مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ الدىنا حالىقتى, ونىڭ ىشىندە ەڭ الدىمەن بالالاردى دەنە شىنىقتىرۋمەن جانە بۇقارالىق سپورتپەن اينالىسۋعا بەلسەندى تارتۋ, سونداي-اق سپورت سەكتسيالارىن اشۋ جانە بالالار ۇيىرمەلەرىنىڭ قىزمەتىن قالپىنا كەلتىرۋ مىندەتى قويىلعانى بەلگىلى. وسىعان وراي مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا ءوزى باسقاراتىن سالادا اتقارىلىپ جاتقان ىلكىمدى ىستەر تۋرالى بايانداپ بەردى.
ۆەدومستۆو باسشىسى جولداۋدا ايتىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارى شەڭبەرىندە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, «كاسىبي سپورت كلۋبتارىنا بەرىلەتىن قارجىنى ەڭ الدىمەن بالالاردى دەنە شىنىقتىرۋمەن جانە بۇقارالىق سپورتپەن اينالىسۋعا تارتۋعا قايتا باعدارلاۋ» جانە «بارلىق وبلىستا, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردا جانە استانادا, ءىرى اۋدان ورتالىقتارىندا سپورت سەكتسيالارىن اشۋ جانە بالالار ۇيىرمەلەرىنىڭ قىزمەتىن قالپىنا كەلتىرۋ» بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
«جولداۋدا پرەزيدەنت تاراپىنان قارجى تاپشىلىعى كەزىندە مەملەكەت بيۋدجەتى ەسەبىنەن كاسىبي سپورت كلۋبتارىن تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋدىڭ قاجەتى جوقتىعى ايتىلدى. بۇگىندە رەسپۋبليكا بويىنشا 36 مىڭنان استام ادام جاتتىعاتىن 97 كاسىبي سپورت كلۋبى بار. ولاردىڭ كوپشىلىگى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلادى. ولاردىڭ كەيبىرىنە ۇلتتىق كومپانيالار نەمەسە جەكەمەنشىك يەلەرى قولداۋ كورسەتەدى. ماسەلەن, 2019-2020 جىلدارى ەلىمىزدىڭ 17 وڭىرىندە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن 252,6 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, ەلەۋلى ناتيجەلەردىڭ بولماۋىنا قاراماستان, قاراجاتتىڭ كوپ بولىگى فۋتبول جانە حوككەي كلۋبتارىن ۇستاۋعا جۇمساۋ جالعاسۋدا. وسىلايشا, 2019 جىلى 121,3 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, ونىڭ ىشىندە فۋتبولعا – 34,1 ملرد تەڭگە (28,1%), ال 2020 جىلى – 131,3 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, ونىڭ ىشىندە فۋتبولعا – 37 ملرد تەڭگە (28,2%) جۇمسالدى», دەيدى ا.رايىمقۇلوۆا.
وسى ماقساتتا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى 3 قازاندا ەلدەگى بارلىق رەسپۋبليكالىق سپورت فەدەراتسيالارىمەن كەڭەس وتكىزىپ, كاسىپقوي كلۋبتاردىڭ قاراجاتىن قايتا ءبولۋدىڭ بىرىڭعاي تاسىلدەرىن تالقىلادى. كلۋبتار سپورتشىلاردى ۇستاۋعا ءوز بيۋدجەتىنىڭ 50%-نا دەيىن قاراجات جۇمسايتىندىقتان فەدەراتسيادان ولاردىڭ جالاقىسىن رەتتەۋ بويىنشا ۇسىنىستار كەلىپ تۇسكەن. سونىمەن قاتار 5 قازاننان باستاپ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى كاسىپقوي سپورت كلۋبتارىن ۇستاۋعا باعىتتالاتىن قارجى قاراجاتىن قايتا باعدارلاۋ ماسەلەسى بويىنشا بىرىڭعاي تاسىلدەردى دايىنداۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت, قارجى, ەكونوميكا باسقارمالارىنىڭ باسشىلارىن تىڭداۋدى جۇرگىزۋدە.
«بۇگىنگى كۇنى مينيسترلىك بيۋدجەت قاراجاتىنان تولەمدەردىڭ رۇقسات ەتىلگەن نورماسىن انىقتاۋ ماقساتىندا سپورتشىلارعا, جاتتىقتىرۋشىلارعا جانە كلۋب جەتەكشىلەرىنە جالاقى تولەمدەرىن زاڭدى دەڭگەيدە رەتتەۋ بولىگىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ماجىلىسىندە قارالۋدا جاتقان زاڭ جوباسىنا تۇزەتۋلەر ازىرلەدى. بۇل ماسەلە ءماجىلىستىڭ جۇمىس توبى وتىرىسىندا قارالىپ, دەپۋتاتتار تاراپىنان قولداۋ تاپتى. بالالاردىڭ سپورتتىق جانە شىعارماشىلىق الەۋەتىن دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ ماقساتىندا بارلىق وبلىستاردا, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردا جانە استانادا, ءىرى اۋدان ورتالىقتارىندا سپورت سەكتسيالارىن اشۋ جانە بالالار ۇيىرمەلەرىنىڭ قىزمەتىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە», دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر.
قازىرگى ۋاقىتتا دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ۇجىمدارىندا 127 703 سپورت سەكتسياسى جۇمىس ىستەيدى (ونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەرلەردە 62 733), وندا 5 033 546 ادام قامتىلعان (اۋىلدىق جەرلەردە 2 141 116 ادام). سپورت سەكتسيالارىن قۇرۋ بويىنشا كوشباسشى وڭىرلەر قاتارىندا اقتوبە – 18 034 بىرلىك, شىعىس قازاقستان – 11 540, تۇركىستان – 11 332 جانە قىزىلوردا وبلىستارى – 10 281 بىرلىكپەن ورنالاسقان. باتىس قازاقستان – 4 286, جامبىل – 4 220, سولتۇستىك قازاقستان – 3 811 جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا – 3 486. وسى ورايدا, سپورت سەكتسيالارىن اشۋ كەزىندە ءبىرىنشى كەزەكتە كورسەتكىشى تومەن وڭىرلەرگە باسا نازار اۋدارىلاتىن بولادى. سونىمەن قاتار رەسپۋبليكادا 477 بالالار-جاسوسپىرىمدەر سپورت مەكتەبى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە 142 (29,9%) وليمپيادالىق رەزەرۆتەگى مامانداندىرىلعان بالالار-جاسوسپىرىمدەر مەكتەپتەرى, وندا 357 065 بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر شۇعىلدانادى. دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن شۇعىلداناتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ جالپى سانى 2019 جىلعى بارلىق وقۋشىلار سانىنىڭ 17,06%-ىن قۇرادى.
اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكادا جۇيەلى تۇردە 5 706 625 ادام سپورتپەن اينالىسادى, بۇل ەلىمىزدەگى حالىقتىڭ 30,6%-ىن قۇرايدى. «شۇعىلدانۋشىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ 28,6% – ايەلدەر, 71,4% – ەرلەر. جاس شاماسى بولىنىسىندە سپورتپەن شۇعىلدانۋشىلاردىڭ ەڭ كوپ سانى 14-29 جاس ارالىعىندا – 43,1%, 6-13 جاس – 31,2%, 30 جاستان جوعارى – 24,4%, زەينەتكەرلىك جاسقا جەتكەندەر – 1,3% بايقالادى. سپورت سەكتسيالارىن اشۋ جانە بالالار ۇيىرمەلەرىنىڭ قىزمەتىن قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بىرىڭعاي تاسىلدەردى ازىرلەۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ باسقارمالارىن تىڭداۋ جۇرگىزىلۋدە», دەيدى مينيستر.
جيىن بارىسىندا «بالالار ۇيىرمەلەرىنىڭ» قىزمەتىن قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەسى دە ءسوز بولدى. مينيسترلىكپەن ەلىمىزدەگى قولدانىستاعى بالالار ۇيىرمەلەرىنىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىنە جانە نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاعا تالداۋ جۇرگىزىلگەن. جالپى, ەلىمىزدە 3 212 قولدانبالى شىعارماشىلىق ۇيىرمەسى, بالالارعا ارنالعان اۋەسقوي بىرلەستىكتەر مەن كلۋبتار جۇمىس ىستەيدى ەكەن. وڭىرلىك بولىنىستە بۇل ۇيىرمەلەردىڭ ەڭ كوپ سانى الماتى – 627, اقمولا – 421, قاراعاندى – 357, قوستاناي وبلىستارىندا – 276. تومەنگى كورسەتكىش تۇركىستان وبلىسىندا – 69, نۇر-سۇلتان قالاسىندا – 10, قىزىلوردا وبلىسىندا – 9, شىمكەنت قالاسىندا – 7 جانە الماتى قالاسىندا – 0.
سونىمەن قاتار بالالاردىڭ تۇلعالىق قاسيەتىن, قابىلەتتەرىن دامىتۋ, وقۋشىلاردىڭ ادامگەرشىلىك جانە رۋحاني دامۋى ءۇشىن قوسىمشا ءبىلىم بەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, مينيسترلىك 4 قازاندا «ۇلاعاتتى ۇرپاق» مادەني-ءبىلىم بەرۋ جوباسىن ىسكە قوستى. جوبا 1-11 سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن ازىرلەنگەن جانە ۇزاقتىعى 10-15 مينۋتتان اسپايتىن ونلاين-فورماتتاعى قىسقا بەينە-ساباقتاردى قامتيدى. بالالار ۇيدەن شىقپاي-اق قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنە ۆيرتۋالدى تۋر جاساپ, وپەرا, بالەت, دراما ونەرىنىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىن, قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك قىزىقتى كينوفيلم مەن مۋلتفيلمدەردى كورىپ, تاڭعاجايىپ مۋزىكالىق تۋىندىلاردى تىڭداي الادى.
«وقۋشىلارعا madeni-m.kz سايتىندا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە مۋزىكالىق ونەر, تەاتر ونەرى, كينەماتوگرافيا, بەينەلەۋ ونەرى جانە «قاسيەتتى قازاقستان» اتتى 5 باعىتى بويىنشا بارلىق ءبىلىم بەرۋ بەينە-ساباقتارى ەركىن قولجەتىمدى.جالپى العاندا, جوعارىدا كورسەتىلگەن شارالاردى ىسكە اسىرۋ بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن شۇعىلدانۋشىلار سانىن ارتتىرۋ ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاسايدى, سونداي-اق بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىندا ىسپەن شۇعىلدانۋىن قامتاماسىز ەتەدى, ولاردىڭ تالانتتارىن ەرتە ساتىسىندا انىقتاپ, بالالاردىڭ ودان ءارى دامۋىنا ىقپال ەتەتىن بولادى», دەدى ول.
جيىن سوڭىندا اقتوتى رايىمقۇلوۆا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا اتالىپ كەتكەن ستراتەگيالىق باعدارلاردى مۇلتىكسىز ورىنداۋ ءۇشىن مينيسترلىك تاراپىنان بارلىق ءتيىستى شارالار قابىلداناتىنىن جەتكىزدى.
