سالتاناتتى ءراسىم بارىسىندا اۋىلدا بوي كوتەرگەن جاڭا تۇرعىن ۇيلەردىڭ كىلتىن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان جىلقىباەۆ پەن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى تابىس ەتتى.
«كەلىستى اتانىڭ جولى كەيىنگىگە ۇلگى» دەمەكشى, جاقسى ءىستى جاڭعىرتىپ, جالپىنىڭ جانىن جادىراتقان «اسار» – اعايىننىڭ اراسىن نىعايتۋعا, ءالسىزدى دەمەۋگە ۇلكەن سەبەپكەر, ەل اراسىنا تىڭ وي سالعان يگىلىكتى ءىس. «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى اياسىندا تالاس اۋدانى اققۇم اۋىلىنىڭ تۇرعىنى قانات تاكەەۆكە باسپانا بەرىلدى. سونداي-اق اۋىلداعى تولەباي تۇڭعاتار مەشىتىنە قىزمەتتىك نىساننىڭ كىلتى تابىس ەتىلدى. بۇل ءىس-شاراعا اۋىلدان شىققان ەرىكتىلەر دە زور ۇلەس قوستى.
«جاقسىلىقتى بولىسسەڭ, كوبەيەدى. سىناققا تولى ومىردە ءبىزدىڭ عۇمىرىمىز وسىنداي جاقسى ىستەردەن تۇرۋى ءتيىس. وسىنداي قايىرىمدى ىستەردىڭ ۇيىتقىسى بولىپ جۇرگەن اۋىل تۇرعىندارىنا اللا رازى بولسىن! باسپاناعا مۇقتاج ازاماتتاردىڭ ىسىنە اللا جەڭىلدىك بەرسىن. بۇگىن اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلىپ, اقجولتاي جاڭالىققا تولدى. ەندەشە ءبارى ساتىمەن بولعاي. ءبىزدىڭ يمامدار, قايىرىمدى جاندار وسىنداي قىسىلتاياڭ ۋاقىتتا دا توقتاماي, ۇلگى ىستەرىن جالعاستىرۋدا. ونەگە ءىس جالعاسىن تاپسىن», دەدى جيىن بارىسىندا اعىنان جارىلعان باس ءمۇفتي.
جاڭا باسپانانىڭ سىرتى قورشالىپ, زاماناۋي ۇلگىدە سوعىلعان. كولەمى 110 شارشى مەترلىك ءتورت بولمەلى ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن اۋىل جاستارى تۋرا ءتورت ايدىڭ ىشىندە اياقتاپ شىقتى. قۇرىلىس جۇمىستارىنا 4 ميلليون تەڭگە قاراجات كەتكەن. ونى دا اۋىلداستار مەن كاسىپكەرلەر جيناپ بەردى. ءتىپتى, الىس-جاقىن وبلىستاردان دا كومەك قولىن سوزعان اعايىن مەن ەلگە تانىمال ونەر قايراتكەرلەرى دە بار. دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن جاڭا قونىس يەلەرىنە جيھاز بەن تۇرمىستىق تەحنيكا تارتۋ ەتىلدى. ايتا كەتەرلىگى, قانات تاكەەۆ – ءتورت بالانى تاربيەلەپ وتىرعان جالعىزباستى اكە. ونىڭ جۇبايى بىرنەشە جىل بۇرىن جول اپاتىنان قازا تاپقان ەدى.
«بۇگىن وسىنداي ۇلكەن ءۇي سالىپ بەرۋگە اتسالىسقان اۋدان, اۋىلىمىزدىڭ باسشىلارىنا, يمامعا, اقساقالدار مەن جاستارعا, كاسىپكەرلەرگە, بارلىق اۋىلداستارىما العىسىم شەكسىز. ىنتىماق-بىرلىگىمىز اجىراماسىن. قيىن-قىستاۋ كەزدە وسىنداي قولداۋ كورسەتكەن بارشاڭىزعا اللانىڭ نۇرى جاۋسىن», دەيدى قۋانىشىن جاسىرا الماعان جاڭا قونىس يەسى قانات تاكەەۆ.
قىزمەتتىك ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە اققۇم اۋىلىنىڭ ازاماتى اسانگەلدى وتاروۆ تىكەلەي جەتەكشىلىك ەتىپ, نەگىزگى قاراجاتتى ءوز قالتاسىنان تولەدى. قۇنى 3 ميلليون تەڭگەلىك 4 بولمەلى, 90 شارشى مەتر بۇل نىسان اۋىلداعى تولەباي تۇڭعاتار مەشىتىنە بەرىلدى. وندا اۋىل بالالارى اسىل ءدىنىمىز يسلامنىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنەدى. قىزمەت ءۇيى ۇستازدارىنىڭ جالاقىسىن اۋىلدان شىققان ازامات تالعات بايسىنوۆ ءوز قالتاسىنان تولەپ وتىراتىنىن جەتكىزدى.
باس مۋفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى جيىن بارىسىندا اۋىلداعى جاڭا عيماراتتاردى سالۋعا اتسالىسقان اسانگەلدى وتاروۆ پەن تالعات بايسىنوۆقا قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسىنىڭ العىس حاتىن تابىستادى. تالاس اۋدانىنىڭ اكىمى باقىت قازانباسوۆ باسپانا سالۋعا ۇيىتقى بولىپ, تۇرعىنداردى ۇيىمداستىرعان اۋىل ازاماتتارى ولجاس وتار مەن كاسىپكەر مۇحتار شاحانوۆتى «تالاس اۋدانىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتاسا, اۋدان اكىمىنىڭ العىس حاتى كومەك قولىن سوزعان بىرنەشە اۋىل تۇرعىنىنا بەرىلدى. سونىمەن قاتار قۇرىلىستى اياقتاۋعا قولۇشىن سوزعان مۇرات وشاقباەۆقا «تالاس اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ارداگەرى» مەدالى تارتۋ ەتىلدى.
سونداي-اق جيىن بارىسىندا بەلگىلى ايتىسكەر اقىن شورابەك ايداروۆ جينالعان قاۋىمعا ارناۋ ايتتى.
قايىرىمدىلىق شاراسىنان كەيىن جاڭا ءۇيدىڭ اۋلاسىنا اعاش وتىرعىزىلدى. اۋىل تۇرعىندارى مۇنداي يگى شارانىڭ الداعى ۋاقىتتا دا جالعاساتىنىن جەتكىزدى. باس مۋفتي اۋىلدىق وكرۋگ اۋرۋحاناسىنا وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتىن تابىستادى. سونداي-اق 10 وتباسىعا ازىق-ت ۇلىك تاراتىلدى. اۋىل ەرىكتىلەرى «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» باستاماسىنا وسىلايشا ءبىر كىسىدەي ۇلەس قوستى.
سالتاناتتى راسىمنەن كەيىن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان جىلقىباەۆ پەن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى, تالاس اۋدانىنىڭ اكىمى باقىت قازانباسوۆ جەمىس اعاشىن وتىرعىزدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, بۇعان دەيىن تالاس اۋدانىندا اسارلاتىپ سالىنعان ۇيلەردىڭ العاشقىسى مايتوبە اۋىلىندا بەرىلگەن ەدى. قازىرگى تاڭدا ايماقتاعى ەرىكتىلەر جۇمىلعان يگىلىكتى ءىس كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعىپ, بۇقارا جۇرتتى قۋانىشقا بولەپ كەلەدى. جوبا اياسىندا تالاس اۋدانىنداعى 9 اۋىلدىق وكرۋگىندە تۇرعىن ءۇي سالۋ جۇمىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. نەگىزىنەن, اسارلاتىپ سالىنعان ۇيلەر الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان, كوپبالالى جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان وتباسىلارعا بەرىلەدى. قۇرىلىستى جۇرگىزۋگە اۋىل تۇرعىندارى, اقساقالدار, جاستار كومەكتەسىپ, كاسىپكەرلەر دەمەۋشىلىك كورسەتەدى.
جامبىل وبلىسى
