بوكس جانكۇيەرلەرى بىلەتىندەي, بىلتىر حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى (حوك) ەرلەر اراسىنداعى سالماق دارەجەلەرىن قايتا قاراپ, وليمپيادا باعدارلاماسىنان ەكى سالماقتى الىپ تاستاعان بولاتىن. سوندىقتان تەك وليمپيا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگەن سالماقتاعى بوكسشىلاردىڭ رەيتينگىنە توقتالعاندى ءجون كوردىك.
اڭگىمەمىزدىڭ «القيسساسىن» ءوز ورەندەرىمىزدەن باستايىق. 52 كيلو سالماقتا بىلتىر رەسەيدە وتكەن الەم چەمپيوناتىندا قولا جۇلدە ولجالاعان ساكەن بيبوسىنوۆ رەيتينگتە نەبارى توعىزىنشى ورىندا تۇر. بيبوسىنوۆ وسى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا امماندا (يوردانيا) وتكەن توكيو وليمپياداسىنا جولداما بەرۋشى ازيا جانە تىنىق مۇحيتى ايماعى تۋرنيرىنە قاتىسىپ, توكيو وليمپياداسىنا جولداما جەڭىپ العان. ازىرشە بۇل سالماقتا ساكەننەن باسقا ەشبىر بوكسشىمىز توپ-40 بوكسشىنىڭ قاتارىندا جوق.
57 كيلو سالماقتا 2016 جىلعى ريو وليمپياداسىنا قاتىسۋشى, 2017 جىلى گەرمانيادا وتكەن الەم چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازى قايرات ەراليەۆ توپ-10 بوكسشىنىڭ ىشىندە التىنشى ورىنعا جايعاسقان. كەيىنگى جىلدارى ەراليەۆتىڭ جولى بولماي جۇرگەنىن جانكۇيەرلەر دە, ۇلتتىق قۇرامانىڭ باپكەرلەرى دە جاقسى بىلەدى. بىلتىرعى الەم چەمپيوناتىندا ەراليەۆ ءۇش جىل بۇرىنعى الەم چەمپيونى اتاعىن قورعاي الماي, شيرەك فينالدا جەڭىلدى. وسىنداي ساتسىزدىكتەن كەيىن باپكەرلەر وليمپياداعا جولداما بەرۋشى جارىسقا حالىقارالىق تۋرنيرلەردە اتى شىعا قويماعان پاۆلودارلىق 22 جاستاعى سەرىك تەمىرجانوۆتى اپاردى. مۇنداي مۇمكىندىك كۇندە بولا بەرمەيتىنىن بىلگەن تەمىرجانوۆ ءا دەگەننەن بايراقتى باسەكەنىڭ فينالىنا دەيىن جەتىپ, كۇمىس مەدال مەن وليمپيادا جولداماسىن يەلەندى. وكىنىشكە قاراي, بۇل بوكسشىمىز شەتەلدىك جارىستاردا ناتيجە كورسەتپەگەندىكتەن, رەيتينگكە ەنبەي قالدى.
63 كيلو سالماقتا ەكى بىردەي بوكسشىمىز ۇزدىك 20 بوكسشىنىڭ قاتارىنا ەنىپ وتىر. ولار – زاكىر سافيۋللين مەن ءساناتالى تولتاەۆ. قازىرگى كەزدە زاكىر سەگىزىنشى, ءساناتالى 18-ورىندا تۇر. ارينە, الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك العان ءسافيۋلليننىڭ رەيتينگتە جوعارى تۇرۋى زاڭدىلىق. ونىڭ ۇستىنە ول اممانداعى تۋرنيرگە قاتىسىپ, توكيو وليمپياداسىنىڭ جولداماسىن قورجىنىنا سالىپ قويعان.
وليمپيا ويىندارىندا «قازاقتىڭ سالماعى» اتانىپ كەتكەن 69 كيلودا دا جاعدايىمىز اسا ءماز ەمەس. ريو وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى دانيار ەلەۋسىنوۆ كاسىپقوي بوكسقا اۋىسقان سوڭ بۇل سالماققا ابىلايحان ءجۇسىپوۆ يەلىك ەتتى. بىراق دانيار جەتكەن جەتىستىككە ابىلايحان جەتە الماي كەلەدى. ءوز كەزەگىندە ەلەۋسىنوۆ بىرنەشە جىل بويى وسى سالماقتىڭ كوشىن باستاعانىن تەك قازاق جانكۇيەرلەرى عانا ەمەس, دۇنيە ءجۇزىنىڭ بوكس سۇيەر قاۋىمى جاقسى بىلەدى. كەيىنگى ەكى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسىپ, قولا جۇلدە ەنشىلەگەن بوكسشىمىز قازىرگى ۋاقىتتا رەيتينگتىڭ سەگىزىنشى ساتىسىنا جايعاسقان.
75 كيلو سالماقتا قازاقستاندىق بوكسشىلار اراسىندا بىرنەشە اي بۇرىن عانا كاسىپقوي بوكسقا اۋىسقان تۇرسىنباي قۇلاحمەت جاقسى ناتيجەگە يە. وسى سالماقتىڭ ءبىرىنشى ءنومىرى سانالاتىن ءابىلحان امانقۇل جاراقاتىنا بايلانىستى ساپتان شىعىپ قالعاندا تۇرسىنباي ارىپتەسىنىڭ ورنىن جوقتاتقان جوق. العاش ازيا بىرىنشىلىگىندە توپ جارسا, كەيىننەن الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس جۇلدە يەلەندى. وسى جەتىستىگىنىڭ ارقاسىندا ول رەيتينگتە ءۇشىنشى ورىندا تۇر. ال جاراقاتىنان ايىعىپ, قۇراماعا ورالعان ءابىلحان اممانداعى جارىستا كۇمىسپەن كۇپتەلىپ, وليمپيادانىڭ جولداماسىن يەلەنگەن بولاتىن.
81 كيلودا دا ءدال وسىنداي جاعداي. جاراقات الىپ, ءبىراز ۋاقىت قاتاردان شىعىپ قالعان قۇراما ۇزدىگى بەك نۇرماعانبەتتىڭ ورنىنا الەم چەمپيوناتىنا بارعان بەكزات نۇرداۋلەتوۆ بىلتىر بوكس الەمىندە سەنساتسيا جاسادى. جاھاندىق دودادا وزگە بوكسشىلاردىڭ تاساسىندا قالىپ, ەلەنبەي قالعان بەكزات رەسەيگە ءبىر بارماعى بۇگۋلى بارعان ەكەن. ىرىكتەۋ كەزەڭىنەن باستاپ, فينالعا دەيىن قارسىلاستارىن ايقىن جەڭدى. ءتىپتى, جارتىلاي فينالدا بىرنەشە جىل بويى جەڭىلمەي كەلە جاتقان الەمنىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى, كۋبا قابىلانى لا كرۋزدىڭ ءوزىن ەسەڭگىرەتىپ تاستاعانىن الەم جۇرتى كوردى. وسى جەڭىسىنىڭ ارقاسىندا بەكزات الەمدىك رەيتينگتىڭ ەكىنشى ساتىسىنا ءبىر-اق جوعارىلادى.
91 كيلو سالماق دارەجەسىندەگى جەرلەسىمىز ۆاسيلي لەۆيتتىڭ دە جاعدايى جاقسى دەپ ايتا المايمىز. بىلتىر ازيا چەمپيوناتىنىڭ جارتىلاي فينالىندا وڭتۇستىككورەيالىق بوكسشى كيم حەن گيۋدەن جەڭىلگەن سوڭ, الەم چەمپيوناتىندا جۇلدەگەرلەر قاتارىنا كىرىپ, جاعدايىن از دا بولسا رەتتەگەندەي بولدى. قازىر ول رەيتينگتە ءتورتىنشى ورىندا تۇر.
اسا اۋىر سالماقتاعى قامشىبەك قوڭقاباەۆتىڭ ونەرىن باس بارماقپەن باعالاۋعا ابدەن بولادى. ەكى بىردەي الەم جانە ازيا چەمپيوناتتارىنىڭ كۇمىس جۇلدەسىن ەنشىلەگەن ول رەيتينگتە ەكىنشى ورىنعا جايعاسقان. بۇگىندە وتانداسىمىز كەلەسى جىلعى توكيو وليمپياداسىندا توپ جارۋ جانە كاسىبي دارەجەدە شىڭدالۋ ءۇشىن كاسىپقوي بوكستا ونەر كورسەتىپ ءجۇر.
وزگە مەملەكەت وكىلدەرىنىڭ ناتيجەسىنە ۇڭىلەر بولساق, بۇگىنگى تاڭدا كۋبا, رەسەي جانە وزبەكستان بوكسشىلارىنىڭ قارقىنى وتە كۇشتى ەكەنىن بايقايمىز. اتالعان ەلدەردىڭ ەكى بوكسشىسى الەمدىك رەيتينگتە كوش باستاپ تۇر.
الەمدىك رەيتينگتەگى ەڭ ۇزدىك بوكسشىلاردىڭ العاشقى ۇشتىگى
52 كيلو: 1. اميت پانگال ء(ۇندىستان), 2. شاحوبيددين زويروۆ (وزبەكستان), 3. دانيەل اسەنوۆ (بولگاريا).
57 كيلو: 1. ميرازيزبەك ميرزاحاليلوۆ (وزبەكستان), 2. كۋرت ۋولكەر (يرلانديا), 3. پيتەر ماكگرەيل (انگليا).
63 كيلو: 1. ەندي كرۋس (كۋبا), 2. وگانەس باچكوۆ (ارمەنيا), 3. كەيشون دەۆيس (اقش).
69 كيلو: 1. پەت ماككورماك (انگليا), 2. رونەل يگلەسياس (كۋبا), 3. اندرەي زامكوۆوي (رەسەي).
75 كيلو: 1. گلەب باكشي (رەسەي), 2. ارلەن لوپەس (كۋبا), 3. تۇرسىنباي قۇلاحمەت (قازاقستان).
81 كيلو: 1. حۋليو سەسار لا كرۋس (كۋبا), 2. بەكزات نۇرداۋلەتوۆ (قازاقستان), 3. بەندجامين ۋيتتاكەر (انگليا).
91 كيلو: 1. مۋسليم گادجيماگومەدوۆ (رەسەي), 2. حۋليو كاستيلو (ەكۆادور), 3. ەريسلاندي ساۆون (كۋبا).
+ 91 كيلو: 1. باحودير جالولوۆ (وزبەكستان), 2. قامشىبەك قوڭقاباەۆ (قازاقستان), 3. ريچارد توررەز (اقش).
