قاراكەمەر
ەڭ باستىسى, قورداي اۋدانى بيىل الىپ قۇرىلىس الاڭىنا اينالىپ, كوپتەگەن يگى ءىس قولعا الىندى. مەملەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە اۋدانداعى تالاي جىل بويى قوردالانىپ كەلگەن ماسەلەلەر شەشىمىن تاۋىپ وتىر. بۇل باستاماعا جەرگىلىكتى تۇرعىندار دا العىس بىلدىرۋدە.
ستەپنوە اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ارال اۋىلىنا بۇل كۇندە سۋ قۇبىرى تارتىلىپ, سۋ قابىلداۋ ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. جالپى, اۋىزسۋ تارتۋ بويىنشا اۋداندا 2,7 ملرد تەڭگەنىڭ 6 جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ماسەلەن, كەنەن اۋىلىنداعى سۋ قۇبىرىن تارتۋ جوباسى قازىر تاپسىرىلۋ كەزەڭىندە بولسا, قاراكەمەر, قورداي جانە وتار اۋىلدارىنداعى جۇمىستار 80 پايىزعا, وتەگەن جانە ارال اۋىلدارىندا 90 پايىزعا اياقتالعان. اتالعان نىساندار پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن اۋدان بويىنشا ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى 73-تەن 78 پايىزعا دەيىن ارتادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. سول سياقتى ارال اۋىلىنداعى نىساندا تەرەڭدىگى 90 مەتر بولاتىن ەكى ۇڭعىما بۇرعىلانعان. ال سۋ قابىلداعىش نىساننىڭ ءوزى اۋىلدان 1,2 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان ەكەن. ورتالىقتاندىرىلعان سۋ قۇبىرى 280 تۇتىنۋشىعا قىزمەت كورسەتەدى. جاۋاپتى مەردىگەر «تەمىرسترويسەرۆيس ي ك» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى قازىرگى تاڭدا اۋماقتى جارىقتاندىرۋ جانە اباتتاندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. تالاي جىلدان بەرى كوپشىلىكتى تولعاندىرىپ كەلە جاتقان كوكەيكەستى ماسەلە بيىل وڭىنان شەشىلىپ وتىر.
قورداي
قورداي اۋدانىنىڭ حالقىن سپورتقا باۋلۋ ماسەلەسى دە بۇگىندە ويداعىداي جۇزەگە اسىپ كەلەدى. ماسەلەن, بيىل «Samruk-Kazyna Trust» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن ماسانچي اۋىلىندا ستريتۆوركاۋت, كىشى فۋتبول جانە بالالار ويىن الاڭى سالىنعان. جوبانىڭ قۇنى 57 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. سونداي-اق «اگروسپەتسستروي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى ءالجان انا اۋىلىندا دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدە. اتالعان جوبانىڭ قۇنى 323 ملن تەڭگەنى قۇرايدى دەسەك, قارجىنى «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى بولگەن. ەندى مۇندا بالالار كۇرەس, بوكس جانە باسقا دا سپورت تۇرلەرىمەن شۇعىلدانا الادى. قۇرىلىس جۇمىستارى تاۋەلسىزدىك كۇنى قارساڭىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى وتار جانە بەتقاينار اۋىلدارىنان دا سالىنۋدا.
مەملەكەت تاراپىنان بيىل قورداي اۋدانىنىڭ ءبىلىم سالاسىنا دا ايرىقشا قولداۋ كورسەتىلۋدە. ماسەلەن, ءالجان انا اۋىلىندا ورنالاسقان №23 ت.رىسقۇلوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپكە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. بۇگىندە ءبىلىم نىسانىنىڭ شاتىرى, ەدەنى, جىلىتۋ جۇيەلەرى اۋىستىرىلىپ, دارەتحانا, سۋ جانە گازبەن قامتىلىپ, 27 بەينەكامەرا ورناتىلعان. بۇگىنگى تاڭدا مۇندا 868 وقۋشى وقيتىن بولسا, باستاۋىش سىنىپتاردا وقيتىن 320 وقۋشى مەكتەپتە, قالعانى قاشىقتان ءبىلىم الۋدا. ءبىلىم وشاقتارىن كۇردەلى جوندەۋدەن بولەك, اۋداندا جاڭا ءبىلىم نىساندارى دا سالىنىپ جاتىر. قازىر اۋداندا 3 جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. جاڭادان سالىنىپ جاتقان مەكتەپتەردىڭ ەسەبىنەن كۇنباتىس-2 القابىنداعى ءبىر اپاتتى مەكتەپ پەن ماسانچي, قالعۇتى اۋىلدارىنداعى مەكتەپتەردە دە ورىن تاپشىلىعى ماسەلەسى تولىقتاي شەشىلەدى. ماسانچي اۋىلىنداعى مەكتەپ قۇرىلىسىنا «وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 1,2 ملرد تەڭگە بولىنگەن. اتالعان نىساننىڭ سىيىمدىلىعى – 600 ورىندىق. بۇل مەكتەپتىڭ دە قابىرعالارى كوتەرىلىپ, شاتىرى جابىلۋدا.
جالپى, بيىل اۋدان تۇرعىندارى ءۇشىن قولداۋ جىلى بولدى. ءبىلىم, سپورت سالالارىنداعى قۇرىلىستان بولەك, تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتۋ جۇمىستارى دا جۇيەلى جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى كەزدە 1 524 قوردايلىق تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇر ەكەن. تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتۋ ماقساتىندا اۋدان ورتالىعى قورداي اۋىلىنىڭ «باتىس» تۇرعىن القابىندا 5 قاباتتى تۇرعىن ءۇي سالىنۋدا. 60 پاتەرلىك قوس ءۇيدىڭ ءبىرى كىرپىشتەن بولسا, ەكىنشىسى گازوبلوكتاردان تۇرعىزىلۋدا. بۇل جۇمىستار اياقتالۋعا جاقىن. اتالعان جۇمىستى «اگروسپەتسستروي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جۇرگىزۋدە. ەندى وعان جاقىن ماڭنان ساياباق جانە الەۋمەتتىك نىساندار سالۋ جوسپارلانۋدا. ال قاراكەمەر اۋىلىندا 20 كوممۋنالدىق پاتەردىڭ قۇرىلىسى بيىل باستالىپ, بۇگىندە تولىقتاي اياقتالعان. قۇرىلىسقا 224 ملن تەڭگە بولىنگەن. قۇرىلىسشىلار كوپ ۇزاماي باسپانا ءوز يەلەرىن تاباتىنىن ايتىپ وتىر.
قازىرگى كەزدە قورداي اۋدانىندا بارلىق سالادا قارقىندى جۇمىستار جالعاسۋدا. جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق ءۇشىن تاعى ءبىر قۋانىشتى جاڭالىقتىڭ ءبىرى – بۇگىندە اۋداندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن اۋىلداردى گازداندىرۋ جۇمىستارى قولعا الىنۋدا. ماسەلەن, قاراسۋ, وتەگەن, ماسانچي, قاراكەمەر, سورتوبە, بۇلار باتىر, اۋقاتتى, قىزىلساي, كۇنباتىس-1, كۇنباتىس-2 اۋىلدارىنا جالپى سمەتالىق قۇنى 5,6 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 73,2 شاقىرىم گاز قۇبىرىن كەلتىرەتىن قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن.
ماسانچي
«15 قازان كۇنى قۇرامىنا وتەگەن اۋىلى كىرەتىن قاراسۋ اۋىلدىق وكرۋگىنە گاز كىرگىزىلدى. بۇگىندە قوس اۋىلدىڭ تۇرعىندارى رەتىمەن گازعا قوسىلىپ, كوپشىلىك مۇنداي جۇمىستاردىڭ جۇرۋىنە ىقپال ەتكەن مەملەكەت باسشىسىنا العىس ايتۋدا. سونىمەن قاتار «وتار اۋماعىنداعى» 12 ەلدى مەكەنگە, اتاپ ايتساق وتار, گۆاردەيسكي, كەنەن, ۇلكەن ءسۇلۋتور, ءسۇلۋتور, كوكتوبە, العا, كوگادىر, سوعاندى, مۇزبەل, اڭىراقاي, بەل اۋىلدارىنا 175 شاقىرىم ماگيسترالدىق گاز جەلىسىنىڭ جانە اگرس-ءتىڭ قۇرىلىسىنا 5,1 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, جۇمىستار باستالعان», دەيدى قورداي اۋدانىنىڭ اكىمى رۇستەم داۋلەت.
بۇل كۇندە اۋداننىڭ ساياسي جاعدايىنىڭ تۇراقتىلىعى دا ماڭىزدى. وسى ورايدا, وزگە ۇلت وكىلدەرى تىعىز ورنالاسقان اۋداندا قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ ماسەلەسىنە دە كوپ كوڭىل بولىنۋدە. ماسەلەن, بۇگىندە سورتوبە اۋىلىنداعى ء«بۇلدىرشىن» بالاباقشاسىندا قازاق ءتىلىن وقىتۋ كۋرستارى جاندانا تۇسكەن. ال قاراسۋ, اۋقاتتى, ماسانچي, سورتوبە اۋىلدىق وكرۋگتەرىنە قاراستى ورتا مەكتەپتەردە مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋدى قاجەت ەتەتىن 595 پەداگوگ جانە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ وزگە ۇلت وكىلدەرىن قۇرايتىن 136 تاربيەشىسى جۇمىس ىستەيدى. وزگە ۇلت وكىلدەرى ءۇشىن «تىلدەردى ۇيرەتۋ ورتالىعىندا» قازاق ءتىلىن جەدەلدەتىپ وقىتاتىن كۋرستار دا اشىلعان. اتالعان كۋرستى جۇرگىزۋگە قازاق ءتىلىنىڭ بىلىكتى 40 ءپان مۇعالىمى تارتىلىپتى. بۇگىندە جالپى 595 پەداگوگ كۋرستان وتۋدە. ونىڭ ىشىندە 167 پەداگوگ ءبىرىنشى دەڭگەيدەگى مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرىپ, كەلەسى كەزەڭگە وتكەن. اتالعان ورتالىقتا وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ بارلىعى 812 تىڭداۋشى ءتىل ۇيرەنۋگە قاتىسقان. وقىتۋ جۇمىستارىنا دۇنگەن, ورىس, قىرعىز, ازەربايجان, وزبەك, ۇيعىر, بالعار, كارىس, قاراشاي, تاتار ۇلتى وكىلدەرى قامتىلعان. ونىڭ ىشىندە 255 تىڭداۋشى وقۋ كۋرسىن اياقتاعان. ال قازىرگى كەزدە سورتوبە, ماسانچي, اۋقاتتى, قاراسۋ, بۇلار باتىر اۋىلدارىنداعى 25 توپتا 326 تىڭداۋشى ءدارىس الۋدا. سونداي-اق مەملەكەتتىك تىلدە وقۋ كۋرسىن 326 تىڭداۋشى وتۋدە.
بۇگىندە قورداي اۋدانىندا قالىپتاسىپ وتىرعان جاعداي وسىنداي. قايتادان جاڭعىرۋ, جاڭارۋ جولىنا تۇسكەن اۋداننىڭ تۇرعىندارى بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆقا العىس ايتادى. پرەزيدەنتتىڭ پارمەنىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان باستامالار, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن ءوزىنىڭ جەمىسىن بەرەدى دەپ سەنەدى.
جامبىل وبلىسى
