06 قاراشا، 2013

جارقىن ىستەرگە جىگەرلەندىردى

132 رەت كورسەتىلدى

01-يابۇل كۇندەرى بۇكىل ەلىمىز پارتيامىزدىڭ XV سەزىنەن كەيىنگى ورلەۋ كەزەڭىن باستان كەشۋدە. سەزد شەشىمدەرىنەن، سەزدە ەلباسىمىز، پارتيا توراعاسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سويلەگەن سوزىنەن العان وراسان زور اسەر مەن تىڭ سەرپىن قوعام ءومىرىنىڭ قاي سالاسىندا دا ايقىن اڭعارىلۋدا. اسىرەسە، نۇروتاندىقتار سەزدەن ەلىمىزدى ودان ءارى دامىتۋ جولىنداعى جارقىن ىستەرگە دەگەن زور قۇلشىنىسپەن ورالعاندارى ءسوزسىز.

 

01-يابۇل كۇندەرى بۇكىل ەلىمىز پارتيامىزدىڭ XV سەزىنەن كەيىنگى ورلەۋ كەزەڭىن باستان كەشۋدە. سەزد شەشىمدەرىنەن، سەزدە ەلباسىمىز، پارتيا توراعاسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سويلەگەن سوزىنەن العان وراسان زور اسەر مەن تىڭ سەرپىن قوعام ءومىرىنىڭ قاي سالاسىندا دا ايقىن اڭعارىلۋدا. اسىرەسە، نۇروتاندىقتار سەزدەن ەلىمىزدى ودان ءارى دامىتۋ جولىنداعى جارقىن ىستەرگە دەگەن زور قۇلشىنىسپەن ورالعاندارى ءسوزسىز.

سەزدە نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ پارتيالاستارىنا، ەل حالقىنا ارناعان تۇجىرىمدى سوزدەرىن بىزدەر الداعى اتقارىلاتىن اۋقىم­دى جۇمىستارعا ارنالعان باعدارشام دەپ تۇسىندىك. ەلبا­سىنىڭ وتكەن جىلعى «قازاق­ستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ نە­گىزگى باعىتتارىن ايقىنداپ بەرگەن جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋدا پارتيانىڭ ءرولى مەن مىندەتتەرى سەزدە قابىلدانعان جاڭا دوك­ترينادا ناقتى كورىنىس تاپقان.

بۇدان 12 جىل بۇرىن قابىل­دان­عان پارتيانىڭ بۇرىنعى دوك­تريناسى ءوز مىندەتىن تولىق­تاي وتەدى. پارتيانىڭ جاڭا­ سايا­سي دوكتريناسى ەلبا­سى،­ پار­تيامىزدىڭ توراعا­سى­ ن.ءا.نا­زار­باەۆتىڭ «قازاق­ستان-2050» ستراتەگياسىن ناقتى ءىس­كە اسىرۋ­دىڭ تاعى ءبىر تەگەۋرىندى قادامى دەپ بىلەمىز. دوكترينا قازاق­ستاندىق قوعامدى جارقىن بو­لاشاق جولىنداعى جاسامپاز ىستەرگە باستايتىن، ۋاقىت اعىمى مەن تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قالىپتاسقان نەگىزگى قۇن­دىلىقتارىمىزدى ومىرشەڭ يدەيا­لارمەن ورنەكتەيتىن پارتيالىق باعدارلاما، تۇجىرىمدامالىق قۇجات بولىپ تابىلادى.

«نۇر وتان». نۇرلى بولاشاق جولىندا!» دەگەن اتاۋى ايتىپ تۇرعانداي، بۇل دوكترينانىڭ پارتيامىزدىڭ تاياۋ بولاشاقتا اتقارۋعا ءتيىستى مىندەتتەرىن ايقىن­داۋمەن قاتار، بۇگىنگى جاس ۇر­پاقتى الىس كوكجيەكتەرگە ۇم­سىندىراتىن بولاشاق دامۋدىڭ باعدارشامىنداي. قۇجاتتىڭ باستى قۇندىلىعى دا وسىندا. تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – ونىڭ «نۇر وتاننىڭ» 15 جىلدىعىنا وراي قابىلدانعان ساياسي قۇجات بولۋىندا. وسىناۋ 15 جىل ىشىندەگى ەلىمىزدىڭ دامۋ جولدارى، الەمدىك ەكونوميكانى شايقالتقان داعدارىستارمەن كۇرەس كەزەڭدەرى، ەلباسىمىزدىڭ تاۋەلسىز قازاقستاندى نىعايتۋ، وركەنيەت كوشىنە ىلەستىرۋ جولىنداعى سىندارلى ەڭبەكتەرى كوز الدىمىزدا.

