وسى ۋاقىتقا دەيىن اگروونەركاسىپ كەشەنىندە مالدى ماقساتتى تۇردە ساقتاندىرۋ بولعان جوق. يەسى مالىن تەك م ۇلىك رەتىندە ساقتاندىرا الاتىن. ەگەر, جوعالسا نەمەسە كولىك قاعىپ كەتكەن جاعدايدا عانا ساقتاندىرۋ تولەنەتىن. ەندى اۋرۋدان جانە باسقا دا قاۋىپ-قاتەرلدەردەن ساقتاندىرا الادى.
قازىرگى ەپيزووتيالىق جاعداي ەسكەرىلىپ, شەتەلدىك قايتا ساقتاندىرۋشىلارمەن بىرگە ءتۇرلى تاۋەكەلدەردى ساقتاندىرۋ ونىمدەرى ازىرلەندى. وسى ونىمدەر ارقىلى فەرمەرلەر مالدى ءوز شارۋاشىلىعىنىڭ اۋماعىندا جانە 5 كم راديۋستاعى كورشى شارۋاشىلىقتاردىڭ اۋماعىنداعى اۋرۋلار مەن باسقا دا تاۋەكەلدەردەن ساقتاندىرا الادى. تاۋەكەلدەر قاتارىناينفەكتسيالىق جانە اسا قاۋىپتى اۋرۋلار, ءورت, ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ زياندى ارەكەتتەرى, قاۋىپتى تابيعي قۇبىلىستار, سونداي-اق جازاتايىم وقيعالار – جارىلىس, نايزاعاي ءتۇسۋ, تۇنشىعىپ ءولۋ, جىرتقىش اڭداردىڭ شابۋىلى, جىلان نەمەسە جاندىكتەردىڭ شاعۋى, ءتۇرلى سەبەپتەرمەن جاراقاتتانۋى جانە تاعى باسقالار كىرەدى.
"قازىر ەلىمىزدە ەتتى جانە ءسۇتتى باعىتتاعى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعدارلامالارى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. مىڭداعان شارۋا قوجالىقتارى ەتتى باعىتتاعى اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا مال ساتىپ الۋ ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن نەسيەمەن قارجىلاندىرىلۋدا. مۇنداي جاعدايدا نەسيە بەرۋشى ۇيىمداردىڭ تابان تىرەيتىن قاۋىپسىزدىك تەتىگى بولۋى ماڭىزدى. ءبىز جاڭا ساقتاندىرۋ ونىمدەرىن ەنگىزۋ فەرمەرلەرگە تاۋەكەلدەردەن قورعانۋعا, جوبالاردى قارجىلاندىراتىن كومپانيالارعا سالعان قاراجاتتارىن قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سانايمىز", دەيدى "اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى" اق باسقارما مۇشەسى – باسقارۋشى ديرەكتورى اسقار قاليەۆ.
ءىرى قارا مالعا قاتىستى تاۋەكەلدەر الەمدىك نارىقتاعى "ا" رەيتينگى بار حالىقارالىق قايتا ساقتاندىرۋ كومپانيالارىندا ساقتاندىرىلادى. بۇل ساقتاندىرۋ جاعدايى تۋىنداعان كەزدە فەرمەرلەرگە كەپىلدەندىرىلگەن تولەمدەردى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
شارت جاساسۋ پروتسەسى, ودان ءارى فەرمەر مەن ساقتاندىرۋ كومپانياسىنىڭ جانە وپەراتوردىڭ جۇمىسى WWW.QOLDAU.KZ ەلەكتروندىق پلاتفورماسىندا جۇرگىزىلەدى.
"مال شارۋاشىلىعىنداعى ساقتاندىرۋ سىياقىلارىن مەملەكەت سۋبسيديالايدى. ناقتى ايتقاندا, ساقتاندىرۋ شارتىن جاساسقان سوڭ ساقتاندىرۋ سىياقى سوماسىنىڭ 50 %-ن فەرمەر, 50 %-ن مەملەكەت تولەيدى. بۇل – مالشىلار ءۇشىن ساقتاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە جالپى ساقتاندىرۋ سالاسىن ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان. بۇل ماقساتقا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2,5 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىندى", دەيدى اسقار قاليەۆ.
ساقتاندىرىلاتىن مالدىڭ سانىنا بايلانىستى ساقتاندىرۋ ءتاريفى 1,54 %-دان 4,62 %-عا دەيىنگى ارالىقتى قامتيدى. مىسالى, فەرمەر ءوز اۋماعىندا 30-دان 99 باسقا دەيىن ساقتاندىرعىسى كەلسە, ول جالپى ساقتاندىرۋ سوماسىنىڭ 2,31 %-ن تولەيدى. ەگەر 100 باستان استام مالىن ساقتاندىراتىن بولسا, تاريف 1,54% بولادى. ەگەر فەرمەر مالىن 5 كم راديۋستاعى تاۋەكەلدەردەن ساقتاندىراتىن بولسا, وندا 30-99 باسقا دەيىنگى تاريف 4,62 %. ءجۇز جانە جۇزدەن استام باسقا جالپى ساقتاندىرۋ سوماسىنىڭ 3,08 %-ىن تولەيدى.
پلاتفورماعا تىركەلۋ ارقىلى فەرمەر ساقتاندىرۋ كومپانياسى مەن مالدى تاڭدايدى (جۇيە جانۋارلاردى سايكەستەندىرۋ بازاسىمەن بىرىكتىرىلگەن), ساقتاندىرۋ سىياقىسىنىڭ 50 %-ن تولەيدى جانە ەلەكتروندى تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ كومەگىمەن شارتقا قول قويادى. ساقتاندىرۋ كومپانياسى شارتقا قول قويىپ, وپەراتورعا سۋبسيديانى تولەۋ جونىندە ءوتىنىم جىبەرەدى. وپەراتور قالعان 50 %-ن تولەگەننەن كەيىن ساقتاندىرۋ شارتى كۇشىنە ەنەدى.
ساقتاندىرۋ جاعدايى تۋىنداعاندا فەرمەر ساقتاندىرۋ كومپانياسىن جانە ۆەتەرينارلىق, سونداي-اق باسقا دا وسىعان قاتىسى بار قىزمەت وكىلدەرىن (پوليتسيا, اكىمدىك جانە ت.ب.) حاباردار ەتۋى ءتيىس, ولار فاكتىنى تىركەپ, ءتيىستى قۇجات بەرەدى.
فەرمەر راستايتىن قاجەتتى قۇجاتتار پاكەتىن جيناپ, ولاردى ەلەكتروندى پلاتفورماعا جۇكتەيدى جانە ساقتاندىرۋ تولەمىنە ءوتىنىش بەرەدى. تەكسەرىلىپ, ءبارى دۇرىس ەكەنى انىقتالعان سوڭ فەرمەر ساقتاندىرۋ تولەمىن الادى.
"قازاگرو" حولدينگىنىڭ ەنشىلەس كومپانياسى – اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىاگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ باسىم باعىتتارىن دامىتۋ جانە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماقساتىندا شاعىن كاسىپكەرلىكتى قارجىلاندىرادى.
