وبلىس ورتالىعىنداعى قۇرىلىس قارقىنى وتكەن جىلدارمەن سالىستىرعاندا الدەقايدا جاقسى. جاڭا تۇرعىن ۇيلەر جاۋىننان كەيىنگى ساڭىراۋقۇلاقتاي بىرىنەن سوڭ ءبىرى قاپتاپ بوي كوتەرۋدە. ايتسە دە, جەتىم بالالاردىڭ نەسىبەسى كوبەيمەي-اق تۇر. قازىرگى كۇنى وبلىستا اتا-انالارىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان 2 مىڭنان استام بالا بار. ولار دا كامەلەتتىك جاسقا تولعان كەزدە باسپانا كەزەگىنە تۇرادى. بۇگىنگى ءتىزىمنىڭ ۇستەمەلەنىپ, ۇلعايا تۇسەتىندىگى ءسوزسىز. امال جوق, جەتىم بالالار قالالىق اكىمدىكتىڭ تابالدىرىعىن توزدىرىپ, ۋاقىتشا بولسا دا باسپاناعا قول جەتكىزگىسى كەلەدى.
جاۋتاڭداعان بالالار وزىمدىكى دەگەن باسپانادان دامەلى. سولاردىڭ ءبىرى – دينارا تاسبولاتوۆا. قازىر ءوزى دە ەكى بالانىڭ اناسى. پاتەر جالداپ تۇرادى. ديناراعا قالالىق اكىمدىك ۋاقىتشا پانالاي تۇرۋعا جاتاقحانادان ءبىر بولمە ۇسىنعان ەكەن. بىراق ابدەن توزىعى جەتكەن جاتاقحانادا تۇرۋ ءتىپتى دە مۇمكىن ەمەس. بولمەنىڭ تارلىعى بىلاي تۇرسىن, قابىرعالارىنىڭ ءبارى دىمقىل. سول سەبەپتى ازىن-اۋلاق كيىم-كەشەگى دە, توسەك-ورنى دا از ۋاقىتتىڭ ىشىندە كوك ءيىسى شىعىپ, ءشىرىپ, جارامسىز بولىپ قالادى.
– اكىمدىك ۇسىنعان اينالىمعا كەلمەيتىن تار بولمەدە ەكى بالامەن تۇرۋ مۇلدە مۇمكىن ەمەس, – دەيدى دينارا تاسبولاتوۆا, – بىرەر جىل بولسا ءبىر ءسارى, وسى بولمەدە ون جىل تۇرىپ قالۋىم دا عاجاپ ەمەس قوي. ويتكەنى, كەزەكتىڭ جىلجۋى سولاي بولىپ تۇر.
دينارا ءتارىزدى باسپانا تاقسىرەتىن تارتىپ جۇرگەن بالالار ءۇيىنىڭ تۇلەكتەرى از ەمەس. ءبىر عانا وبلىس ورتالىعىندا مىڭعا جۋىق ەكەن. كەزەكتە ەرتە تۇرعانداردىڭ ءوزى التى-جەتى جىل توسىپ ءجۇر. ايتەۋىر ءبىر ءۇمىت العا جەتەلەپ, كۇدەرلەرىن ۇزبەي كەلەدى. پاتەر جالداپ تۇرعاندا دا كوسەگەلەرى كوگەرە قويمايتىندىعى الميساقتان بەلگىلى. ويتكەنى, وبلىس ورتالىعىندا سوڭعى ۋاقىتتا پاتەر جالداپ تۇرۋ باعاسى تىم ءوسىپ كەتتى.
– ايىنا 75 مىڭ تەڭگەگە پاتەر جالداپ وتىرمىن. تۇرعىن ءۇي جيناق بانكى نەمەسە باسقا دا باعدارلامالار ارقىلى ءۇي الۋ ءۇشىن باستاپقى جارنا قاجەت, – دەيدى بالالار ءۇيىنىڭ تۇلەگى تاتيانا دانيلوۆا, – ءوزىڭ جارتىمسىز جالاقى تاۋىپ, تۇرعىن ءۇي جالداپ جۇرسەڭ, قور قايدان جينالماق؟! ارينە, تەگىن العىمىز كەلىپ وتىرعان جوق, اقشاسىن تولەۋىمىز كەرەك. وسى ارادا ءبىز ءۇشىن بالكىم ءتيىمدى جولدار قاراستىرىلسا دەپ ويلايمىز. ءوزىم ءۇي كەزەگىندە وسىدان التى جىل بۇرىن 778-ءشى بولىپ تۇر ەدىم, قازىر 539-شى بولدىم. سوندا مەن كەزەگىم جەتىپ, ءۇي العانشا قانشا جىل ءوتۋى مۇمكىن؟..
قازىر وبلىستا 21 مىڭنان استام ادام باسپانا كەزەگىندە تۇر. ولاردىڭ 4,5 مىڭعا جۋىعى جەتىمدەر مەن اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنان ايىرىلعاندار. ءار جىل سايىن ورتاشا ەسەپپەن بالالار ۇيلەرىنىڭ تۇلەكتەرىنىڭ 90-ى عانا باسپانالى بولۋدا.
– سوڭعى ءتورت جىل مەن بيىلعى 9 ايدى قوسا ەسەپتەگەندە, وبلىس بويىنشا جەتىمدەر مەن اتا-انالارىنىڭ قامقورلىعىنان ايىرىلعاندار ساناتى بويىنشا 288 ادامعا پاتەر بەرىلدى. باسپانا ءبولۋدى جەرگىلىكتى جەردەگى اكىمدىكتەر جۇزەگە اسىرادى, – دەيدى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسى ءبولىمىنىڭ باس مامانى ەلەنا ەرينا, – قولدانىستاعى زاڭعا سايكەس پايدالانۋعا بەرىلگەن جالدامالى پاتەرلەردىڭ 20 پايىزى وسى ساناتقا ءبولىنۋى قاجەت. بۇل تالاپ بۇزىلىپ تۇرعان جوق.
تالاپتىڭ بۇزىلماعانى ارينە دۇرىس. دەگەنمەن وسى قارقىندا باسپانا بەرىلەتىن بولسا, ءۇمىت ۇزىلمەسە دە, ابدەن جىڭىشكەرەتىن شىعار. ماسەلەن, بيىلعى 9 ايدا وبلىستا 300 ارەندالىق پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى, ونىڭ ىشىندە جەتىمدەرگە بۇيىرعانى 27 عانا باسپانا. وسى ءبىر ماسەلەنى تۇبەگەيلى زەرتتەپ, جاڭا ءبىر جولىن تاپپاساق, ونسىز دا ومىرگە وكپەلى بالالاردىڭ كوز جاسى قۇرعامايتىن شىعار. جەتىمىن جىلاتپاعان ەل ەدىك قوي, ءبىر ءجونى بولار ما ەكەن؟!
اقمولا وبلىسى