ادام قاي نارسەگە دە سالىس­تى­رۋ ارقىلى كوز جەتكىزەتىنى ايان. وسى­دان 10-15 جىل بۇرىنعى ءومى­رىمىزگە كوز جىبەرسەك، قازىر ادامدارىمىزدىڭ الەۋمەتتىك كەل­بەتىندە دە، ەكونوميكامىزدىڭ دامۋ باعىتتارىندا دا تۇبەگەيلى وزگەرىستەر بولعانى ايقىن اڭ­عارىلادى. بارلىق دامۋ كەزەڭ­دە­رىمىزدە ەلباسىنىڭ جانىنا جالاۋ بولعان ءبىزدىڭ پارتيامىز مەملەكەت دامۋىنىڭ جاڭا ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ باعىت-باعدارىن، ءىس-قيمىل جوسپارىن جاساپ الۋعا بەلسەنە كىرىستى. جاڭا تۇعىرناما، جاڭا باعىت، جاڭا شەشىمدەر مەن جاڭا يدەيالار اياسىندا جۇمىس جاساۋ ومىرلىك قاجەتتىلىككە اينالا باستادى.

دوكترينانىڭ ءاربىر تاراۋىنىڭ اتقاراتىن ءرولى، ارقالايتىن جۇگى تاۋ-توبە دەرلىك. ونىڭ «جاڭا باعىت­تىڭ ماقساتتارى: تابىستى دامۋدىڭ جەتى فاكتورى» اتتى 4-تاراۋىنىڭ كەيبىر تارماقتارى بويىنشا ءوز وي-تۇيىندەرىمدى بايان ەتەيىن.

بايىرعى قازاق جەرىندە تاريحي تاعدىر توپتاستىرعان كوپتە­گەن ۇلت وكىلدەرى تۇرىپ جاتىر. كوپ­ەتنوستى قوعامدا بىرلىك پەن كەلىسىمدى، تۇراقتىلىقتى ساق­تاۋدىڭ بۇگىنگىدەي ءدۇبىرلى داۋىردە قانشالىقتى قيىن ەكەنىن وزگە ەلدەردە ورىن الىپ جاتقان قىرعي-قاباق سوقتىعىستاردان كورىپ-ءبىلىپ كەلەمىز.

دوكتريناداعى «بىرلىك پەن كەلىسىم» اتتى بولىمدە پارتيا­مىز­دىڭ دەموكراتيانى قوعام­داعى ءارتۇرلى ۇلتتار مەن ۇلىس­تار­دىڭ سان الۋان مۇددەلەرىن سايكەستەندىرۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى رەتىندە باعالايتىنى جانە دەموكراتيالىق داستۇرلەر مەن مادە­نيەتتىڭ دامۋىنا، ەلىمىزدى وركەنيەت جولىمەن ودان ءارى وركەن­دەتۋگە ىقپال ەتەتىن قۋاتتى قۇرال بولاتىنى قىسقا دا نۇسقا، مەيلىنشە، تۇسىنىكتى ەتىپ بايان ەتىلگەن.

مۇنىڭ جارقىن كورىنىستەرىن ءبىزدىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسىنان دا كوپتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى. وبلىسىمىزدا قازىر 21 ەتنومادەني بىرلەستىك جۇمىس ىستەيدى. ولار ءبىزدىڭ پارتيالىق شارالارىمىزعا قويان-قولتىق ارالاسىپ تۇرادى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ىشىندە ءوڭىرىمىزدى مەكەن ەتىپ جاتقان وزگە ۇلت وكىلدەرى اراسىندا كەلىسپەۋشىلىك كورىنىستەر بولعان ەمەس. بىزدەر بۇل باعىتتاعى جۇمىستارىمىزدى قۇجاتتا ايتىل­عان قاعيداتتارعا ساي جاڭاشا جۇرگىزۋدىڭ جوسپار-جوبالارىن قولعا الۋعا ءتيىسپىز. ەندىگى ماقسات – وڭىرلەردە قىزمەتىمىزدىڭ ەڭ نەگىزگى باعىتى ەتىپ وسى فاكتوردى ۇستانۋ.

