ەكونوميكا • 27 قازان, 2020

تۇتىنۋشىلارعا تىكەلەي ساتا الادى

340 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىلعى قاڭتار-قىركۇيەك ارالىعىندا باتىس قازاقستان وبلىسىندا تۇتىنۋ باعالارىنىڭ يندەكسى بىلتىرعى جەلتوقسانعا قاراعاندا 104,8%-دى قۇرادى. بۇل جالپى ەلدەگى كورسەتكىشتەن (104,9%) ءسال عانا تومەن. سونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسى 7,2%-عا, ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلاردىڭ باعاسى 3,3%-عا وسكەن.

تۇتىنۋشىلارعا تىكەلەي ساتا الادى

كەيىنگى كەزدە وڭىردە 1-ساناتتى تاۋىق جۇمىرتقاسىنىڭ باعاسى 12%-عا وسكەنى بايقالدى. جەرگىلىكتى تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, جۇمىرتقا قۇنى رەسەي اۋماعىنان جەتكىزىلەتىن جەم, گەربيتسيدتەر جانە شيكىزات باعاسى ورتا ەسەپپەن 20%-عا كوتەرىلگەن سوڭ ءوسىپ كەتكەن.

سونداي-اق شارۋا قوجالىقتارىندا شيكىزات باعاسىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى كۇنباعىس مايى دا 2,4%-عا قىمباتتاعان. قازىر 1 توننا كۇنباعىس تۇقىمىنىڭ باعاسى 180-220 مىڭ تەڭگەگە جەتەدى. وتكەن جىلى 1 توننا كۇنباعىس تۇقىمى 100 مىڭ تەڭگە تۇراتىن. وبلىستاعى كۇنباعىس مايىن نەگىزگى ءوندىرۋشى «بەلەس-اگرو» جشس بۇل تاۋاردى شارتتىق مىندەتتەمە بويىنشا ساتىپ وتىر.

قانتتىڭ ورتاشا باعاسى دا 7,3%-عا كوتەرىلدى. بيىلعى ءونىم كولەمىنىڭ تومەندىگى, حالىق سۇرانىسىنىڭ ارتۋى رەسەي مەن بەلارۋستان كەلەتىن تاۋار باعاسىن ءوسىرىپ جىبەرگەن.

ال جەمىس-كوكونىس ونىمدەرىنىڭ, ماسە­لەن, قىرىققابات باعاسىنىڭ 2,5%-عا كوتەرىلۋى ماۋسىمدىق اۋىت­قۋلارىنا بايلانىستى.

باتىس قازاقستان وبلىستىق كاسىپ­كەرلىك جانە يندۋستريالدى-يننو­ۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسى باسشى­سىنىڭ ورىنباسارى ماقسات قۇلان­باەۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىس باسشىلىعى وڭىردە باعانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن كەشەندى شارالاردى قولعا الدى. بۇگىنگى تاڭدا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك باعالارىن تەجەۋ, باقىلاۋ, مونيتورينگىلەۋ بويىنشا ءتيىستى شارالار قابىلدانعان. كۇن سايىن وبلىستىڭ بارلىق كاسىپورىندارى – وندىرۋشىلەر, كوتەرمە جەتكىزۋشىلەر, ساۋدا جەلىلەرى بويىنشا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسى مەن ساقتاۋلى قورىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. سونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا باعا بەلگىلەۋ ماسەلەسى ەرەكشە باقىلاۋعا الىنعان.

بۇگىندە جەرگىلىكتى جەرلەردە كۇن سايىن باعا مونيتورينگىن جۇرگىزەتىن 20 جەدەل توپ جۇمىس ىستەپ تۇر. ساۋدا كاسىپورىندارى, وندىرۋشىلەر, قويمالارداعى قورلار جانە وبلىستىڭ تۇراقتاندىرۋ قورى بويىنشا ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ قورى كۇندەلىكتى باقىلاۋدا. الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن كوتەرمە ساتۋشىلار ءۇشىن «قادامدىق قولجە­تىم­دىلىك» قاعيداتى بويىنشا ساۋدا پاۆيلوندارى ۇسىنىلعان. ساۋدا جەلىلەرىنىڭ باسشىلارىمەن بىرلەسىپ, باعانىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك بۇرىشتار – حا­لىقتىڭ وسال توپتارى ءۇشىن تومەن­دەتىلگەن باعامەن بەرىلەتىن تاۋارلار سورەسى اشىلدى, تۇراقتاندىرۋ قورى­نىڭ تاۋارلارىن وتكىزۋ ءۇشىن «ال­تىندار» جشس-مەن شارت جاسالدى.

جەرگىلىكتى تاۋار وندىرۋشىلەر ءوز ءونىمىن, سونىڭ ىشىندە كوكونىس پەن نان ونىمدەرىن تۇتىنۋشىعا تىكەلەي ساتۋ ءۇشىن ارنايى ساۋدا ورىندارى ۇسىنىلدى. ورال قالاسىنىڭ وزىندە تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ نان-توقاش ونىمدەرىن تىكەلەي ساتاتىن 50 فيرمالىق دۇكەن ورناتىلدى. Aqjayiq الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كور­پوراتسياسى «ەل ىرىسى» الەۋمەت­تىك شاعىن ماركەتتەرىنىڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋدا. قازىردىڭ وزىندە 10 شاعىن ماركەت ورناتىلىپ, تاعى 15 شاعىن ماركەت جوسپارلانعان. بۇل ماركەتتەردى جالعا العان كاسىپكەرلەر الەۋمەتتىك ازىق-ت ۇلىك باعاسىن كەم دەگەندە 10%-عا تومەندەتسە, جالداۋ قۇنى 50%-عا دەيىن تومەندەيدى. تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ تاۋارلارىن وسى شاعىن-ماركەتتەردە جانە وبلىستىڭ باسقا ساۋ­دا پاۆيلوندارى جەلىلەرىندە وتكىزۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلعان.

بۇگىندە كوشە ساۋداسى نىساندارىن ورنالاستىرۋ ءۇشىن كاسىپكەرلەرگە www.gosreestr.kz پورتالى ارقىلى اۋكتسيون ءوتىپ, 38 جەر تەلىمى بەرىلگەن.

– ەڭ الدىمەن نان باعاسىن تۇراق­تاندىرۋ ءۇشىن وبلىستاعى ناۋباي­حانالارعا تۇراقتاندىرۋ قورىنان 1 كيلوگرامى 95 تەڭگەدەن 200 توننا ءبىرىنشى سۇرىپتى ۇن ساتىلدى. ناۋبايشىلار الەۋمەتتىك ناننىڭ باعاسىن 80 تەڭگەدەن اسىرماۋى ءتيىس. بيىلعى تامىز ايىنان باستاپ ناۋبايحانالارعا 31 جەلتوقسانعا دەيىن ءبىرىنشى سورتتى ۇننان جاسالعان ناننىڭ باعاسىن ءبىر بولكە ءۇشىن 80 تەڭ­گەدەن بەلگىلەۋ شارتىمەن ءار كي­لوگرامى 111 تەڭگەدەن 160 توننا ۇن ءبو­لىندى, – دەيدى ماقسات مەيرام­عا­لي ۇلى.

سونداي-اق ورال قالاسىندا جانە اۋدان ورتالىقتارىندا اۋىلشا­رۋا­شىلىق جارمەڭكەلەرىن ۇيىمداس­تىرۋ قولعا الىنعان. بۇل اۋىل شا­رۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرگە دە, تۇتىنۋشىعا دا ءتيىمدى. ماسەلەن, 2019 جىلى وبلىس بويىنشا 286 جار­مەڭكە وتكىزىلگەن ەكەن. سول ارالىقتا 372,8 ملن تەڭگەنىڭ ساۋداسى جاسالعان. سونىڭ ىشىندە 96 جارمەڭكە ورال قالا­سىندا ءوتىپ, 243,5 ملن تەڭگە اينالعان ەكەن.

– بيىل ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا ەلىمىز بويىنشا توتەنشە جاع­داي رەجىمى ەنگىزىلگەن سوڭ اۋىل شارۋا­شىلىعى جارمەڭكەلەرىن وتكىزە الماي قالدىق. تەك 5 قىركۇيەكتەن باس­تاپ قانا جارمەڭكە ساۋداسى قايتا قىزدى. وسىلايشا قىركۇيەك-قازان ايلا­رىندا 15 جارمەڭكە وتكىزىلىپ, 55,5 توننا ەت, 11,1 توننا بالىق, 59,6 توننا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى, 134,8 مىڭ دانا جۇمىرتقا ساتىلدى, – دەيدى وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋس­تريالدى-يننوۆاتسيالىق دامۋ باس­قارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.

باتىسقازاقستاندىقتار ءۇشىن كۇندەلىكتى قاجەتتى ازىق-ت ۇلىك تاۋار­لارى قات بولىپ, باعاسى اسپانداپ كەتەدى دەگەن قاۋىپ جوق سياقتى. وڭىردە تۇراقتاندىرۋ قورىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن 2019-2021 جىلدارعا 550 ملن تەڭگە بولىنگەن. ءدال قازىر قوردا 337,1 ملن تەڭگەنىڭ تاۋارى, اتاپ ايتساق, 401 توننا ءبىرىنشى سۇرىپتى بيداي ۇنى, 100 مىڭ ليتر كۇنباعىس مايى, 76 توننا سيىر ەتى, 277 توننا قانت, 112,5 توننا قاراقۇمىق جارماسى, 8 توننا تۇز, 130 توننا كۇرىش, 60 توننا ماكارون ونىمدەرى, 30 توننا تاۋىق ەتى جيناقتالعان.

 

باتىس قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار