قوعام • 28 قىركۇيەك, 2020

ءبىر جۇتىم اۋا نەمەسە تىنىسىڭىز تارىلماسىن

575 رەت
كورسەتىلدى
18 مين
وقۋ ءۇشىن

جاراتۋشىمىز ادامزاتتىڭ تىرشىلىك, يگىلىگى ءۇشىن جەر بەتىنە نۋ ورناتىپ, سونى ءوسىرۋ ءۇشىن سۋ اعىزىپ, جان-جانۋار جىبەرىپ, وسىمدىكپەن كومكەرىپ, سول ارقىلى جەر-انانى وتتەگىمەن قورشادى. وسىلايشا بۇكىل الەمدەگى تىرشىلىك اتاۋلىنى ءبىر جۇتىم اۋامەن تىنىستاتىپ قويعان شەبەر ەمەس پە!

ەندى مىنە, جاھاندى دۇرلىكتىرگەن ىندەت الەمدى جايلادى. كوزگە كورىن­بەيتىن قازىرگى كەسەلدىڭ كەسىرى قانشاما ادامعا زاۋال بولىپ ءتيىپ, تالايدى جۇرىسىنەن جاڭىلدىردى. ميلليونعا جۋىق كىسىنى الىپ ۇرىپ, انا دۇنيەگە الىپ كەتتى.

...استاناداعى بىلدەي ءبىر بەدەلدى لاۋازىم يەسىنىڭ ايەلى سايراش كۇيەۋىمەن چەحياداعى ايگىلى كارلوۆى ۆارى دەپ اتالاتىن دەمالىس ورنىنا بارادى. چەحيانىڭ «بوگەميا» دەپ اتالاتىن ليۋستراسىن, بريلليانتىن ىز­دەپ دۇكەن قويماي, باعالى بۇيىم­داردى الا بەرەدى. جالت-جۇلت ەتكەن دۇنيەگە كوزى تويار ەمەس. ءوزى سەكىلدى ءبىرتالاي ادام­دى پراگا قالاسىنان دا, ءدال وسى كار­لوۆى ۆارى دەمالىس كەشەنىنەن دە كەز­دەستىردى. ولار دا ءارتۇرلى دەڭگەي­دەگى دوكەيلەردىڭ ايەلى نەمەسە مادە­نيەت­­تىلەپ, جۇمسارتىپ, قازىرگىشە ايت­قان­دا بىرەۋلەردىڭ وسىندا ەرتە كەلگەن ناقسۇيەرى. ەلدەن جىراق, وڭاشا قى­دى­رىپ, دەمالىستاپ كەلگەندەرى كورىنىپ تۇر. سولاردىڭ ءبىر-ەكەۋىمەن قىسقاشا شۇيىر­كەلەسىپ قالعانى بار. ءبارىنىڭ وي-ار­ماندارى, ماقساتتارى نەگىزىنەن ۇقساستاۋ.

ال مىنا ءبىر كەلىنشەكتىڭ ءجۇرىس-تۇرىسى, مىنەزى, سابىرلى قالپى وزگەلەر­دەن بولەكتەۋ مە, قالاي. ءتىپتى مۇلدە ەش­كىمگە ۇقسامايدى دەسە بولعانداي. بۇل كەلىنشەك ءوزىنىڭ زاگستە تىركەلگەن زاڭ­دى كۇيەۋىمەن سوناۋ استانادان كەلگەن. ايتۋىنا قاراعاندا, ونىڭ وتاعاسى مۇ­ناي-گاز مەكەمەسىندەگى باسشىلىق قىز­مەتتە ىستەيتىن كورىنەدى. وسىندا كەلىپ ەم الىپ, تاۋلى, ءيىسى مۇرىن جار­عان قاراعايلى ورماننىڭ تازا اۋاسى­مەن تىنىستاپ, دارىگەرلەردىڭ كۇندە­لىكتى تاعايىنداعان ەم-دومىن ۇزبەي قابىلداپ, باسقا ەشتەڭەگە الاڭداماي جاتقان سىڭايلى. قولى بوساي قالسا تازا اۋادا قىدىرىستاپ كوپ جۇرەدى. شيپاجايدىڭ ەمدىك قاسيەتى مول سۋىن ءىشىپ, قىلقان جاپىراقتى قاراعايدان بو­لىنگەن ساف تازا اۋامەن كەۋدەسىن كەرە دەمالىپ, ءسال دامىلداپ تۇرىپ قالاتىنى بار. شاماسى, دەرتى اسقىنعان ادامعا ۇقسايتىنداي...

العاشقىدا بۇعان اسا ءمان بەرمەگەن. ءوزى كۇندە جانتالاسىپ, الىستى-جاقىندى بازار, دۇكەن اتاۋلىنى قوي­ماي ارالاپ, دوربا-دومالاعىن ارقالاپ, ساۋداسىن قىزدىرىپ جۇرگەندە كوڭىل اۋدارماسا كەرەك. ەندى ءبىراز ۋاقىت وت­كەننەن كەيىن اپتىعى باسىلىپ, ارىنى قايتقان سوڭ جان-جاعىنا نازار اۋدارىپ قاراعاندا بايقادى. سويتسە الگى مۇناي-گاز ماگناتىنىڭ ايەلى ەشتەڭەگە قىزىقپايدى, كوزدىڭ جاۋىن العان دۇنيە اتاۋلىعا نازار دا سالمايدى. ءوزى ءتىپتى قاراپايىم. كەشكى دەمالىس ورىندارىنا, مەيرامحاناعا بارعاندا وزگەلەر سەكىلدى ساۋساعىندا التىن ساقيناسى, تاعىپ العان بريلليانت سىرعاسى, موينىندا سالا-قۇلاش القاسى دا جوق. كا­دىمگى قاراپايىم قالپىنان ءبىر تان­باي­دى. ال شىنتۋايتىنا كەلگەندە, مۇ­ن­داي دوكەي كۇيەۋى بار كەلىنشەكتە قارا­جات جوق بولۋى مۇمكىن ەمەس. سوناۋ الىس­تان قيان تۇكپىردەگى اتاعى جەر جارا­تىن كارلوۆى ۆارى شيپاجايىنا ەكى­نىڭ ءبىرى كەلە بەرمەيدى. ونىڭ ۇس­تىنە, بىرنەشە كۇن ىشىندە بايقاعانى, بۇ­لار­عا تالاي ادام كەلىپ سالەم بەرىپ, قۇ­راق ۇشىپ جاتقانىن كوردى. ال ايەل بولسا سول ءباز-باياعى قالپى. كوركى دە ەشكىم­نەن كەم ەمەس, اسا قارتايىپ تۇر­عان جوق, قىرىقتىڭ ار جاق, بەر جاعىن­داعى كەل­بەتتى كەلىنشەك. سوندا تۇككە قىزىق­پاي­تىن بۇل نە قىلعان ادام؟ جوعارىدا ايتقانىمىزداي, بايلىعى جوق دەۋگە مۇلدە كەلمەيدى. كۇن سايىن تەلەفون شالىپ, بالالارى حابارلاسىپ تۇرادى. سولارمەن بولعان اماندىق-ساۋلىق اۋا­نىنان دا تالاي نارسە اڭعارىلادى. كوپتى كورگەن, نەبىر اۋزىمەن قۇس تىس­تەيتىن دوكەيلەرمەن داستارقانداس, ارا­­لاس-قۇرالاس بولعان ادامدار ەكەنى اڭگى­مە­لەرىنەن بايقالادى.

سوندا دۇنيەدەن باز كەشكەندەي بۇل نە قىلعان ادام دەپ وعان سىرتتاي تاڭ­دانا قاراۋمەن ءجۇردى. ايتەۋىر اشىل­ماعان ءبىر سىر بار سەكىلدى. الايدا ونى دا انىقتاۋدىڭ ىڭعايى كەلدى. ءبىر كۇنى تىنىعىپ جاتقان ايەلدەردىڭ كۇيەۋ­لەرى قالا ارالاپ بولەك كەتەدى. سودان قۇپيا سىردىڭ بەتىن اشۋعا ىنتىققان جاعدايدىڭ ءساتى ءتۇسىپ, بۇل الگى ايەلدى مەيرامحاناعا شاقىرعانشا اسىعادى. كەش ءتۇسىپ مەيرامحاناعا كەلگەندە وڭاشا وتىرىستا سىرلاسادى.

– ءسىز وسى نەگە ەشتەڭە المايسىز, دۇنيە اتاۋلىعا قىزىقپايسىز؟ ءتىپتى نازار دا سالمايسىز, – دەپ سۇرايدى.

سوندا ول كەلىنشەكتىڭ تۇڭعيىق ويعا بەرىلە وتىرىپ ايتقانى مىنانداي:

– بۇل دۇنيە جالعان, ۋاقىتشا. جان­تالاسا جيعان زاتىڭدى انا جاققا كوتەرىپ الىپ كەتە المايسىڭ. ءبارى ادىرە قالادى. مەن جازىلماس اۋرۋمىن, باسىم­دا, ميىمنىڭ ىشىندە ىسىك بار. ما­عان جارىق دۇنيەدە جۇرۋدەن اسقان باي­لىق جوق, بىرەۋدەن ىندەت جۇقتىرىپ ال­ماي, ءبىر جۇتىم تازا اۋامەن تىنىس­تاپ, ءاربىر العان دەمىم قىمبات. ميىما وتت­ەگى جەتىسپەيدى. دۇنيە اتاۋلى تۇك تە كەرەك ەمەس, ۇيدە ءبارى بار. بۇل پانيدەگى جال­عان دۇنيەدە ماعان بالالارىمنىڭ اماندىعى, وتباسىمنىڭ تىنىشتىعى, دەنن­ىڭ ساۋلىعىنان اسقان بايلىقتىڭ كە­رەگى جوق, – دەپ ۇزاق ويلانىپ قالدى دا, ءسال تىنىستاپ العان سوڭ اڭگىمەسىن ءارى قاراي جالعاستىردى. – مەن شىرشا ەمەس­پىن عوي, قىزىلدى-جاسىلدى ويىن­شىق­تاردى ءون بويىنا ءىلىپ قوياتىن.

ءسات سايىن, ساعات سايىن عۇمىرى ازايىپ, تالقانى تاۋسىلىپ, ساناۋلى كۇن­دەرى قالعانىن وعان بىلىكتى دارىگەر­لەردىڭ تالايى ءدوپ باسىپ ايتىپ, اششى دا بولسا اۋىر شىندىقتى بىلدىرگەن كورىنەدى. ءبىر عانا امال – تازا اۋادا كوبىرەك جۇرسە بالكىم عۇمىرى ۇزاق­تاۋ بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان مىڭ­دا­عان شا­قىرىمدى ارتقا تاستاپ وسىن­دا كەلگەن جايى بار. ەگەر بۇل جال­عاندا, جەر بەتىندە جانىن الىپ قالار پەندە بولسا بارىن سالىپ, ءبارىن بەرەر ءتۇرى بار. وكى­نىش­كە قاراي, كۇن ساناپ ءوسىپ, اسقىنا تۇس­كەن قاتەرلى ىسىكتىڭ بەتىن قايتارار ەش­بىر امال جوق كورىنەدى. تەك قانا اللا­نىڭ جانىن الار كۇنىنە مويىن­سۇ­نىپ, قور­قىنىشتى ءساتتى كۇتۋدەن اسقان ازاپ بار ما.

وسىدان كەيىن سايراش كەلىنشەك ءوزىنىڭ دۇنيەگە قىزىققان ۇساقتىعىنا ۇيالىپ, وزگەشە كۇيگە تۇسەدى. بىرتە-بىرتە باسقا ادامعا اينالدى.

ءاۋ باستا سايراش دا وزگەلەر سەكىلدى اۋىلدا تۋىپ-وسكەن, كەيىن وقۋ ىزدەپ ارمان قۋىپ, ويعا العان ماقساتى وڭاي ورىندالعان ادەمى بويجەتكەننىڭ ءبىرى بولدى. كورىكتىلىگىنىڭ ارقاسىندا تاڭ­داعان جىگى­تىنە قوسىلدى. كەلبەتتى بول­عان سوڭ ونىڭ ەركەلىگىن ءبارى دە كوتەرەتىن. سون­دىقتان دا ءسال ادۋىندىلاۋ بولىپ ءوستى. وزگەلەرگە دەگەنىن ىستەتەدى. ارينە اقىلسىز دا ەمەس. الدا­عىسىن ويلاپ, وسىنىڭ بولا­شاعى زور بولادى-اۋ دەگەن جىگىتتىڭ قولىنان ۇستاي ءبىلدى. بۇل كۇندە ءوزىنىڭ قاتە­لەس­پەگەنىن كەيىنگى ءومىرىنىڭ ءوزى كور­سەتىپ وتىر ەمەس پە, كەزىندە تۇتى­نۋشىلار وداعىنىڭ باستىعى بولعان اكەسى بار جىگىتى دە تالاي بيىككە سامعادى. قازىر بولسا, مينيستر. بۇدان ارتىق نە كەرەك.

داڭعاراداي الىپ, ەڭسەلى ۇيدە ەكى جۇرگىزۋشى, ەكى ءۇي كۇتۋشى, اس ءمازىرىن ازىرلەۋشى, سىرتقى اۋلانى تازالاۋشى, ولاردان باسقا ءۇيدىڭ كۇزەتشىلەرى بار. مىنە, سولاردىڭ ءىس-ارەكەتى كوبىنە-كوپ ادۋىندى كەلىنشەكتىڭ كوڭىلىنەن شىعا بەرمەيتىن, ىستەپ جۇرگەن جۇمىستارىن ۇناتپاي, وزدەرىن ءجيى اۋىستىرا بەرە­تىن. ۇيدەگى شەتەلدىك قىمبات جيھاز, نەبىر اسىل بۇيىمدار, باعا جەتپەس لا­عىل تاستار دا ءبىراز ۋاقىت وتكەن سوڭ ەس­كىرگەندەي اسەر ەتىپ, ودان دا قىم­باتىراعىن ىزدەپ, وزگەلەردە جوق ەكس­ك­ليۋزيۆتى بۇيىمدار بولسا دەپ سونى قولعا تۇسىرگەنشە تىنىم تاپپايتىن. ءوزى سەكىلدى ساناۋلى دوكەيلەردىڭ باي­بى­شە­لەرىمەن اڭگىمەلەرى نەگىزىنەن ەلدە جوق باعالى بۇيىمدار توڭىرەگىندە ءور­بي­تىن. كىمدەردىڭ قاي ەلدە دەمالىپ كەلگەنى, قاي كەلىنشەكتىڭ وتاعاسى بولا­شاقتا قانداي بيلىكتىڭ تۇتقاسىن ۇستاي­تىنى, كىمنىڭ قانداي مينيستر بولا­تىنى بولجانىپ, الدىن الا قىزۋ اڭگىمە وزەگىنە اينالىپ جاتاتىن.

Cايراشتىڭ بويىنداعى وڭ وزگەرىستى كۇيەۋى دە بايقايدى. دەمالىسقا بارماي تۇرىپ, انا كۇتۋشىنىڭ كوزىن قۇرتام, ماعان ۇنامايدى, جەدەل قيمىل­دا­مايدى, ءوزى سىلبىر بىرەۋ دەگەنى ەستە. تاعى بىر­دە – انا كۇتۋشى دە تويىنىپ الدى, ءۇي تا­زالاعانى كوڭىلىمنەن شىقپاي ءجۇر, باس­قاسىن تاپپاسام دەگەنى بار. وتاعاسى ۇيگە كەلگەن سوڭ كەلىنشەگىنە:

– انا شوفەر ۇنامايدى دەپ ەدىڭ, باسقاسىن اكەلدىم, ءۇي كۇتۋشىسىن دە الماستىرايىق, – دەيدى.

بىراق سايراش بۇرىنعى جۇرگىزۋشىنى الماستىرماي سول كۇيىندە قالدىردى. ال اۋلانى جيىستىراتىن ءۇي كۇتۋ­شىسىنىڭ بىرەۋىن قالدىرىپ, اس ازىرلەيتىن ەكىنشى­سىن بوساتادى. ءبىر شاڭىراق استىنداعى بالالارىنا, كۇيەۋىنە ءوزىنىڭ دە اس ازىرلەپ بەرە الاتىن جاعدايى بار جانە كەزىندە تاماقتىڭ نەشە ءتۇرىن جاساپ, ءبىر كىسىدەي اسپازدىقتىڭ قىرلارىن مەڭ­گەرىپ العان بولاتىن. اس ءمازىرىن دايىن­داۋدىڭ ءوزى كەرەك دەسەڭىز, اناسىنان دا­رى­عان ونەر دەپ تانۋعا بولادى. كوڭىل توعايىپ, تويىنعاندىقتان بىرتە-بىرتە سونى دا ۇمىتا باستاپتى. ەندى مۇنىم ۇيات بولدى-اۋ دەپ تاۋبەگە كەلدى. شۇكىر, دەنساۋلىعى مىقتى. ويلاپ وتىرسا, وزىنەن قولى بوس ادام جوق. ءۇي ىشىندە بالالارمەن بىرگە شۇيىركەلەسىپ اس ۇيدە جۇرگەننىڭ ءوزى كوڭىلدى ەكەن. سونى ەندى جەتە تۇسىنگەندەي بولدى.