دوكتريناداعى «ءتول مادەنيەت جانە رۋحانيات» اتتى تاراۋ­دا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر جوبانى­ تالقىلاۋ بارىسىندا جۇرت­شى­لىقتىڭ باستى نازارىندا بولدى. پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا ايتىلعان جاس ۇرپاقتى «قازاقستاندىق پاتريو­تيزم» رۋحىندا تاربيەلەۋدىڭ قاعيداتتارى توراعامىزدىڭ سەزدە سويلەگەن سوزىندە جاڭا قىرىنان كورىنىس تاپتى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەلىمىزدە توتاليتارلىق جۇيەنىڭ سالقىنى تيمەگەن جاڭا ۇرپاق ءوسىپ-جەتىلدى. ولاردى ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزبەن سۋسىنداتىپ ءوسىرۋ، ءتول تاريحىمىزدى تانىتۋ، ءتىلىمىز بەن ءدىلىمىزدىڭ ومىرشەڭدىگىن ساناسىنا ءسىڭىرۋ ءبىزدىڭ پارتيامىزدىڭ اينىماس قاعيداسىنا اينالۋى ءتيىس. ەلباسىنىڭ پارتيا سەزىندە وسىناۋ ومىرلىك ماڭىزدى ماسەلەگە تاعى دا نازار اۋدارىپ: «قازاق ءتىلىن ءبىلۋ ازاماتتىق پارىزدى عانا ەمەس، ۇلتقا دەگەن قۇرمەتتى بىلدىرەدى»، دەپ اتاپ كورسەتۋى تەكتەن-تەك ەمەس. تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ بولاشاعى – قازاق تىلىندە ەكەنى، مادەنيەتىمىز بەن رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدىڭ، ءتىلىمىزدىڭ، ۇلتىمىزدىڭ ومىرشەڭ­دىگىنە، تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ «ماڭگىلىك ەل» بولىپ قالىپ­تا­سۋىنا باستايتىن سارا جول ەكەنى ءسوزسىز.

دوكتريناداعى «قۋاتتى ەكونوميكا»، «ءتيىمدى مەملەكەتتىك باسقارۋ» اتتى تاراۋلار ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان ومىرلىك ماڭىزى زور، ەل دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىن رەفورمالاردىڭ ناقتى مىندەت­تەرىن ايقىندايدى. «مىقتى ايماق – مىقتى مەملەكەت» دەمەكشى، وبلىس كولەمىندە بيىلعى جىلدىڭ توعىز ايى ىشىندە اۋقىمدى جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلدى. وسى ورايدا، بيىلعى مامىر ايىندا كورشىلەس ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن اشىلعان وزەن – تۇركىمەنستان شەكاراسى تەمىر جولى ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق بايلانىستارىن نىعايتۋعا، ونىڭ ىشىندە ماڭعىستاۋدىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك الەۋەتىن ارتتىرۋعا ايتارلىقتاي ىقپال ەتەتىن، الداعى دامۋ باعىتتارىمىزعا تىڭ سەرپىن بەرەتىن يگىلىگى مول ءىس بولدى. ۇزىندىعى 145 شاقىرىمدىق تەمىرجول بويىنا ەلەكتر جۇيەسى، سۋ، گاز جەلىسى تارتىلىپ، بەس بەكەت، بولاشاق اتتى جاڭا ستانسا سالىندى. بۇل بۇرىن تۋسىراپ جاتقان جاپان دالانى جاڭعىرتىپ، ەل يگىلىگىنە جاراتۋ، ەڭ باستىسى – جاڭاوزەن قالاسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن ەداۋىر مولشەردە تومەندەتۋگە ىقپال ەتتى.

وبلىس حالقىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان تاعى ءبىر تەگەۋرىندى قادام – بۇل كوپ جىلدار بويى تالاي القالى جيىنداردىڭ تاۋسىلماس «جىرىنا» اينالىپ كەلگەن بەينەۋ – اقتاۋ اسفالت جولىنىڭ سالىنا باستاۋى دەۋگە بولادى. قازىر بۇل جەردە دە جۇمىس قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتىر. حالىق اراسىندا «ءومىر جولى» دەپ اتالىپ كەتكەن بۇل كۇرە جولدىڭ وبلىس تۇرعىندارى ءۇشىن ماڭىزى زور. ماڭعىستاۋ وبلىسىنا حالىققا قاجەتتى تاۋارلاردىڭ، ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ 70-80 پايىزى سىرتتان تاسىمالدانادى. وڭىردەگى قىمباتشىلىقتىڭ ءبىر ءتۇيىنى وسىندا جاتقانىن ەسكەرسەك، بەينەۋ – اقتاۋ اسفالت جولىنىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنۋگە بولادى. سونىمەن قاتار، بەينەۋ – جەز­قازعان تەمىرجولىنىڭ سالىنا باستاۋى دا ماڭعىستاۋ تۇرعىن­دارىنىڭ نۇرلى بولاشاققا دەگەن سەنىمىن ۇستەي تۇسكەنىن ايتۋ كەرەك.

