ۆ سيلۋ سلابوگو يممۋنيتەتا موگۋت نە ۆىدەرجات تاكوگو سترەسسا. ي ەتو, ك سوجالەنيۋ, پرويسحوديت. گوۆوريا و مەديكامەنتاح, سلەدۋەت ۆنەستي ياسنوست: چتو زاكۋپلەنو دليا مەدورگانيزاتسي, ا چتو – دليا اپتەك, كاكوۆ ۆ تسەلوم زاپاس نا سكلاداح ەدينوگو ديستريبيۋتورا.
پراۆيتەلستۆۋ سوۆمەستنو س اكيمامي پرەدستويت وبەسپەچيت زاكۋپ نەوبحوديمىح لەكارستۆەننىح سرەدستۆ ي مەديتسينسكيح يزدەلي ۆ سووتۆەتستۆي س نورمامي ي پروتوكولامي لەچەنيا.
دالەە. پو موەمۋ پورۋچەنيۋ سنيجەنى تسەنى نا پتسر-يسسلەدوۆانيا ي مەديتسينسكيە ماسكي. ەتو پراۆيلنىە مەرى, كوتورىە سرازۋ پوچۋۆستۆوۆالي نا سەبە ليۋدي. تاكۋيۋ جە رابوتۋ سلەدۋەت پروۆەستي ۆ وتنوشەني مەديتسينسكيح پرەپاراتوۆ, ۆ پەرۆۋيۋ وچەرەد, انتيكوۆيدنىح.
پورۋچايۋ اگەنتستۆۋ پو زاششيتە ي رازۆيتيۋ كونكۋرەنتسي سوۆمەستنو س كوميتەتوم گوسۋدارستۆەننىح دوحودوۆ مينفينا رازوبراتسيا ۆ ەتوم ۆوپروسە. ۆ تسەلوم, اگەنتستۆو دولجنو پودكليۋچيتسيا ك رابوتە پو تسەنوۆومۋ رەگۋليروۆانيۋ لەكارستۆەننىح سرەدستۆ ي مەديزدەلي ي رازوبراتسيا س كارتەليامي ۆ فارماتسەۆتيچەسكوم بيزنەسە.
ۇشىنشىدەن, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن قورعاۋ – باستى مىندەت. اسىرەسە, پاندەميا كەزىندە دارىگەرلەرىمىزدىڭ ءوز كاسىبي قىزمەتىن اتقارۋىنا كەپىلدىك بەرۋ نەمەسە ولاردى ءتۇرلى جاعدايلاردان ساقتاندىرۋ ماسەلەسى وزەكتى بولا ءتۇستى. قازىرگى تاڭدا مۇنداي جۇيەنى بارلىق دامىعان ەلدەر قولدانۋدا. ال, ءبىز بۇل ماسەلەنى شۇعىل شەشۋگە ءماجبۇر بولدىق.
ۆيرۋس جۇقتىرعان جانە قايتىس بولعان دارىگەرلەردى قارجىلاي قولداۋ ءۇشىن تەڭدەسسىز شارالاردى قابىلداق. مەديتسينا سالاسىندا ءاردايىم دارىگەرلەردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قاۋىپ-قاتەر بولاتىنى ايدان انىق.
سوندىقتان, بۇل ماسەلەگە كەشەندى كوزقاراس قاجەت. بيىل مامىر ايىندا ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا مەن دارىگەرلەردى زاڭدىق تۇرعىدان جانە قارجىلاي قولداۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ جونىندە تاپسىرما بەردىم. ۇكىمەت وسى جۇمىستى جەدەلدەتۋى كەرەك.
قازىرگى جاعدايدا ءبىز كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسكە اتسالىسقان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە ۇستەماقى تولەۋدى جالعاستىرامىز. جالپى, پاندەميا كەزىندە, ياعني ناۋرىز جانە قازان ايلارى اراسىندا 90 ميلليارد تەڭگەدەن استام مولشەردە تولەم جاسالدى. جىل اياعىنا دەيىن وسى ماقساتقا تاعى 140 ميلليارد تەڭگە قارجى بولىنەدى.
تورتىنشىدەن, ادامدار كوپ شوعىرلاناتىن جەرلەردە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ. قازىرگى تاڭدا ىندەتتىڭ قايتا ورشۋىنە ءىرى كاسىپورىندارداعى مۇشكىل احۋال سەبەپ بولىپ وتىر. مۇنداي ۇجىمداردا دەرتكە شالدىققانداردىڭ سانى كۇرت ءوسىپ بارادى. كاسىپكەرلەردىڭ سانيتارلىق تالاپتاردى ورىنداماي, شەكتەۋ شارالارىن قايتا بۇزۋ جاعدايلارى جيىلەي ءتۇستى.
بۇعان جول بەرۋگە بولمايدى. جۇمىس ورىندارىنداعى قاۋىپسىزدىك ءۇشىن كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى مەن مەنشىك يەلەرى جاۋاپ بەرەدى. بۇل تۋرالى بىرنەشە رەت ايتىلدى. ءار مەكەمەدە ىندەتكە قارسى ءىس-قيمىل رەگلامەنتى بولۋعا ءتيىس.
ولار قۇزىرلى ورگانداردىڭ نۇسقاۋىن كۇتىپ وتىرماي, قالىپتاسقان احۋالعا بايلانىستى ارەكەت ەتۋى كەرەك. بۇدان بولەك, قوعامدىق كولىكتەگى سانيتارلىق احۋال تۇرعىنداردى قاتتى الاڭداتىپ وتىر.
ءوڭىر اكىمدەرى جۇرت كوپ جينالاتىن جەرلەردە الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاساۋدى باقىلاۋعا الۋعا ءتيىس. بەسىنشىدەن, ءداستۇرلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قالپىنا كەلتىرۋ.
دەرتكە شالدىققاندار كوبەيگەنىنە قاراماستان, بىرقاتار ءوڭىر وقىتۋدىڭ بۇرىنعى تاسىلىنە قايتا كوشۋدە. قازىر ءوڭىر اكىمدەرى كارانتين ەنگىزۋ تۋرالى شەشىمدى وزدەرى قابىلداي الادى. ءبىز ولارعا وسىنداي وكىلەتتىك بەردىك. سوندىقتان, ولار وسى ماڭىزدى ماسەلەنى جان-جاقتى ويلاستىرىپ, سالماقتى ۇيعارىم جاساۋعا ءتيىس.
ساراپشىلار ءبىلىم جۇيەسىندەگى قازىرگى كۇردەلى جاعدايعا «ۇرپاقتار داعدارىسى» دەگەن سيپاتتاما بەرىپ وتىر. وسىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن بۇكىل ازاماتتىق قوعامنىڭ بەلسەندى بولۋى اسا ماڭىزدى. اتا-انالار شىدامدىلىق تانىتىپ, قازىرگى احۋالعا تۇسىنىستىكپەن قاراۋى كەرەك. وسىنداي جاعداي تەك قازاقستاندا عانا ەمەس, بۇكىل الەمدە قالىپتاسىپ وتىر.
ءبىز ءبىلىم ساپاسىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەۋىمىز قاجەت. وقىتۋ ناتيجەسىنە مونيتورينگ جۇرگىزىپ, ءبىلىم سالاسىنداعى ولقىلىقتاردى جويۋ ءۇشىن ۋاقتىلى شارالار قابىلداۋ كەرەك. ۇكىمەتكە وبلىس اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ, شەكتەۋ شارالارىنا قاراماستان, ءبىلىم ساپاسىن باقىلاۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋدى تاپسىرامىن.
ۆ-شەستىح, س ۋچەتوم يمەيۋششەيسيا يمپورتوزاۆيسيموستي نام نەوبحوديمو سوزداۆات ۆنۋترەننيە يستوچنيكي ي مەحانيزمى پوپولنياەموستي نەوبحوديمىح رەسۋرسوۆ. گوتوۆنوست ك ەپيدەمي – ەتو ۆ پەرۆۋيۋ وچەرەد زاششيتا مەديكوۆ. وني دولجنى بىت وبەسپەچەنى سرەدستۆامي زاششيتى ۆ نەوبحوديموم وبەمە. پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ پرورابوتات مەحانيزم گارانتيروۆاننوگو وبەسپەچەنيا سىرەم وتەچەستۆەننىح پرويزۆوديتەلەي ماسوك ي ينىح سرەدستۆ ينديۆيدۋالنوي زاششيتى.
ۆ-سەدمىح, ۆسە پروتيۆوپاندەميچەسكيە مەروپرياتيا دولجنى بىت پرەدەلنو پروزراچنىمي. پراۆيتەلستۆۋ نەوبحوديمو ۆزيات پود جەستكي كونترول ۆسە پوتەنتسيالنو كوررۋپتسيوگەننىە ۋچاستكي. س كوررۋپتسيەي مى ستولكنۋليس ۆو ۆرەميا پەرۆوي ۆولنى.
ەتو زاۆىشەنيە تسەن نا مەديتسينسكيە ماسكي ي لەكارستۆەننىە سرەدستۆا, نارۋشەنيا نا بلوكپوستاح, كوررۋپتسيا پري نازناچەني ۆىپلات مەديكام. وتدەلنوگو ۆنيمانيا ترەبۋەت كاچەستۆو رابوتى پروۆەريايۋششيح ورگانوۆ, تو ەست پوليتسي, اكيماتوۆ, مونيتورينگوۆىح گرۋپپ. ۆ پەريود پاندەمي يم دانى شيروكيە, موجنو سكازات, چرەزۆىچاينىە پولنوموچيا پو پروۆەركە بيزنەسا ي گراجدان.
ي ەتو وپراۆداننو. ەتيمي پولنوموچيامي سلەدۋەت راسپورياجاتسيا پراۆيلنو ي, كونەچنو جە, ەتيمي پولنوموچيامي نەلزيا زلوۋپوترەبليات. پوەتومۋ پرينتسيپ «پروۆەريايۋ كوگو حوچۋ ي كوگدا حوچۋ» نە دولجەن پريمەنياتسيا. يا تولكو چتو سكازال, چتو يسكۋسستۆەننوگو داۆلەنيا نا بيزنەس نە دولجنو بىت, نو ۆ تو جە ۆرەميا كارانتيننىە مەرى ي ۆ تسەلوم پروتيۆوەپيدەميولوگيچەسكي رەجيم ديكتۋيۋت نەوبحوديموست سووتۆەتستۆۋيۋششيح پروۆەروك.
ي ۆوت زدەس نام نۋجنو نايتي پراۆيلنىي بالانس. ك سوجالەنيۋ, ۆيرۋس نە وتستۋپاەت, پوەتومۋ پروۆەركي نۋجنى ي بۋدۋت پرودولجەنى. ۆمەستە س تەم مەجۆەدومستۆەننوي كوميسسي پرەدستويت ۆىرابوتات ەدينىە ي پونياتنىە پراۆيلا, تو ەست توت بالانس, و كوتوروم يا تولكو چتو گوۆوريل, چەتكو رەگلامەنتيروۆاننىە پروۆەركي بيزنەسا ي گراجدان.
ۆ تو جە ۆرەميا ەششە راز پودچەركنۋ: ليۋبىە ترۋدنوستي ي كريزيسى وتكرىۆايۋت وكنو ۆوزموجنوستەي. ەست ۋجە ۆپەچاتليايۋششيە ۋسپەحي – دۆە وتەچەستۆەننىە ۆاكتسينى ۆوشلي ۆ چيسلو پەرسپەكتيۆنىح ميروۆىح بيوپرەپاراتوۆ ي پروحوديات كلينيچەسكيە يسپىتانيا. تەپەر جە ۆاجنەيشايا زاداچا پراۆيتەلستۆا – بەز پروۆولوچەك زاپۋستيت ۆ پرويزۆودستۆو وتەچەستۆەننۋيۋ ۆاكتسينۋ.
پرەدستويت ۋپروستيت پوريادوك ۆرەمەننوي رەگيستراتسي ي زاۆەرشيت سترويتەلستۆو زاۆودا دليا وپىتنو-پرومىشلەننوگو ي پرومىشلەننوگو پرويزۆودستۆا ۆاكتسينى. منويۋ دوستيگنۋتا دوگوۆورەننوست س پرەزيدەنتوم روسسي و سترويتەلستۆە زاۆودا پو پرويزۆودستۆۋ روسسيسكوي ۆاكتسينى. پولاگايۋ, چتو ەتوت زاۆود ليشنيم نە بۋدەت, پوسكولكۋ سلەدۋيۋششي گود بۋدەت «ۋدارنىم» ۆ بوربە پروتيۆ كوروناۆيرۋسا.
نام نۋجنا ۆاكتسينا. پراۆيتەلستۆو ۋجە پريستۋپيلو ك پەرەگوۆورام و پريۆلەچەني ينۆەستيتسي ۆ ەتوت نۋجنىي پروەكت. ۆاجنو پرودولجيت رابوتۋ پو ۆسەم ناپراۆلەنيام وبەسپەچەنيا بيولوگيچەسكوي بەزوپاسنوستي. تاكيە مەرى پرينيمايۋت ۆسە رازۆيتىە گوسۋدارستۆا.
دو كونتسا رابوتى تەكۋششەي سەسسي پارلامەنتا نا راسسموترەنيە دەپۋتاتوۆ نەوبحوديمو ۆنەستي پروەكت زاكونا پو بيوبەزوپاسنوستي.
ءسوز سوڭىندا ايتارىم, قازىرگىدەي جاعدايدا ءبىز قاتاڭ ءتارتىپ پەن بەكەم بىرلىكتىڭ ارقاسىندا عانا ناقتى ناتيجەگە جەتە الامىز. سوندىقتان, ۋاقىتشا شەكتەۋ شارالارىن تۇسىنىستىكپەن قابىلداۋىمىز قاجەت. بۇل, ەڭ الدىمەن, ەلىمىزدىڭ اماندىعى, حالقىمىزدىڭ ساۋلىعى ءۇشىن قاجەت. وسىنى ەستەن شىعارماعانىمىز ءجون. بۇگىن مەن دارىگەرلەرگە, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە, اسكەري قىزمەتشىلەرگە جانە وسىنداي جاۋاپتى كەزەڭدە العى شەپتە بولىپ, باسىن قاتەرگە تىككەن ازاماتتاردىڭ بارىنە تاعى دا العىس ايتامىن. ۇكىمەتكە جانە وبلىس اكىمدەرىنە بارلىق تاپسىرمالاردىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرامىن. بارشاڭىزعا راقمەت.