استاناعا كەلگەن سوڭ بۇرىننان ارالاسىپ جۇرەتىن ءوزى قاتارلاس بيىك لاۋازىمدى مىقتىلاردىڭ كەلىنشەكتەرىمەن تاعى دا ارالاسا باستادى. وزدەرى عانا باس قوساتىن ۇلكەن وتىرىستاردا تالاي بايقاعانى بار, كەيبىر دوكەيلەردىڭ سۇلۋ جۇبايلارى تىم جاس, ەكىنشى ايەلدەرى.

ولاردىڭ نە كيەم, نە ىشەم دەيتىن قاتارداعى وزەكتى جانداردان الدەقاشان بولەكتەنىپ, قاراپايىم پەندەلەردىڭ كۇيكى تىرلىگىنەن ادا بولىپ, الشاڭ باسىپ جۇرگەندەرى ءوز الدىنا, ەندى ءتىپتى ار­مان­دارى اسقاقتاي تۇسكەن ەدى. تىم مىق­تىلارىنىڭ كەيبىر ناقسۇيەرلەرى ءتىپتى ماسايراعاندارى سونشالىق, ەكسكليۋزيۆ دەپ اتالاتىن ىلەۋدە ءبىر عانا كەز­دەسەتىن, ارنايى تاپسىرىسپەن جاسال­عان, اسقان جوعارى زەرگەرلىكتى تالاپ ەتە­تىن گاۋھار (بريلليانت) ساقينا, سىر­عا­لاردى تاعۋعا ىنتىعىپ, سوعان قول جەت­كىزۋدى ماقسات ەتىپ قويادى جانە ونى ءبىر سال­تاناتتى باسقوسۋدا عانا تاعادى, ەكىنشى مارتە قايتا پايدالانۋ ولار ءۇشىن ۇيات شارۋا. وزگەلەر بايقاپ قالسا, ءتىپتى ماسقارا. ءبىر تويعا ارناپ تىكتىرگەن قىمبات كويلەكتى ەكىنشى مارتە كيۋ دەگەن اتىمەن بولمايدى. الايدا ول بيكەشتەر مۇنداي ورەسكەلدىككە جول بەرە قويمايتىن.

قاراپ وتىرسا, مۇنداعى مىقتىلار­دىڭ ۇيىندەگى سىلقىمداردىڭ اراسىندا نەبىر قىلىقتارىمەن كوزگە ءتۇسىپ, ەسىر­گەندەرى دە, كەسىرلەنىپ تويىنعان­دارى دا بارشىلىق ەكەن.

بىردە سايراش ورتالىق كوشەلەردىڭ بىرىن­دەگى دۇكەن ماڭىندا جۇپىنى كيىم­دى ءبىر ايەل بار داۋسىمەن باقى­رىپ, «ەندى قايتتىم, بالالارىم اش قالا­تىن بولدى-اۋ, بار اقشامنان ايىرى­لىپ ماسقارا بولدىم عوي» دەپ جانى شىع­ىپ شىرىلداپ تۇرعانىن كورەدى دە قا­سىنا كەلىپ ءمان-جايدى سۇرايدى. سويتسە الگى مىسكىن ەكى مىڭ تەڭگەسىن ءتۇسىرىپ الىپ, جانى شىعىپ, قاتتى قينا­لىپ تۇر ەكەن. سودان ونى كولىگىنە وتىر­عىزىپ, ۇيىنە اپارادى دا, جيىرما مىڭ تەڭگەنى قولىنا ۇستاتىپ, بالا­لار­عا ارنالعان قىستىق كيىمدەر مەن اياق-كيىمدەردى ءداۋ سومكەگە سالىپ, وعان قوسا ءبىراز ازىق تۇرلەرىن, تاعامداردى ەكىن­شى سومكەگە تولتىرىپ, جۇرگىزۋشىسى ار­قىلى ۇيىنە اپارىپ سالۋدى ايتادى. ول ايەل قايتا-قايتا العىسىن جاۋدىرىپ, ۇيىنە قايتادى. سويتسە ونىڭ تۇراتىن جەرى وي-شۇقىرى مول, قالانىڭ شەتىندەگى 15 شاقىرىم جەردەگى ساياجاي ىشىندەگى قۇرقىلتايدىڭ ۇياسىنداي ۇيشىك كۇركەدە ەكەن. جۇرگىزۋشى جولدا باتپاققا تىعىلىپ, ەكى ساعات ءجۇرىپ, الگى ايەلدى مەكەن-تۇراعىنا ازەر جەتكىزىپتى.

كۇنىنە ازىن-اۋلاق ناپاقاعا قول جەت­كىزگىسى كەلىپ, شاراسىزدىقتان اللا­عا جالبارىنىپ, جاندارى قينال­عاندار مەشىت ماڭىندا ءجيى كەزدەسەتىنى بار. بىردە جاراتقاننىڭ بارلىعىنا شاك كەلتىرمەگەن اپەندەلەۋ جاڭا قازاقتىڭ ءبىرى مەشىتكە بارىپ دۇعا قىلىپ, اس­پان­عا الاقانىن جايىپ, ء«يا, اللا, بيزنە­سىمدى ورگە دومالاتا گور, ءبىر ميلليون دوللار بەرىپ, بايلىعىمدى ارتتىرا ءتۇس», دەپ كۇبىرلەپ, وزىنشە قۇدايعا قۇل­شى­لىق ەتىپ وتىرسا, ونىڭ قاسىنا كەلىپ قاتار­لاسا جايعاسقان ءبىر بەيشارا: ء«يا, اللا, تىم بولماسا كۇنىنە مىڭ تەڭگە ناپاقا بەرە گور, بالالارىم اش قالماسىن» دەپ داۋسى قاتتىراق شىعىپ, ەرەكشە ءوتىنىپ, جاراتقانعا جالبارىنا سۇراپ قايتا-قايتا قاقساپ وتىرسا كەرەك. سودان جانىنداعى جاڭا قازاق: ء«اي, سەن, جوقتان وزگەنى سۇراپ, قۇدايدىڭ باسىن قاتىرما, ءما مىڭ تەڭگەنى ال دا كەتە بەر» دەپ الگى مىسكىندى قاسىنان قۋىپ جىبەرىپتى.

سونىمەن سايراش شەتەلدەگى دەمالىستان ورالعان سوڭ مۇلدە وزگەردى. سابىرلى, سالقىنقاندى, ساليقالى كەيىپكە تۇسكەن. ونى ءوزى قاتارلاس قۇربى كەلىن­شەكتەر دە بايقايدى. سوي­لەسە ءسوزدىڭ مايەگىن اعىتاتىن, وزگەلەردى ۇيىتىپ اكەتەتىن, جۇرتتى قاسىنا ءۇيىرىپ الاتىن قاسيەتى بار سايراش بىردە قۇربىلاردىڭ باسىن قوسىپ, ءبىراز پالساپالىق ويلارىن ايتىپ, ءومىر تۋرالى تولعامدارىن ورتاعا سالدى. شيپاجايدا بولعان جايتتى ەسكە الدى. دەننىڭ ساۋلىعىنان, ءبىر جۇتىم اۋادان قىمبات, بالالاردىڭ اماندىعىنان اسقان باقىت, ۇلكەن بايلىق جوق ەكەنىنە وزگەلەردىڭ كوزىن جەتكىزدى.

قازىر سول ءوزى سەكىلدى جاعدايى جاقسى, كۇي-قۋاتى مىقتى كەلىنشەكتەردىڭ ءبىرازى تالاي ادامعا حال-قادەرىنشە قولۇشىن بەرىپ, قينالعاندارعا كومەك­تەسە باستاعان. سولاردىڭ ءبىرى شاھار­داعى بالالار ءۇيىنىڭ ءبىرىن قاراما­عىنا الىپ, اي سايىن قارجىلاي كومەك كورسەتىپ وتىرادى. ازىقپەن كومەكتەسۋ ءوز الدىنا, الپىس بالاعا كيىم اپەرىپ تۇرۋدى مىندەتىنە العان. ال ەندى ءبىر كەلىنشەك مەكتەپ بىتىرگەن جەتىم بالانىڭ بىرەۋىن قولىنا الىپ, وقىتىپ تاربيەلەپ, مۇنتازداي ەتىپ كيىندىرەدى. وعان اعىل­شىن ءتىلىن ۇيرەتىپ, دەمەۋشىلىك كورسەتىپ, وسى كۇزدە ەۋروپاعا وقۋعا جىبەرگەنى بار. سايراشتىڭ تاعى ءبىر اقسۇيەك قۇربىسى گەرمانيادان كەلىپ بالا اسىراپ الماق بولعان شەتەلدىك ازاماتتىڭ جولىن كەسىپ, ءتىلىنىڭ مۇكىسى بار بوزبالانى دەفەكتولوگ دارىگەرگە ەمدەتىپ قاتارعا قوسىپ, ساۋابىن الدى.

