ەكونوميكا • 07 قازان, 2020

قازاقستاننىڭ WGI-دەگى كورسەتكىشى جاقساردى

291 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

دۇنيەجۇزىلىك بانك جىل سايىنعى مەملەكەتتىك باسقارۋ ينديكاتورلارى (Worldwide Government Indicators WGI) ەسەبىنىڭ جاڭارتىلعان نۇسقاسىن جاريالادى. بۇل – دۇنيەجۇزىلىك بانك توبىنىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ساپاسى مەن تيىمدىلىگى سالاسىنداعى الەم ەلدەرىنىڭ جەتىستىكتەرىن باعالايتىن كەشەندى زەرتتەۋ.

قازاقستاننىڭ WGI-دەگى  كورسەتكىشى جاقساردى

زەرتتەۋ ادىستەمەسىندە مەملەكەت­تىك باسقارۋ ساپاسىنىڭ نەگىزگى كور­­سەتكىشتەرىن كەشەندى تۇردە ايقىن­­دايتىن 6 نەگىزگى ينديكاتور قول­دانىلادى. جاڭارتىلعان ەسەپ­تە قا­زاقستان 5 كورسەتكىش بويىن­شا وڭ نا­تيجە بايقاتقان. اتاپ ايت­قان­دا, ۇكىمەت جۇمىسىنىڭ تيىم­دى­لىگى, رەت­تەۋشىلىك كليمات ساپاسى, ساياسي تۇراقت­ىلىق, زاڭنىڭ ۇستەم­دىگى, سون­داي-اق جەمقورلىقپەن كۇرەس­تە جاقسى كور­سەتكىش تىركەلگەن. دۇنيە­جۇزىلىك بانك ۇكىمەتتىڭ بيلىك ينستيتۋتتارىن كۇشەيتۋ, ولاردىڭ تيىمدىلىگىن, اشىق­تىعىن جانە بولجامدىلىعىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى جۇيەلى جۇمى­سىن جو­عارى باعالادى.

زەرتتەۋگە سايكەس, ۇكىمەت جۇمى­سىنىڭ تيىمدىلىگى مەملەكەتتىك اپپارات جۇمىسىنىڭ ساپاسى مەن ساياسي-ەكونوميكالىق باعىتتاعى تۇ­راق­تىلىق, سونداي-اق حالىقتىڭ نە­گىزگى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى (كولىك, ينفراقۇرىلىم) تۇتىنۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ەسەبىنەن جاقسارسا كەرەك.

رەتتەۋشىلىك كليماتقا توقتالساق, ەلىمىز بىرنەشە جىلدان بەرى قالعان ولشەمدەرمەن سالىستىرعاندا, ەڭ ۇزدىك ناتيجەنى كورسەتىپ كەلەدى. بىل­تىر قازاقستان شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن بيزنەس جۇرگىزۋدەگى تاۋەكەلدەردى تومەندەتۋ باعىتىندا ءتيىمدى جۇمىس جۇرگىزۋ ارقىلى ءوز ورنىن كوتەردى.

دۇنيەجۇزىلىك بانك ەسەبىندە بي­لىكتىڭ ساباقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ­دە, سونداي-اق ىشكى جانە سىرتقى جان­­جالداردى بولدىرماۋ ەسەبىنەن ەلى­مىزدەگى ساياسي تۇراقتىلىق كورسەت­كىش­­تەرىنىڭ جاقسارعانى تۋرالى اي­تىلعان.

زاڭ ۇستەمدىگىنە كەلسەك, داۋلاردى بالامالى رەتتەۋ جۇيەسىن دامىتۋ, قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ, سول سەكىلدى ازاماتتىق جانە قىل­مىستىق زاڭنامالاردى جاقسارتۋ ەسەبى­نەن ىلگەرىلەۋ بايقالدى.

سىبايلاس جەمقورلىققا قار­سى كۇرەس بويىنشا حالىقتىڭ پاراقور­لىقتى قابىلداۋ سۋبينديكاتور­لا­رىنىڭ جاقسارۋى نەگىزىندە جانە بيز­نەس جۇرگىزۋدە جەمقورلىق تاۋە­كەل­­دەرىنىڭ تومەندەۋى ەسەبىنەن ارتتى.

WGI ەسەبىن وزىق حالىقارالىق قار­جى ۇيىمدارى, دامۋ ينستيتۋتتارى جانە رەيتينگ اگەنتتىكتەرى ۇلتتىق ەكو­نوميكالاردىڭ بولجامدارى مەن نەسيەلىك باعالاۋلارىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن كەڭىنەن قولدانادى.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا Fitch رەيتينگ اگەنتتىگى دە ۇلتتىق ەكو­نو­ميكانىڭ كرەديتتىك باعاسىن «BBB» دەڭگەيىندە نىعايتا وتىرىپ, ۇكىمەت جۇمىسىنىڭ وڭ ديناميكاسىن اتاپ ءوتتى. بيىل تامىزدا پاندەميادان تۋىنداعان الەمدىك ەكونوميكالاردىڭ كرەديتتىك باعالاۋلارىن قايتا قا­راستىرۋ ارقىلى Fitch قازاقستان ەكو­نوميكاسىنىڭ «BBB» دەڭگەيىندەگى پاندەمياعا دەيىنگى باعالاۋىن راستادى. دەمەك بولجام تۇراقتىلىقتى كورسەتكەن.

سوڭعى جاڭالىقتار