اتالعان باعدارلاما بويىنشا يگىلىكتى ءىستى قولعا العانداردىڭ ءبىرى – وبلىس ورتالىعىنداعى ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى. بۇل وقۋ ورنىن تالاي جاس ءبىتىرىپ شىعىپ, ۇلكەن ومىرگە جولداما الدى. اۋەل باستاعى «ماڭگىلىك ەل جاستارى – يندۋسترياعا» دەپ اتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ تۇپكى ماقساتى ادامى تىعىز ورنالاسقان وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ جاستارىن سولتۇستىككە اكەلىپ جەرسىندىرۋ, ءبىلىم بەرىپ, بەلگىلى ءبىر ماماندىقتىڭ يەسى ەتىپ, تۇپكىلىكتى قونىستاندىرۋ بولاتىن. سوندىقتان دا تەگىن وقىتىلىپ, جايلى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتىلدى. بىردەن ايتا كەتەلىك, تومەن بالمەن تەگىن گرانت ۇتىپ الىپ, باعدارلامانىڭ شاراپاتىن كورگەن تۇلەكتەر اۋەل باستا كوڭىلدەرى قالاپ كەلگەن سولتۇستىكتى جەرسىنبەي, قايتادان ءوز ايماقتارىنا اتتانۋدا. ماسەلەن, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى سوڭعى ءۇش جىلدا «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا وقىعان 714 تۇلەككە ديپلوم بەرگەن. العاشقى تۇلەكتەرىنىڭ 90 پايىزى جۇمىسقا ورنالاسقان. ودان سوڭ بۇل كورسەتكىش نە بارى 60 پايىزدى قامتىعان. بيىل تەك 40 پايىزى عانا جۇمىسقا ورنالاستى. سوندا مەملەكەتتىڭ مول قارجىسى ءونىمسىز ىسكە بوسقا شىعىندالىپ جاتقان جوق پا دەگەن ورىندى ساۋال تۋادى. بۇل ماسەلە جەرگىلىكتى جەردىڭ دە ءبىرشاما وكپە-نازىن تۋدىرىپ وتىرعانىن ايتا كەتەلىك.
ارينە, العاشقى وي, ماقسات وتە جاقسى. بۇل ءوڭىر بىلىكتى ماماندارعا سۋساپ وتىرعاندىعى دا شىندىق. ونىڭ ۇستىنە قازاقى قالىبى مىقتى وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ جاستارىمەن بىرگە رۋحاني الەمىمىزگە جىلى بۇلاقتىڭ قوسىلاتىندىعى داۋسىز. ءوز انا تىلىندە ەركىن سويلەپ, ۇلتتىق ادەت-عۇرىپتارىمىزدى مىقتاپ ساقتاعان جالىندى جاستار ورىس ءتىلى ورعىپ تۇرعان وڭىردەگى ۇلت كەسكىنىن وزگەرتۋگە ۇلەس قوسار ەدى. اتتەڭ, مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان جاقسىلىقتىڭ شاراپاتىن كورىپ, قولىنا ديپلوم تيگەن سوڭ تۇراقتاپ قالمايتىنى وكىنىشتى-اق.
ءبارى بىردەي دەي الماساق كەرەك. بەلىن بەكەم بۋعان سوڭ تۇراقتاپ قالعاندارى دا از ەمەس. ايتالىق, ءبىز شىمكەنت ءوڭىرىنىڭ تۋماسى, «سەرپىن» باعدارلاماسىنىڭ تۇلەگى فاريدا قادىربەكوۆامەن سويلەستىك. وقۋ ورنىنىڭ كيىم ديزاينى ماماندىعىن مەڭگەرىپ شىققان ول وبلىس ورتالىعىنداعى جوعارى تەحنيكالىق كوللەدجگە جۇمىسقا ورنالاسىپ, ءتاپ-ءتاۋىر ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. شەتەلدەن جەتكىزىلگەن تىگىن ماشينالارىنىڭ ءتىلىن مەڭگەرىپ, ءبىلىم الۋشىلارعا كيىم تىگۋدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتۋدە. فاريدانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وزىمەن بىرگە سولتۇستىك وڭىرگە ءبىلىم ىزدەپ كەلگەن, اۋەل باستا ورنىعىپ قالامىن دەگەن تالاي جاس بولماشى سىلتاۋلاردى ايتىپ, كەلگەن ىزدەرىمەن قايتىپ كەتكەن.
– شىنداپ ىزدەسە جۇمىس تابۋعا ابدەن بولاتىن ەدى. تەك بويىڭدا ىنتاڭ بولسىن, – دەيدى ف.قادىربەكوۆا, – مەن دە باستاپقى بەتتە جۇمىس تابا المادىم. كەيىن مىنە, ءوزىم قالاعان ماماندىق بويىنشا ورنالاستىم. ءبىز مەملەكەتتىڭ مۇددەسىن دۇرىس ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ەل ىرگەسىن بەكەمدەي الامىز.
سەرپىندىكتەردىڭ بيىل جۇمىسقا ورنالاسا الماۋىنا جامان تۇماۋدىڭ ءورشۋى سەبەپشى بولدى دەيتىندەر دە بار. بىراق بۇل جالقىنىڭ ەمەس, جالپىنىڭ باسىنداعى جاعداي عوي.
– بيىل ء«بىلىم تۋرالى» زاڭعا ارنايى باعدارلامامەن وقۋ بىتىرگەن تۇلەك ءۇش جىل بويى جىبەرىلگەن ايماقتا سىنامادان ءوتۋى مىندەتتى دەگەن وزگەرتۋ ەنگىزىلدى. تۇلەكتەرمەن ونلاين جينالىس وتكىزىپ, جۇمىسقا ورنالاسۋ ماسەلەسىن تالقىلادىق, – دەيدى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ايجان تاجميەۆا, – جەرگىلىكتى كاسىپورىندار جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتە بەرمەيتىندىگى بەلگىلى. ونىڭ دا وزىندىك سەبەبى بار, كوپ رەتتە ەڭبەك ءوتىلى تالاپ ەتىلەدى. سوندىقتان باعدارلاماعا جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان دا قولداۋ كەرەك. رەتى كەلىپ جاتسا, باسپانا ماسەلەسى دە قاراستىرىلسا, وڭ بولار ەدى.
«سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا ءبىلىم بەرۋشىلەردىڭ الدىڭعى لەگىندەگى ۋنيۆەرسيتەت بىلتىر 450 ادام قابىلداسا, بيىل 266 جاستى قابىلداپتى. وسى جىلى وبلىس ورتالىعىنداعى كوللەدجدەردى 176 ءبىلىم الۋشى ءبىتىرىپ شىققان. ونىڭ 89-ى عانا جۇمىسقا ورنالاسقان. سوندا «سەرپىننەن» سەرپىلىس بار دەپ ايتا الامىز با؟
باعدارلامانىڭ باياندى بولۋىن قاداعالاۋ جاعى كەمشىن. بىرىنشىدەن, قونىس اۋدارۋعا كامىل بەت بۇرعاندارمەن جۇمىس جۇرگىزۋ كەرەك. تەگىن وقىپ, ءبىلىم العان سوڭ تۇراقتاپ قالۋ تەتىگىن جەتىلدىرگەن ءلازىم. ۇيدەگى ويدى بازارداعى نارىق بۇزىپ كەتپەۋى ءۇشىن تەك قانا جاعداي تۋدىرعان جەتىمسىز, بالكىم قاتاڭ تالاپ قويۋ دا كەرەك شىعار.
اقمولا وبلىسى