ايماقتار • 21 قازان، 2020

جان جىلۋىمەن جادىراتىپ...

8 رەت كورسەتىلدى

سوڭعى ۋاقىتتا اجارى كىرىپ، تامىرىنا قان جۇگىرىپ كەلە جاتقان ەلدى مەكەندەردىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋىنە تۋعان جەرىنىڭ تۇعىرىن بيىكتەتكىسى كەلگەن پەرزەنتتەرىنىڭ پەيىلى دە سەبەپ بولۋدا. ەگەر اركىم ءوز ەلىنىڭ قامىن ويلاپ، قولىنان كەلگەن كومەگىن كورسەتسە، ايالى اق بەسىكتىڭ ءوڭى كىرىپ قالار ەدى.

تاسى ورگە دومالاپ تۇرعان كاسىپ­كەر­لەر­دىڭ ەل قامىن جەگەن ەڭسەلى ىستەرىن كورگەندە كوڭىلىڭ كوتەرىلىپ قالادى. ىرىس بىتكەن، تولايىم تابىسقا قولى جەت­كەن ىسكەر جانداردىڭ ەندى ءبىر ۋاق زامانداستارىنىڭ جايىن ويلاپ، تۋعان جەرىنىڭ قامىن ويلاپ، داۋلەتىنىڭ ءبىر مىسقالىن ءبولىپ، قايىرىمدىلىق جاساۋ­عا ۇمتىلۋى شىن مانىندە عانيبەت ەمەس پە؟! ولار شالعايداعى شاعىن اۋىل­دار­دىڭ، وزدەرى ءتۇتىنىن تۇتەتىپ وتىر­عان تۋعان توپىراقتىڭ كەيبىر مۇڭ-مۇق­تاجىن سانالارىمەن سالماقتاپ، اقىل تارازىسىنا سالىپ، ەتەك-جەڭىن قىمتاۋعا قولۇشىن سوزۋدا. وبلىستا بيىل بىرنەشە مەكتەپ، اۋرۋ­­­­حا­نا بوي كوتەرىپ، مادەنيەت وشاقتارى، سپورت جانە بالالار الاڭدارى سالىندى. وتپەلى كەزەڭنىڭ وكپەك جەلىنە قۇمىعا تۇنشىعىپ، ءىسى قوجىراپ بارا جاتقان مادەنيەت وشاقتارىنىڭ وتى قايتا مازداپ، كىتاپحانالار جوندەلىپ، جاڭا كىتاپ­تارمەن تولىقتىرىلدى. وسىنىڭ بار­لىعى تۋعان جەرگە دەگەن پەرزەنتتىك تاڭعى شىقتاي مولدىرەگەن تازا پەيىلدەن تۋىن­داعان كومەك-قايىرىم.

بيىل وبلىستا جالپى قۇنى 5،5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 840 الەۋمەتتىك باستاما جۇزەگە اسىرىلدى. كورگەن جاننىڭ كوزىن قۋانتىپ، كوڭىلىندەگى سەنىمدى نىعايتاتىن وسىنداي يگى شارالار ارقىلى 1 مەكتەپ، 9 سپورت الاڭى، 7 مادەنيەت وشاعى ءتارىزدى 21 نىسان سالىندى. 788 الەۋمەتتىك باستاما جۇزەگە اسىرىلدى. ونىڭ ىشىندە تۇرمىسى تومەن وتباسىلارىنا كومەك، مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار، ءدارى-دارمەكتەر الىپ بەرۋ، ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ ءتارىزدى قايىرىمدىلىق ىستەر بار. مۇنداي جان جادىراتار جۇمىستىڭ كوكشەتاۋ قالاسى مەن بۋراباي، تسەلينوگراد، جارقايىڭ، زەرەندى، ساندىقتاۋ جانە اتباسار اۋداندارىندا كەڭىنەن قانات جايىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءلازىم.

كىر جۋىپ، كىندىك كەسكەن تۋعان تو­پى­راعىنىڭ بولاشاعىن ويلاۋ، سوعان قىز­مەت ەتۋ – ەڭ الدىمەن اركىمنىڭ جۇ­رە­گ­ىن­دەگى اينىماس ادال سەزىم مەن ادام­گەر­­شىلىك قاسيەت ەكەندىگى داۋسىز. وسى ورايدا، تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كاسىپكەرلەردى تۋعان جەرلەرىنە كومەك كورسەتۋگە، جاناشىرلىق جاساۋعا شاقىرعان ءبىراۋىز ءسوزى دە يگى اسەر ەتكەنىن ەكپىن ءتۇسىرىپ ايتا كەتكەن ءجون. ەلباسى ايتقان ساليقالى ءسوز سانالارىنا جەتىپ، كوكىرەك كوزدەرىن اشقان كاسىپكەرلەر بۇل باعىتتاعى سالماقتى دا يماندى شارۋاعا كىرىسىپ كەتتى. ادامي بورىشىن وتەۋگە بەل بۋعان قالتالى اعايىننىڭ قولعا العان شارۋاسى دا وڭىنان ورالۋدا. ءىستىڭ كوزىن بىلەتىن ىسكەر جاندار بار جايدى اقىل تارازىسىنا سالىپ، ەل ءۇشىن الدىمەن نە كەرەك ەكەنىن، قاي شارۋانىڭ باسىن قايىرعاندارى اۋىلداستارى ءۇشىن ءتيىمدى بولاتىنىن باعامداپ، كۇش-قۋاتتارىن جۇمىلدىرۋدا. ايتالىق، شالعايداعى جارقايىڭ اۋدا­­­نى­نا قاراستى تاسوتكەل اۋىلىنداعى مادەني-دەمالىس ورتالىعى كوپ جىلدان بەرى جوندەۋ كورمەي، جۇدەپ تۇرعان بولاتىن. اۋىل جاستارىنىڭ ءبىر ۋاقىت دەم الىپ، كوڭىل كوتەرەتىن جەرلەرى دە وسى. ال ول جۇمىس ىستەمەسە، كوڭىلدەرى جۇدەپ، بوس ۋاقىتتارىندا بارار جەر تابا الماي، توماعا-تۇيىق كۇي كەشەتىن. وسى جايدى ەسكەرگەن «تەمىرلان» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى ەرلان الين 95 ملن تەڭگەگە قاراجات ءبولىپ، ورتالىقتى قۇرىلىسشى قالاعىنان جاڭا شىققانداي ەتىپ جوندەپ بەردى. جالعىز جوندەۋ جۇمىسى عانا ەمەس، ورتالىققا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردىڭ بارلىعىن سىيعا تارتتى. قازىر تاسوتكەل اۋىلىنداعى ورتالىق اۋىل تۇرماق، وبلىس ورتالىعىنىڭ وزىندە سيرەك كەزدەسەتىن مادەنيەت وشاعىنا اينالدى. اتباسار اۋدانىنداعى «نۇر 777» سەرىكتەستىگىنىڭ ۇجىمى تيماشەۆسكي ورتا مەكتەبىنە 24 ملن تەڭگەگە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. مەكتەپتىڭ ەسكى شاتىرى جاڭارتىلىپ، تەرەزەلەرى الماس­تى­رىلدى. تسەلينوگراد اۋدانىنداعى قوياندى اۋىلىندا جەكە كاسىپكەر پلان احانتاي جەرلەستەرىنە 10 ملن تەڭگە قارجىعا ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەتتى زاتتار مەن ازىق-ت ۇلىك ساتىپ اپەردى. جومارت جاننىڭ قايىرىمدىلىعىنا قوياندى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ءدان رازى. مۇنداي كومەك قولىن سوزعان ادامدار از ەمەس. جاقىنىنا جاناشىرلىق جاساۋ­دان ايانبايتىن ىزگى نيەتتى ادامداردىڭ اق پەيىلى كوڭىل سۇيسىنتەدى. ماسەلەن، ارشالى اۋدانىنداعى كاسىپكەر الىبەك توقپاەۆ سارىوبا ورتا مەكتەبىنە 9 ملن تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىپ، كومەك كورسەتتى. بيىل وبلىستاعى ونداعان مەكتەپ اق نيەتتى اتىمتاي جومارتتاردىڭ ارقاسىندا ءتاپ-ءتاۋىر جوندەلىپ، بىرقاتار ماسەلەلەرىن شەشىپ الدى. اقكول اۋدا­نىن­دا­عى «حلەبوروب» سەرىكتەستىگى ناۋموۆ، ورنەك، ۆينوگرادوۆ مەكتەپتەرىنە 2 ملن تەڭگەدەن استام قارجىعا جوندەۋ جۇ­مىستارىن جۇرگىزدى. جالعىز ءبىلىم وشاق­تارى عانا ەمەس، ناۋموۆ اۋىلدىق ما­دە­نيەت ءۇيى دە جوندەۋدەن وتكىزىلىپ، ءبىر جاڭ­عىرىپ قالدى. وبلىس ورتالىعىنداعى «كريستالل» ساۋدا ورتالىعى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا قاراستى ساۋمالكول اۋىلىنداعى بالالار ءۇيىن باۋىرىنا تارتىپ، 2 ملن تەڭگەگە كيىم-كەشەك پەن وقۋ قۇرالدارىن ساتىپ اپەردى. وزگە دە جالپاق جۇرتقا، قالتالى ازاماتتارعا ۇلگى بولار شارالار از ەمەس. ايتالىق، ساندىقتاۋ اۋدانىنداعى «بايدالى» سەرىكتەستىگىنىڭ ۇجىمى ۆەسەلوە اۋىلىنداعى كوپىردى جوندەپ بەردى.

جاقسى ىسكە جان سۇيسىنەدى. قوعام مەيىرىمنەن اجىراماعان ەكەن. ىزگىلىكتىڭ ىزەتتى نۇرى ءتورت قۇبىلامىزدا شالقىپ تۇر. سوعان قاراپ، شۇكىرشىلىك ەتەمىز. بۇل جاقسىلىق تالاي ادامنىڭ جان جۇرەگىن باۋراپ، سەنىمىن نىعايتا تۇسۋدە. كوكشەتاۋ قالاسىنداعى «الۋا ستروي» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى ەرلىك ومىرعاليەۆ كوپبالالى وتباسىنا تۇرعىن ءۇي تارتۋ ەتتى. بۇل دا ءبىر ايتا قالارلىقتاي شارۋا بولدى. قالا جۇرتشىلىعى ەرلىك قايدار ۇلىنىڭ ەرلىككە پارا-پار ىزەتتى شارۋاسىن ەڭ الدىمەن شيەتتەي بالالارعا جاسالىپ جاتقان قايىرىمدىلىق دەپ ۇقتى. قۇلاقتانعان جۇرت ازاماتتىڭ وسى ءبىر ايتا قالارلىقتاي ىسىنە رازى بولىپ، بالالار ءۇشىن قۋاندى. ءبىرجان سال اۋدانىنداعى «سەمىزباي U» جانە «كازبيف لتد» ۇجىمدارى كوپبالالى، الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارىنا قاراسۋدى ءوز مىن­دەت­تەرى سانايدى. كاسىپورىنداردىڭ قام­قورلىعىنان تىل ەڭبەككەرلەرى، جەتىم-جەسىرلەر مەن مۇگەدەكتەر تىس قا­لىپ وتىرعان جوق. بيىلعى جىلدىڭ وزىندە عانا وسىنداي وتباسىلارعا 3 ملن تەڭگەدەن استام قارجىعا كومەك كور­سە­تىل­گەن.

اۋىلدىق جەردەگى مادەنيەت مەكە­مە­لە­رىن قولداۋ دا وتە ماڭىزدى. بۇل ورايدا دا اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا لايىقتى شارالار از ەمەس. ايتالىق، تسەلينوگراد اۋدانىنداعى «شالقار» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى دۋلات قامزەباەۆ 80 ملن تەڭگەگە اۋىلدىق كلۋب سالىپ بەردى. عاجاپ ەمەس پە؟!

ەلباسى ەرەكشە ىقىلاسپەن ايتقان تۋعان جەردى قاستەرلەۋ، ءسۇيۋ دەگەنىمىز – وسى! ەلىن سۇيگەن ەرلەردىڭ ەلگە دەگەن قۇرمەتى زامانداستارىنا جاقسى ۇلگى بولسا قانەكەي!..

 

اقمولا وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

سقو «قىزىل ايماققا» ەندى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار