بۇل كىمنەن كەتكەن قاتەلىك؟
استانا قالاسىنا ىرگەلەس ەلدى مەكەندەردى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى ءوڭىر ومىرىنە ەلەۋلى سەرپىن بەردى. قازىر مۇندا ونەركاسىپ پەن اۋىل شارۋاشىلىعى, ونىڭ ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ باعىتىنداعى قۋاتتى نىساندار جۇمىس ىستەي باستادى.
ايرىقشا ايماق الەۋمەتتىك نىساندارىمەن دە تۇرلەنە تۇسۋدە. قوسشى اۋىلىندا زاماناۋي تۇرعىن ۇيلەر, جىبەك جولى اۋىلىندا ءزاۋلىم مەكتەپ عيماراتى بوي كوتەرسە, بيىل بەس اۋىلدا 4500 وقۋشىعا ارنالعان مەكتەپ, ءۇش اۋىلدا بالالار باقشاسى, اقمولدا ورتالىق اۋرۋحانا قۇرىلىسى قارقىن العان.
بۇل كىمنەن كەتكەن قاتەلىك؟
استانا قالاسىنا ىرگەلەس ەلدى مەكەندەردى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى ءوڭىر ومىرىنە ەلەۋلى سەرپىن بەردى. قازىر مۇندا ونەركاسىپ پەن اۋىل شارۋاشىلىعى, ونىڭ ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ باعىتىنداعى قۋاتتى نىساندار جۇمىس ىستەي باستادى.
ايرىقشا ايماق الەۋمەتتىك نىساندارىمەن دە تۇرلەنە تۇسۋدە. قوسشى اۋىلىندا زاماناۋي تۇرعىن ۇيلەر, جىبەك جولى اۋىلىندا ءزاۋلىم مەكتەپ عيماراتى بوي كوتەرسە, بيىل بەس اۋىلدا 4500 وقۋشىعا ارنالعان مەكتەپ, ءۇش اۋىلدا بالالار باقشاسى, اقمولدا ورتالىق اۋرۋحانا قۇرىلىسى قارقىن العان.سونداي-اق, 1,5 ميلليارد تەڭگە كولەمىندەگى جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسىنا اقمول اۋىلىنىڭ سۋ تارتۋ جۇيەلەرى قايتا جاڭعىرتىلىپ, 5 ەلدى مەكەننىڭ كوشەلەرى جارىقتاندىرىلدى. قاجىمۇقان, قاراجار اۋىلدارىندا مەدپۋنكتتەر اشىلىپ, تاياۋ كۇندەرى تاعى دا ءۇش بالاباقشا جۇمىسقا قوسىلماق. بۇل يگىلىكتەر ىشكى كوشى-قون ماسەلەلەرىن رەتتەۋگە, جۇمىس ورىندارىنىڭ كوپتەپ اشىلۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى.
دەي تۇرساق تا, مەملەكەتتىڭ قارجى ساياساتىندا ءار نارسەنىڭ ءوز ولشەمى, ءوز سۇراۋى بولادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇكىمەتتىڭ 2013 جىلدىڭ 9 ايىنداعى جۇمىس قورىتىندىلارىن تالقىلاعان كەڭەيتىلگەن ماجىلىستە وسىعان قاراتىپ قاتاڭ سىندار ايتتى. «قۋاتى دا كولەمى دە بىردەي ەكى نىساننىڭ باعاسى ەكى ءتۇرلى بولاتىنىنا نەگە ءشۇبا كەلتىرمەيسىڭدەر؟ – دەدى پرەزيدەنت. – ماسەلەن, اقمولا وبلىسىندا 1200 ورىندىق مەكتەپ ءدال سونداي 900 ورىندىق مەكتەپتەن 219 ملن. تەڭگەگە ارزانعا تۇسكەن». وسىعان بايلانىستى ءبىز وبلىستاعى قۇزىرلى مەكەمەلەردىڭ بارىنە سۇراۋ سالىپ, الدىمەن ءبىلىم باسقارماسىنىڭ جانە قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ باسشىلارى بالىم ىزباساروۆامەن, ميحايل كوساچەۆپەن تىلدەسكەنبىز. وبلىس اكىمىنىڭ سالالىق ورىنباسارى ەرمەك مارجىقپاەۆتىڭ قابىلداۋىندا بولدىق. بارلىعى دا اقپاراتتىڭ قاتە بەرىلگەندىگىن, وعان وزدەرىنىڭ قاتىسى جوقتىعىن العا تارتادى.
تىلشىلەر قوسىنىنا بەرىلگەن دەرەك بويىنشا, 2011 جىلى تسەلينوگراد اۋدانىنداعى قوياندى جانە تالاپكەر اۋىلدارىندا ارقايسىسى 900 ورىندىق ەكى مەكتەپ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جۇمىس جوسپارىنا ەنگىزىلەدى. كەز كەلگەن ءىس جوبالاۋدان باستالاتىنى بەلگىلى. كىلتيپان دا وسى جەردەن باستالعانى بايقالادى. 2009 جىلى كوكشەتاۋداعى «ديزاين تسەنتر» جشس جاساعان جوبا بويىنشا قوياندى مەكتەبىنىڭ تولىق سمەتالىق قۇنى 916,178 ميلليون تەڭگەنى قۇراسا, استانا قالاسىنداعى «بيزنەس اليانس ك» جشس-ءنىڭ تالاپكەر مەكتەبىنە قاتىستى جوباسىنىڭ سمەتالىق قۇنى 1692,69 ميلليون تەڭگەگە باعالانعان. ياعني, مەكتەپتەردىڭ سىيىمدىلىعى بىردەي بولعانىمەن, تالاپكەر مەكتەبىنىڭ قۇنى قوياندىدان 776,5 ميلليون تەڭگەگە اسىپ تۇسكەن.
اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمدىگى اتالعان قۇرىلىس نىساندارىن وڭتايلاندىرۋ جانە بيۋدجەت قارجىسىن ۇنەمدەۋ ماقساتىندا قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى اگەنتتىگىنە جانە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە 2010 جىلدىڭ 23 جەلتوقسانىندا 05-12/2403 ساندى حات جولدايدى. وندا قوياندى مەكتەبىنىڭ جوباسىن تالاپكەر اۋىلىنداعى مەكتەپكە بايلاۋ (بەكىتۋ) ۇسىنىلعان. اگەنتتىك پەن مينيسترلىك تاراپىنان 2011 جىلدىڭ قاڭتارىندا مۇنى ماقۇلداعان جاۋاپ الىنادى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك ساراپتاما قايتا جۇرگىزىلىپ, تالاپكەر اۋىلىنداعى بولاشاق مەكتەپتىڭ سمەتالىق قۇنى 531,9 ميلليون تەڭگەگە تومەندەگەن (بۇرىنعى جوبانىڭ قۇنى 1692,7 ملن. تەڭگە بولسا, بەكىتىلگەن جوبا 1160,3 ملن. تەڭگە).
اتالعان اۋىلداردىڭ جاڭا مەكتەپتەرى 2013 جىلدىڭ قاڭتارىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. سونداي-اق, قوسشى كەنتىنىڭ بالالارى بيىلعى وقۋ جىلىن 1200 ورىندىق مەكتەپتە باستاپ وتىر. ونىڭ مەملەكەتتىك ساراپتاما بەكىتكەن سمەتالىق قۇنى – 1433,9 ميلليون تەڭگە. بىلايشا ايتقاندا, تالاپكەر مەكتەبىنىڭ ىسكە اسىرىلعان جوبا قۇنى ودان 259 ميلليون تەڭگەگە ارزان. ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ماجىلىسىندەگى دەرەك تالاپكەر اۋىلىنداعى مەكتەپكە قاتىستى العاشقى جوبا (1692,69 ملن. تەڭگە) نەگىزىندە كەلتىرىلۋى مۇمكىن. وسى فاكتىنىڭ ءوزى اتقارۋشى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ىسكە تياناقسىزدىعى مەن جاۋاپسىزدىعىن العا تارتادى. «قىرسىزدىق قىرىم اسىرادى» دەيدى حالقىمىز.
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقمولا وبلىسى.
