كوكتال حالقى وسى ۋاقىتقا دەيىن اۋىلدىڭ ىرگەسىندەگى وتكەل بەرمەس وزەننەن وتە الماي قينالاتىن. شابىندىق پەن مال ءورىسى سۋدىڭ ارعى جاعاسىندا بولعاندىقتان, تۇرعىندارعا كوپىر اۋاداي قاجەت ەدى. سول ءۇشىن دە اۋىلدىقتار ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ, وسىدان ءبىر جىل بۇرىن كوپىر سالۋدى باستاپ كەتكەن.
كولحوزدىڭ دۇرىلدەپ تۇرعان شاعىندا «سايتان كوپىر» دەپ اتالاتىن كوپىرسىماقتارى بولعان-دى. ەنى 80-اق سم وتكەلدىڭ ورتاسى سالبىراپ تۇراتىن. جاياۋ جۇرگىنشىلەر ورتان بەلىنە تاياعاندا تەربەلمەلى كوپىر سۋعا ءتيىپ, توبىقتان سۋ كەشىپتى. كەيىن كوكتەمگى تاسقىندا مۇزعا تىرەلىپ, ءۇزىلىپ كەتكەن. سودان بەرى كوكتالدىقتار كوگەندەلىپ قالعانداي كۇي كەشىپتى. بىلتىر عانا كوپىر قۇرىلىسى قولعا الىنعاندا تۇرعىنداردىڭ كوڭىلى جايلانا باستاعان. ونىڭ وزىندە «كولحوز كەزىندە سالىنباعان دۇنيەنى سەندەر قايتىپ سالاسىڭدار» دەگەندەي كەرىتارتپا اڭگىمەلەر دە ايتىلعان سەكىلدى. ەڭ باستىسى, بىرلىگى بەكەم حالىق بىلەك سىبانا ىسكە كىرىستى.
كوپىر قۇرىلىسىنىڭ جوباسىن الدىمەن مەكتەپتەگى گرافيكا جانە جوبالاۋ ءپانىنىڭ مۇعالىمى احات راقىشەۆ قاعازعا سىزىپ شىققان. سودان سوڭ كىشىگىرىم ماكەتىن جاساپ كورگەن. ماكەتتى جاساپ وتىرعان كەزدە سىزباعا تۇسپەگەن قاجەت دەتالدارىن تولىقتىرعان.
– وسى كوپىردىڭ قۇرىلىسىنا مۇرىندىق بولعان جانە ماعان سەنىم ارتقان كوكتالدىڭ 1983 جىلعى جىگىتتەرىنە العىس ايتامىن. ولار – ايدىن ەسبولوۆ, قۋانىشبەك ابدەشوۆ, دارحان دجيمباەۆ, بەرىك چوجيكوۆتەرگە جانە قالادا تۇرسا دا كوپ قولعابىس ەتكەن داۋرەن كۇلگىمباەۆ. قۇرىلىس باسىنا ۇنەمى ىستىق تاماقتارىن جەتكىزىپ تۇرعان «83-ءتىڭ» قىزدارى – ساندۋعاش پەن ايگۇلگە دە العىسىم شەكسىز. قوسىمشا جان-جاقتاعى كاسىپكەرلەر دە كومەكتەستى. شامامەن, 10 ملن تەڭگەدەن اسا قاراجاتتىڭ قۇرال-جابدىعى پايدالانىلدى. اۋىل ازاماتتارى ماتەريالداي دەمەۋ جاساماسا, ودان كوپ بولۋى مۇمكىن ەدى, – دەيدى قۇرىلىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ا.راقىشەۆ.
سىزباسى سىزىلىپ, ماكەتى جاسالعانىمەن كوپىردىڭ كولەمىن دالمە-ءدال شىعارۋ وڭاي بولماپتى. جالپى ۇزىندىعى – 130 م, بيىكتىگى – 10 م, ەنى – 1,4 م. ال وزەن دەڭگەيىنەن بيىكتىگى – 3 م. ونىڭ ۇستىنە اۋىلدىقتاردا كوپىر قۇرىلىسىنا قاجەتتى كران, ەكسكاۆاتور, بۋلدوزەر سەكىلدى تەحنيكالار جوق-تۇعىن. دەسە دە باستالعان ءىستى سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋدى كوزدەگەن تۇرعىندار اۋىلداعى بار تراكتورلاردى جۇمىلدىرىپ, بىلەك كۇشتەرىنە, احات سىندى ازاماتتاردىڭ شەبەرلىكتەرىنە سەنگەن. سەنىم اقتالدى. اناۋ وسكەمەندەگى ەرتىستىڭ كوپىرىندەي سوزبالاڭعا سالىنىپ, ىرىڭ-جىرىڭ بولمادى. اينالدىرعان ءبىر-اق جىلدىڭ ىشىندە پايدالانۋعا بەرىلدى. قۇرىلىس اياقتالعان سوڭ اسپالى كوپىردىڭ بەرىكتىگىن موتوتسيكلمەن ءجۇرىپ, سىناپ كورگەن. قولدانىلعان ماتەريالدار – جۋان ترۋبا, تەمىر تىرەۋلەر, بولات ارقان. احاتتىڭ ايتۋىنشا, وزەننىڭ ءبىر جاعاسىنان ەكىنشى جاعاسىنا كەرىلگەن بولات تروسس اتتى ادامدى دا كوتەرەدى.
اسپالى كوپىر اياقتالعان كۇنى اۋىلدىقتار بورىكتەرىن اسپانعا اتتى. ماسەلەنىڭ ۇلكەنى شەشىلدى. 150-دەي ءۇيى بار اۋىلعا اۋىز سۋ تارتۋ جۇمىستارى دا تاياپ قالعان. ەندىگى كەزەكتە وزدەرى بىرىگىپ, قورشاپ العان فۋتبول الاڭىنا جاساندى گازون توسەلسە, اۋىل بالالارى ءبىر قۋانىپ قالار ەدى. ايتپەسە جاس فۋتبولشىلار اياق كيىمدەرىن توزدىرىپ, شاڭى شىققان الاڭدا دوپ تەبەدى. ەستۋىمىزشە, اكىمدىك جاساندى گازون توسەيمىز دەپ ۋادە ەتىپتى دە. سونىمەن قاتار تۇرعىندار اۋىل ىشىندەگى جانە اۋدانعا باراتىن جولدى اسفالتتاسا, تەگىستەپ, تاس توسەسە دەپ تىلەيدى. ۇيالى بايلانىس تەلەفونىنىڭ مۇناراسى ورناتىلسا دەيدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
ءۇرجار اۋدانى