دوكترينادا اتالعان «ءادىل الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ» جۇزەگە اسىرىلۋىن قاداعالاۋدا ايماقتىق، اۋماقتىق فيليالدارعا ەرەكشە سەنىم ارتىلاتىنىن ءبىز جاقسى تۇسىنەمىز. ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنداعى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ساپالى ورىندالۋى، اركىمنىڭ تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلۋى جانە ت.س.س. اسا ماڭىزدى جوبالاردىڭ ساپالى جۇزەگە اسىرىلۋى تۇبىندە ءبىز تاعايىنداعان بيلىككە دەگەن كوزقاراستى قالىپتاستىرادى. سوندىقتان، جاڭا دوكترينا بىزگە فيليالدارداعى باسقارۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا اسا ءمان بەرىلۋى قاجەت ەكەندىگىن كورسەتىپ تۇرعان سەكىلدى. ءبىز ول ءۇشىن باستاۋىش­ پارتيا ۇيىمدارىنان باستاپ بار­لىق دەڭگەيدە جۇمىستىڭ ۇيىمداستىرىلۋ ساپاسىن جاقسار­تۋىمىز قاجەت. ەڭ اۋەلى اۋماقتىق فيليالدارىمىزدىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازالارىن نىعايتۋ ماڭىزدى. قازىر وبلىستاعى 7 فيليالدىڭ 6-ۋىنىڭ جاڭا جەكە عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. جاڭا اۆتوكولىكتەر مەن كومپيۋتەرلەر الىنىپ بەرىلدى. ەندى، وسى شارۋاشىلىقتى ءتيىمدى باسقارا ءبىلۋ قاجەت.

قورىتا ايتقاندا، پارتيانىڭ ماڭعىستاۋ وبلىستىق فيليالى، دەلەگاتتارىمىز سەزد شە­شىمدەرىن، ەلباسى، پارتيا ءتور­اعاسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سەزدە سويلەگەن تۇجىرىمدامالىق ءسوزىن قالىڭ جۇرتشىلىققا ناسيحاتتاۋ، ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنا سەزدەن ورالعان بەتتە-اق كىرىسىپ كەتتى. وبلىستىق تەلەارنانىڭ «رەزونانس» تەلەحابارىنا قاتىسىپ، كورەرمەندەردىڭ سۇراقتارىنا تىكەلەي ەفيردە جاۋاپ بەردىك. «ەل ەرتەڭى» تەلەباعدارلاماسىنا دەلەگاتتارىمىزدى، جاستار وكىلدەرىن قاتىستىرىپ، سەزدە ايتىلعان ماسەلەلەر، پارتيانىڭ جاڭا دوكتريناسى تۋرالى كەلەلى اڭگىمەلەر جۇرگىزدىك. وبلىس كولەمىندە شىعىپ تۇرعان گازەت­تەردە دەلەگاتتارىمىزدىڭ ماقا­لالارى جارىق كورە باستادى. تاياۋداعى جوسپارىمىزدا ءىرى كاسىپ­ورىنداردىڭ ۇجىمدارى الدىندا، باستاۋىش پارتيا ۇيىم­دارىندا، جاستار وكىلدەرىمەن دەلەگاتتارىمىزدىڭ كەزدەسۋلەرىن وتكىزىپ، ارنايى لەكتسيالار وقۋدى كوزدەپ وتىرمىز.

قىسقاسى، بىزدەردى سەزد قابىل­داعان شەشىمدەردى، توراعامىزدىڭ سەزد مىنبەرىنەن ايتقان تۇجى­رىم­دارى مەن تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ جولىنداعى اۋقىمدى ىستەر كۇتىپ تۇر.

قانىبەك جۇماشەۆ،

«نۇر وتان» پارتياسى ماڭعىستاۋ وبلىستىق

فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.

اقتاۋ.

سوڭعى جاڭالىقتار

9 سۋ قويماسى سالىنادى

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار