«قازاگرو» حولدينگى ەلدىڭ اگرارلىق الەۋەتىن ارتتىرۋدا
رەسەي, بەلارۋس جانە قازاقستان اراسىنداعى كەدەن وداعىنىڭ سوڭعى ءۇش جىلدان بەرى وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردىڭ الدىنا كوپ ماسەلە جۇكتەپ كەلە جاتقانى جاسىرىن ەمەس. ستاتيستيكاعا سەنسەك, وتكەن 2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزگە سىرتتان يمپورتتالعان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ جالپى قۇنى 3,7 ميلليارد دوللاردى قۇراپتى. ارينە, بۇل جايتقا بەيقام قاراپ وتىرۋعا بولمايدى. كەزىندە جەر جۇزىندەگى ەڭ ىرگەلى اگرارلىق مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى بولساق, بۇل زاماندا باسەكەگە توتەپ بەرۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرەتىن كاسىپكەرلەرگە مەملەكەت تاراپىنان ادۋىندى دەمەۋ مەن قوماقتى كومەك كەرەك.
«قازاگرو» حولدينگى ەلدىڭ اگرارلىق الەۋەتىن ارتتىرۋدا
رەسەي, بەلارۋس جانە قازاقستان اراسىنداعى كەدەن وداعىنىڭ سوڭعى ءۇش جىلدان بەرى وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردىڭ الدىنا كوپ ماسەلە جۇكتەپ كەلە جاتقانى جاسىرىن ەمەس. ستاتيستيكاعا سەنسەك, وتكەن 2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزگە سىرتتان يمپورتتالعان اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ جالپى قۇنى 3,7 ميلليارد دوللاردى قۇراپتى. ارينە, بۇل جايتقا بەيقام قاراپ وتىرۋعا بولمايدى. كەزىندە جەر جۇزىندەگى ەڭ ىرگەلى اگرارلىق مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى بولساق, بۇل زاماندا باسەكەگە توتەپ بەرۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرەتىن كاسىپكەرلەرگە مەملەكەت تاراپىنان ادۋىندى دەمەۋ مەن قوماقتى كومەك كەرەك.
وسىعان وراي, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن بيىل ەل ۇكىمەتى اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋعا باعىتتالعان جاڭا سالالىق باعدارلاما – «اگروبيزنەس-2020» جوسپارىن قابىلداعان بولاتىن. اتالعان سالالىق باعدارلاما قابىلدانعالى وتاندىق وندىرۋشىلەردى قولداۋعا باعىتتالعان بىرقاتار كەشەندى شارالار جوسپارلاندى. شىنى كەرەك, اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى وتاندىق بيزنەستىڭ باسەكەلەستىگى دە, تابىستىلىعى دا تومەن, ال تاۋەكەلى تىم جوعارى.
كۇنى كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باقىتجان ساعىنتاەۆ وسى اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى كاسىپكەرلىكتىڭ جاي-جاپسارى مەن الماتى قالاسىنىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن نىعايتۋ جونىندەگى تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋى بارىسىن باقىلاۋ ماقساتىندا جۇمىس ساپارىمەن الماتىعا اتباسىن بۇرىپ كەلدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى الدىمەن ەلىمىزدە 2011 جىلى قۇرىلىپ, سودان بەرى اگرارلىق سالا بويىنشا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە جان-جاقتى قارجىلىق قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقان «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگىنىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەستى. دالىرەك ايتقاندا, وسى حولدينگ تاراپىنان بولىنگەن ينۆەستيتسيالاردىڭ تيىمدىلىگىن, حولدينگتەن كومەك العان وندىرىستىك نىسانداردىڭ جۇمىسىن كوزىمەن كوردى.
ايتا كەتسەك, ءدال قازىر «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگىنىڭ ينۆەستيتسيالىق پورتفەلىندە جالپى قۇنى 228,1 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 320 جوبا بار ەكەن. ولاردىڭ قۇرىلىسى مەن ىسكە قوسىلۋى ناتيجەسىندە 12 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلماق. ونىڭ ىشىندەگى ەڭ ىرىلەرى – قالا ىرگەسىندەگى چاپاەۆ اۋىلىندا ورنالاسقان «الاتاۋ قۇس» جشس-ءنىڭ فابريكاسى مەن قاپشاعاي قالاسىنىڭ جانىنان سالىنعان «Green Land Alatau» جشس-ءنىڭ جىلىجاي كەشەنى.
تولىقتاي گوللانديالىق تەحنولوگيامەن جۇزەگە اسىرىلعان بۇل جىلىجاي كەشەنى قازىر 4,5 گەكتار جەردى الىپ جاتىر. ونىڭ 2,5 گەكتارىندا قياردىڭ ەكى ءتۇرى, قالعان ەكى گەكتارىندا قىزاناقتىڭ ەكى ءتۇرى وسىرىلۋدە. الداعى ۋاقىتتا «قازاگرو» حولدينگىنىڭ قولداۋىمەن تاعى 5 گەكتار القاپقا ەكىنشى جىلىجاي سالۋ جوسپارلانعان ەكەن. مۇنداعى باس ينجەنەر-مامان ولەگ سادوۆسكيدىڭ ايتۋىنشا, قاراشا ايىنان باستاپ مامىرعا دەيىن سوزىلاتىن ءبىر ماۋسىمدا جىلىجايدان كۇنىنە شامامەن 8 توننا قيار, 5 تونناعا جۋىق قىزاناق الىنادى. جىلىجاي ەل بازارلارى مەن دۇكەندەرىندە قيار مەن قىزاناقتىڭ سۇرانىسى جوعارى دەگەن تۇرلەرىن وسىرەدى ءارى باعاسىن دا نارىقتاعى باعادان اسىرمايدى ەكەن. الايدا, توپىراقسىز وسىرىلەتىن بۇل تەحنولوگيا تىم كۇردەلى, وزگەسىن ايتپاعاندا, وسىمدىكتى سۋعاراتىن سۋدىڭ ءوزى وسموسپەن جانە ۋلتراكۇلگىن ساۋلەمەن تازارتىلادى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا بۇل جىلىجايعا مەملەكەت ەسەبىنەن ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانسا سالىپ بەرىلىپتى. قازىر «قازاگرو» ءدال وسىنداي ليزينگتىك نەسيە بويىنشا ەلىمىزدىڭ بىرنەشە قالاسىندا تەحنولوگيالار ءارتۇرلى بولىپ كەلەتىن بىرقاتار جىلىجايلاردىڭ اشىلۋىنا قاراجات ءبولىپ وتىر.
– قازىر وتاندىق ءونىم ءوندىرۋشىلەرگە دەگەن مەملەكەتتىڭ قولداۋى كۇشەيدى. قاراپ تۇرساڭىز, قىتاي مەن تاشكەنتتەن, قىرعىز بەن الىس شەتەلدەن, قالا بەردى, كەدەندىك وداقتاستارىمىزدان جەتكىزىلگەن ونىمدەردىڭ ساپاسى بىزدىكىنەن تومەن. باعاسى شامالاس بولا تۇرا, حالىق ءوزىمىزدىكىنە ەمەس, وزگەنىكىنە جۇگىرەدى. وكىنىشتى ارينە, بۇل ءوز تۇتىنۋشىلارىمىزدىڭ ءوز ءونىمدەرىمىز جايىندا حابارسىز ەكەنىن بىلدىرەدى. ءبىز وندىرەتىن كوكونىس ونىمدەرى قالا نارىعىنىڭ 7 پايىزىن عانا قۇرايدى, سول سەبەپتى تۋرا وسىنداي تاعى 3-4 جىلىجاي سالىنۋى قاجەت, – دەيدى جىلىجايدىڭ باس ينجەنەرى و.سادوۆسكي.
جالپى, جىلىجايلار قۇرىلىسى بويىنشا «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى جالپى قۇنى 28,7 ميلليارد تەڭگەدەن اساتىن 33 جوبانى قارجىلاندىرۋدا. جوسپارعا ساي, ولاردىڭ جالپى قۋاتى جىلىنا 43,5 توننا كوكونىس وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرۋى ءتيىس.
باقىتجان ساعىنتاەۆ «قازاگرو» حولدينگىنىڭ تاعى ءبىر ءىرى جوباسى – «الاتاۋ قۇس» جشس-ءنىڭ جايىمەن دە تانىستى. قۇس ەتىنەن بولەك, تاۋىقتان جاسالعان شۇجىق ونىمدەرىنىڭ 40-تان استام ءتۇرىن وندىرەتىن بۇل كاسىپورىن بىلتىرعى جىلدى تابىسسىز اياقتاسا, بيىل پايدا كورگەلى وتىر ەكەن. مۇنداعى تاعى ءبىر باستى قيىندىق – جەم ماسەلەسىنە كەلىپ تىرەلەتىنىنە ب.ساعىنتاەۆتىڭ ءوزى دە كوز جەتكىزدى.
– كەدەن وداعى اياسىندا تاۋىق ەتى دە سىرتتان كوپ كەلەدى. سىرتتان كەلەتىن تاۋىق ەتىنىڭ 25-30 پايىزى ەت ەمەس, سۋ بولسا دا, ونىڭ قۇرامىندا زياندى قوسپالار بولسا دا – بۇل باسەكەدە ءوز فابريكالارىمىز ۇتىلىپ قالۋى مۇمكىن. ءيا, الماتى وبلىسىنىڭ تابيعاتى, جەرىنىڭ بابى ەت وسىرۋگە جاراپ-اق تۇر, ەندى بىزگە «قازاگرو» حولدينگى ۇسىناتىن مۇمكىندىكتەردى پايدالانا وتىرىپ, جەرگىلىكتى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن كوبەيتۋ كاجەت.
كەزىندە «الماتى قالاسىنىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋى» اتتى باعدارلاما قابىلدانعانى تەگىن ەمەس, قازىر مۇندا سانى 2 ميلليون ادامعا جەتەقابىل حالىق تۇرادى. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى وتكىر تۇر. بۇل باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋعا «قازاگرو» حولدينگى قوسىلعالى جاقسى جوبالار قولعا الىنىپ, ولار ءساتتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. «الاتاۋ قۇس» فابريكاسىنىڭ جۇمىسى كوڭىلدەن شىعادى, بىراق جەمشوپتىك بازانىڭ قامتاماسىز ەتىلمەگەنىنە بايلانىستى شىعاتىن ءونىم قۇنىنىڭ 70 پايىزعا جۋىعى جەمگە جۇمسالادى ەكەن. وسى ورايدا, ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ءوندىرىس ورىندارىن قوسىمشا سۋبسيديالاۋ ماسەلەسىن ويلاستىرۋىمىز كەرەك. قازىر ول 10 پايىزعا سۋبسيديالانادى ەكەن. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتا كەتەيىن, بەلورۋسسيادا بۇل كورسەتكىش جاڭىلماسام, 18 پايىزعا تەڭ. ەگەر بىزگە بۇل دا جەتكىلىكسىز بولسا, ءبىز «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا قوسىمشا قاراجات بەرەمىز. ءويتپەسەك شەتەلدىك ونىمدەردەن ۇتىلىپ قالامىز, – دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ.
ال «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى اق باسقارما توراعاسى دۋلات ايتجانوۆ جاقىن ارادا جەمشوپ ءوندىرىسى مەن جايىلىمدىق القاپتاردى دامىتۋعا باعىتتالعان تاعى بىرقاتار جوبالار ىسكە قوسىلاتىنىن جەتكىزدى. جەمشوپ ءوندىرىسى بويىنشا قازىر «قازاگرو» حولدينگى جالپى قۇنى 3,6 ميلليارد تەڭگەگە شىعاتىن 18 جوبانى ماقۇلداسا, 11,7 ميلليارد تەڭگەنى جايىلىمدىق الاڭداردىڭ الەۋەتىن ارتتىراتىن 8 جوباعا جۇمساعالى وتىر.
ايدىن ولجاەۆ.
الماتى.
