جامبىل وبلىستىق ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ارمان ابدەشوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءاربىر جوبا بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن ساۋلەتشىلەر, قۇرىلىسشىلار جانە باسقا دا ماماندار تاريحي شاھاردى تارتىمدى ءارى ءومىر سۇرۋگە ىڭعايلى ەتۋگە بارىن سالۋدا.
شىنى كەرەك, وسى ۋاقىتقا دەيىن تاراز قالاسىن تۇرلەندىرۋ جۇمىستارىنا بايلانىستى كوپتەگەن سىن ايتىلعان بولاتىن. ەندى ءبىراز ۋاقىتتان بەرى وسى ولقىلىقتىڭ ورنى تولىپ كەلەدى. ماسەلەن, جۋىردا عانا وبلىس ورتالىعىنان اشىلعان «قازاق حالقىنا مىڭ العىس» مونۋمەنتى بۇگىندە تارازدىقتار ءۇشىن كورنەكتى ورىنعا اينالعان. سول سياقتى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 25 جىلدىعىنا وراي تۇرعىزىلعان ەسكەرتكىش تە ۇلتتىڭ كورگەن قيىندىعىن, ءتۇرلى تاريحي ساتتەردى ەسكە سالادى. اتالعان ەسكەرتكىشتىڭ بيىكتىگى 30 مەتر. ونىڭ جوعارعى بولىگىندە قالىقتاعان قىران, ال ءسال تومەنىرەك بارلىق ەتنوستىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعىن بىلدىرەتىن شاڭىراق ورنالاسقان. سونىمەن قاتار 580 مەترلىك اربات-1 اللەياسى دا – قازىرگى كەزدە قالانىڭ كوركىن ارتتىرىپ تۇرعان ساۋلەتتىك جوبا. مۇندا ەكى سازدى جانە ەكى قۇرعاق سۋبۇرقاق ورناتىلعان.
«بۇگىندە قۇرعاق سۋبۇرقاقتار قالا ساۋلەتىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالۋدا. مۇنداي قۇرىلىمداردىڭ سۋ ىدىسى جەر بەتىندە ەمەس, جەر استىندا جاسىرىلعان. اعىندار ودان تىكە اتقىلايدى, ال فونتان جۇمىس ىستەمەگەن كەزدە تروتۋار قۇرعاق كۇيدە ساقتالادى. قۇرعاق سۋبۇرقاق دەگەن اتاۋى دا وسىدان شىققان. وسىنداي ەرەكشە سۋبۇرقاقتاردى قالانىڭ تاعى بىرنەشە جەرىنە ورناتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەيدى ا.ابدەشوۆ.
بۇگىنگى تاڭدا تاراز قالاسىندا «اربات-3» جاياۋ جۇرگىنشىلەر ايماعىنىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. اتالعان ايماق «كونە تاراز» كەشەنى مەن قاراحان كەسەنەسىن بايلانىستىرادى. ارباتتا 22 تراۆەرتيندىك تاقتا ورناتىلىپ, ول تاقتالاردا ەجەلگى تاراز تاريحىنىڭ ماڭىزدى كەزەڭدەرى قاشالىپ جازىلادى. جۇمىسقا جاۋاپتى مەردىگەرلەر كوپ ۇزاماي 320 مەترلىك سازدى سۋبۇرقاقتاردىڭ قۇرىلىسىن اياقتايدى. سول سياقتى ء«بىز بىرگەمىز!» مونۋمەنتى دە – ۇلتتىق ناقىشپەن كومكەرىلگەن تۋىندىلاردىڭ ءبىرى. كومپوزيتسيانىڭ ورتاسىنداعى جەر شارىن قول ۇستاسقان دارىگەرلەر, اسكەري, پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى, ءورت سوندىرۋشىلەر, قۇتقارۋشىلار جانە ەرىكتىلەر سەكىلدى ءتۇرلى ماماندىق يەلەرى قورشاپ العان.
«ساۋلەتشىلەر بىرلىك پەن قوعامدىق كەلىسىم يدەياسىن جەتكىزۋگە تىرىستى. ءبىزدىڭ حالقىمىز كوروناۆيرۋس ىندەتىمەن كۇرەس كەزىندە, ارىس قالاسىندا جارىلىس بولعان كەزدە, تۇركىستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىندا توتەنشە جاعداي ورىن العاندا دا ۇيىمشىلدىق پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتە ءبىلدى. بۇل ەسكەرتكىش بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن وسىنداي وقيعالاردىڭ ەستەلىگى بولىپ قالا بەرەدى», دەيدى ا.ابدەشوۆ.
قازىرگى كەزدە تاراز قالاسىنىڭ بارلىق بولىگىندە قۇرىلىس جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. جۋىردا «قاراسۋ» ماسسيۆىنەن «دەنساۋلىق» پاركىن اشۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار ق.رىسقۇلبەكوۆ اتىنداعى ساياباق ماڭىنان «اناعا تاعزىم» ورتالىعى سالىنۋدا. اتالعان ورتالىقتىڭ الدىنان انالاردىڭ قۇرمەتىنە ارنالىپ ەسكەرتكىش ورناتىلادى. سونداي-اق «ۇلان» ستاديونىنىڭ قايتا قۇرۋ جۇمىستارى باستالعانىن دا ايتا كەتۋ كەرەك. «مامىر توعايى» ايماعىندا اۋقىمدى قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جوسپارلانعان بولسا, «تەكتۇرماس» ەتنو-تاريحي كەشەنىن قالپىنا كەلتىرۋدىڭ ەكىنشى كەزەڭى بويىنشا قولعا الىنعان جۇمىستار اياقتالۋعا جاقىن ەكەن. مۇندا ۇزىندىعى 15-20 مەتر بولاتىن پانورامالىق پانەل, ايماقتىڭ تاريحي نىساندارىنىڭ ماكەتتەرى, جاعاجاي, جاساندى سارقىراما سالىنۋدا. بۇدان بولەك تاريحي تاراز شاھارىنان سالىناتىن نىساندار كوپ. الداعى ۋاقىتتا تارازدىق تۇرعىندار كوپتەگەن يگىلىككە كۋا بولادى دەگەن سەنىم بار. كەزىندە تاراز قالاسىنىڭ ەسكىرىپ, توزىپ بارا جاتقانى ءجيى ايتىلاتىن. دەگەنمەن مەملەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە كوپشىلىكتىڭ تىلەگى ەسكەرىلىپ, كونە شاھار جاڭارتىلۋدا.
جامبىل وبلىسى
