ساندىقتاۋداعى ىلكىمدى ىستەر

وتكەن جىلى ساندىقتاۋ اۋدانىندا اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا ابدەن لايىقتى بىرنەشە جوبا جۇزەگە اسىپ, ەل مەرەيىن كوتەرىپ تاستادى. وسى ءبىر جاناشىرلىق ىستەر بولاشاققا دەگەن سەنىمدى نىعايتىپ, ەل ىشىندەگى ىنتىماق پەن اۋىزبىر­لىك­تى ودان ءارى بەكىتە تۇسەتىنى بار. ءتىپتى جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاقتى وتانشىلدىققا باۋلۋدىڭ وڭدى مىسالى دەپ ايتساق تا ارتىق ەمەس.

باسترىموۆكا ەلدى مەكەنىندەگى سەلو­لىق كلۋب كوپ ۋاقىتتان بەرى جوندەۋ كور­­مەي, ابدەن توزىپ, قاۋساپ قالعان بولا­­تىن. كلۋب ءۇيى جالعىز مادەنيەت ور­تا­­لىعى عانا ەمەس, ەلدىڭ ىشكى ساياساتىن ناسي­حاتتاپ, جالپاق جۇرتتى ۇلى مۇ­رات­­تارعا باعىتتايتىن ورىن ەمەس پە؟ مىنە, وسى سەلولىق كلۋب جەرگىلىكتى كاسىپ­كەر­لەر­دىڭ قوعامداسا جاسالعان قايى­رىم­دى­لى­عىنىڭ ارقاسىندا 21 ملن تەڭگەگە جون­دەلىپ, قۇرىلىسشىنىڭ قالاعىنان جاڭا شىققان نىسانداي جايناپ تۇر. سىرتقى كەيپى عانا ەمەس, ىشكى مازمۇنى بايىپ, سان ءتۇرلى مادەني-كوپشىلىك جۇ­مىسى دا العا باسۋدا. وسى ەلدى مەكەندە ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرلەرىنە جاڭا­دان ەس­كەرتكىش بوي كوتەردى. اۋىل ادامدارى اتا­لارىنىڭ ارۋاعىن سىيلاعان قام­قور جان­داردىڭ ىسىنە رازى بولىستى. وتان قور­عاۋ جولىندا شەيىت بولعان بوزداق­تار­دىڭ ەسىمدەرى تاڭبالانىپ جازىلىپ, كە­يىنگى ۇرپاقتىڭ ەسىنە ەل قورعاۋدىڭ اي­رىق­شا قاسيەتتى ۇعىم ەكەنىن سالىپ تۇر­عانداي. وتكەنگە قۇرمەت – كەيىنگىگە پارىز.

سپاسسكوە سەلوسىندا مەديتسينا قىز­مەت­كەرلەرىنە ارنالىپ 20 ملن تەڭگە­گە ەكى پاتەرلى ءۇي سالىندى. اۋىلدىق جەردە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاع­دايىن ويلاۋ – ەڭ الدىمەن, حالىق­تىڭ دەن­ساۋلىعىن ويلاۋ دەگەن ءسوز. شال­عاي­داعى شاعىن ەلدى مەكەندەرگە مەديتسي­نا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تارتىنشاقتاپ بارا­تى­نى باسپانانىڭ جوعىنان ەكەنى بەل­گىلى. اۋدان كاسىپكەرلەرى وسى ءبىر جايدى قا­پەرلەرىنەن شىعارماي, حالىقتىڭ دەن­ساۋ­لىعى ءۇشىن تاماشا ءىس اتقارىپ وتىر. جامان تۇماۋ جان القىمنان العان بۇ­گىن­گى كەزدە بۇل دا – اسا قاجەت دۇنيە. تاعى ءبىر ەكپىن ءتۇسىرىپ ايتاتىن جايت, سپاسسكوە اۋىلىندا قوعامدىق مونشاعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 25 ملن تەڭگە كولەمىندە قاراجات جۇم­سالىپتى. مۇنداي قامقورلىقتان اۋىل­داعى ءبىلىم وشاعى دا تىس قالماعان. مەك­تەپ قازاندىعى ءۇشىن 5 ملن 300 مىڭ تەڭگە قارجى ءبولىنىپ, جاڭا قازاندىق سالىنعان. ەندى مەكتەپ وقۋشىلارى قاقاعان قىس ايلارىندا بۇرىنعىداي جاۋراماي, الاڭسىز ءبىلىم الادى.

بار جاقسىلىقتى بالالارعا جاساۋعا ۇيعارعان ازاماتتار كراسنايا پوليانا سەلوسىندا بالالارعا ارنالعان سپورت الاڭىن سالىپ بەردى. شىندىعىن ايتقاندا, مۇنداي سپورت الاڭدارى كوپتەگەن ءىرى ەلدى مەكەندە دە كەزدەسە بەرمەيدى. قازىر اۋىل شەتىنە تابان ىلىكتىرسەڭىز, مەتالدان جاسالعان ادەمى دە سالتاناتتى قاقپا مەن جول جيەگىن ورنەكتەگەن ۇزىندىعى 200 مەترگە دەيىن سوزىلاتىن قورشاۋدى كورەر ەدىڭىز. بۇل ىسكە 4 ملن تەڭگە جۇمسالعان. ال اربۋزەنكا اۋىلىنداعى مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالارعا ارنالعان مەكەمە تۋرالى ايتساق شە؟ ءىشى كىرسە-شىققى­­سىز, قۇرقىلتايدىڭ ۇياسىنداي جىپ-جىلى شاعىن ورتالىقتى سالۋعا جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردىڭ قالتاسىنان 12 ملن تەڭگە قاراجات بولىنگەن. بولاشاق ۇرپاق جا­يىن ويلاعان قالتالى ازاماتتار كراس­نايا پوليانا ورتا مەكتەبىنە وتىن-كومىر ساق­تايتىن قۇنى 500 مىڭ تەڭگەلىك قويما دا سالىپ بەرىپتى.

ەل ىشىندە قاتىناۋ دا قيىن بولىپ كەلگەن. وسى ءبىر كەمشىلىكتىڭ كەتىگىن تول­تىرماقشى بولعان ىسكەر ازاماتتار بەلگورود سەلولىق وكرۋگىنىڭ تۇرعىندارى اۋدان ورتالىعى – بالكاشينو سەلوسىنا ۋاقتىلى قاتىناپ تۇرۋ ءۇشىن 10 ملن تەڭگەگە «گازەل» اۆتوكولىگىن ساتىپ الىپ بەرىپ, جۇرگىزىپ وتىر.

وسى ورايدا اۋدانداعى جومارت جانداردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى رەتىندە «سپاسسكوە اگرو» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ماحمۋد ابۋەۆ تۋرالى ايرىقشا توقتالىپ ايتا كەتۋگە ءتيىستىمىز. جوعارىدا ءبىز رازىلىق پەيىلمەن ءتىزىپ ايتقان جاناشىرلىق كومەكتى وسى سەرىكتەستىكتىڭ باسشىسى جاساپ وتىر. بار قاراجات سەرىكتەستىك ەسەبىنەن جۇمسالعان.

ماحمۋد ماگومەدوۆيچ ءتارىزدى تۋعان جەرىنىڭ ءتۇتىنىن ءتۇزۋ ۇشىرۋعا ادام­گەرشىلىك اجارىمەن, كىسىلىك كەل­بەتى­مەن, جومارت پەيىلىمەن جاناشىر­لىق تانى­تىپ وتىرعان ابزال ازاماتتىڭ ءبىرى – الەكساندر زاكۋسيلوۆ. ول – «سۆوبودنوە» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى. ەل قامىن جەگەن ەلگەزەك جان وتكەن جىلى نوۆوگورودسكي سەلولىق كلۋبى ناۋرىز مەرەكەسىن اتاپ وتەر كەزدە 580 مىڭ تەڭگە بەرىپ, تۋعان جەردىڭ توسىندە تاعىلىمى مول شارانىڭ جوعارى دەڭگەيدە تويلانۋىنا كومەك قولىن سوزدى. مۇنداي كومەكتى الەكساندر الەكساندروۆيچ اۋدانداعى ۆلاديميروۆسكي, ماكسيموۆكا سەلولىق مادەنيەت ۇيلەرىنە دە كور­سەت­تى. جالعىز توي تويلاۋ عانا ەمەس, ودان وزگە ۋاقىتتا دا اۋىلداعى مادەنيەت وشاعىنىڭ وتى مازداپ جانۋىنا جۇرەك جىلۋىن توگىپ, قايىرىمدى قولىن سوزۋدا. ءسوزىمىز دالەلدى بولۋى ءۇشىن بىرەر دەرەك كەلتىرە كەتەلىك, سەرىكتەستىك باسشىسى نوۆوگورودسكي سەلولىق مادەنيەت ۇيىنە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىسىن جاساپ بەردى. ماكسيموۆكا ەلدى مەكەنىندەگى سەلو­لىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ كۇردەلى جون­دەۋ جۇمىسىنا 3 ملن 274 مىڭ تەڭگە مول­شە­رىندە كومەك كورسەتتى. وسى سەلولىق وكرۋگ­تىڭ حوككەي كومانداسى ءۇشىن سپورت كيىم­دەرى, سپورتتىق قۇرال-جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا 10 ملن تەڭگەدەن اسا قاراجات ءبولدى.

قالاي رازى بولماسسىز. وسى ولكەدەگى جو­مارت جەردىڭ يگىلىگىن كورگەننەن كەيىن بار ىرىستى ءبىر ءوزى باۋىرىنا باسىپ قال­ماي, سول جەردە ءتۇتىن تۇتەتىپ وتىرعان اۋىل-اي­ماقتىڭ اجارىن تۇزەۋگە بەلسەنە ات­سا­لى­سۋدا. وسى ءبىر ونەگەلى ءىسى ءوڭىردىڭ وزگە پۇش­پاعىندا يگىلىككە قولى جەتىپ وتىرعان ىسكەر ادامدارعا ۇلگى دەپ ايتساق, ارتىق بولماس.

اۋدانداعى اتىمتاي جومارتتى­عىمەن اتى شىققان جاننىڭ ءبىرى – «بايدالى» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى باعدات ورازالين. باعدات بايدالى ۇلى ۆەسەلوۆسكي ورتا مەكتەبىنىڭ جاس ۇستاز­دارى ءۇشىن 30 ملن تەڭگەگە التى پاتەر سالىپ بەردى. ءوز سەرىكتەستىگىنىڭ ءبىر ما­مانى­نا دا قۇنى 20 ملن تەڭگە شاما­سىن­دا­عى تۇر­عىن ءۇيدى سىيعا تارتتى. اۋىل جا­نىن­داعى اۋداندىق ماڭىزى بار كوپىر­دى 10 ملن تەڭگەگە جوندەپ, تۇر­­عىن­دارعا قو­لاي­لى جاعداي تۋعىزىپ وتىر. اعا­يىن­­دى مارات ورازالين ەكەۋى جانا­شىر­لىق­­تان جارىسقا تۇسكەندەي اسەر قال­دى­رادى. مارات امانگەلدى ۇلى – «سپح بايدالى-2» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى. ول سەلولىق وكرۋگكە اسا قاجەتتى جەدەل جار­دەم اۆتوكولىگىن 6 ملن تەڭگەگە سات­ىپ الىپ, سىيلادى. وسىنداعى ورتا مەكتەپ­تىڭ جاس سپورتشىلارىنا 2 ملن 200 مىڭ تەڭگەگە سپورت جابدىقتارىن الىپ بەردى.

ءار اۋىل, ءار ەلدى مەكەندە اقىق ءدان ءوسى­رىپ, اقتىلى مال باعىپ, ەڭسەسىن تىكتەگەن ەل ازا­ماتتارى تۋعان جەردىڭ ءتوسىن تۇلەتۋگە ءدال وسىلاي ۇلەس قوسسا, تۇتاس ەل, بايتاق دا­لا الدەقاشان گۇل جايناپ, تىرشىلىك قايناپ, ءومىردىڭ ءوڭى وڭىنان وزگەرىپ كەتەر ەدى.

اقمولا وبلىسى,

ساندىقتاۋ اۋدانى