ايتا بەرسە بۇل سايراشتىڭ جانە ونىڭ قۇربىلارىنىڭ ىستەگەن كوپ جاق­سى­لىقتارىنىڭ ءبىرى عانا. جال­عىز ول عانا ما ەكەن, تاۋبەگە كەلىپ, كومەك قولىن سوزىپ, قايىرىمدىلىق كورسە­تىپ جۇرگەن. وتكەن جىلى الماتى كوشە­لەرىنىڭ بىرىندەگى دۇڭگىرشەكتە شيەت­تەي بالالارىمەن گازەت ساتىپ ەكى جىل تۇرعان ايەلگە اقسايدان ەكى بولمەلى پاتەر الىپ بەرگەن, ءوزى بەلگى­سىز بولىپ قالعان ازامات تۋرالى اقپا­رات قۇرالدارى ايتتى دا. ونداي جاق­سىلى­عىن جاريالامايتىن, ال شىنىمەن كومەك قاجەت ەتەتىندەرگە قولۇشىن بە­رە­­تىندەر سيرەك تە بولسا كەزدەسەدى عوي.

بۇل كۇندە سايراش كەيبىر لاۋازىمدى قىزمەتكەردەردىڭ كەلىنشەكتەرىنىڭ باسىن قوسىپ, يماندىلىق ۇيىمىن قۇرىپ العان. ولار دا سايراشتىڭ ايت­قانىن قالت جىبەرمەيدى. بار دۇنيەلەرىن تاراتىپ بەرمەسە دە, سابالارىنا ءتۇسىپ, اسىپ-تاسقان ادەتتەرىنەن ارىلىپ, وسى تىرلىكتەرىنە شۇكىرشىلىك جاساپ, دۇنيەگە قىزىعۋشىلىق, كورسەقىزارلىق سەكىلدى جاعىمسىز ارەكەتتەردەن ەداۋىر تى­يىلعان. قانشا دەگەنمەن, وقىعان, تو­قى­عانى بار, زيالى قاۋىم ورتاسىنان عوي, كوبىنىڭ تۇسىنىگى مول.

عارىشتان تۇسىرىلگەن سۋرەتتەرگە كوز سالساق, جەر شارىنىڭ عاجاپ سۇلۋ بەينەسىن كورەمىز. ەكوجۇيەنىڭ, بيوسفەرانىڭ پايدا بولۋى, جاسىل تابيعاتتىڭ تازالىعى ميلليونداعان جىلداردا قالىپتاستى. الايدا سوڭعى ەلۋ-الپىس جىلدا ورمان ورتەنىپ, الاۋ­لاعان وت-جالىن تالاي اۋماقتى شارپىپ, ماڭگى مۇزداقتار ەرىپ, كەي جەرلەر­دە سۋ تاسقىنى ەلدى مەكەندى جايپاپ, ەندى ءبىر تۇستا قۇمدى شولەيت كەسىرىنەن جەر تا­قىرعا اينالىپ بارادى. سونىڭ كەسىرى­نەن اۋا لاستانىپ, ءتۇرلى ىندەت ورشۋدە.

وسىنىڭ ءبارى بۇگىندە ءبىر جۇتىم اۋا قادىرىن بىلگەن, ساقتىق شارالارىن الىپ, ىندەتتەن اۋلاق جۇرەتىن, شيپاسى مول تازا تابيعاتتىڭ باعاسىن قادىرلەي الاتىن ادام ءۇشىن قاسيەتتى ۇعىم ەكەنىن ەندى بولجاي الدىق پا دەگەن وي كەلەدى. وكپەمىزگە تازا اۋا, ميىمىزعا وتتەگى ەركىن جەتىپ, بارشامىز امان جۇرەيىك. ول ءۇشىن قاسيەتتى جەر-انانى ساقتايىق. تارىل­ماسىن تىنىسىڭىز, تاۋسىلماسىن ىرىسىڭىز!

 

ساياسات بەيىسباي,

فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, ءباسپاسوز ارداگەرى

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار