مەملەكەت باسشىسى وسى ءبىر وزەكتى ماسەلەگە ءبىرىنشى رەت نازار اۋدارىپ وتىرعان جوق. سەبەبى ەلىمىزدە وندىرىلەتىن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى كولەمىنىڭ جارتىسىنا, ال مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ 66%-عا جۋىعى وسى جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى. قازىرگى كەزدە ەلىمىزدەگى مال باسىنىڭ 47%- 60%-ى ءتۇر-ءتۇرى بويىنشا وسى سەكتوردىڭ ەنشىسىندە.
الايدا اتالعان وراسان زور بيولوگيالىق اكتيۆ اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسىنەن تىس قالىپ, ەشقانداي تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرگە تارتىلماعان. جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى جايىلىم مەن شابىندىق القاپتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ءالى دە بولسا ءوز شەشىمىن تاپپاي وتىر. اسىرەسە مالدىڭ قىسقى جەم-ءشوبىن قولجەتىمدى باعامەن ساتىپ الۋ مۇمكىنشىلىگىنىڭ جوقتىعى كوپتەگەن قيىنشىلىق تۋعىزۋدا. ونىڭ ۇستىنە ولاردى كووپەراتسيالاۋ بويىنشا ۇكىمەت تاراپىنان جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان شارالار دا تابىستى بولمادى. سەبەبى ناقتى پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان ىستەر كەشەندى سيپات الا المادى. وسىعان قاراماستان اۋىل تۇرعىندارى وزدەرىنىڭ جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتارىن ولمەستىڭ كۇنىن كەشىپ جۇرگىزۋگە ءماجبۇر. ويتكەنى بۇل كاسىپ ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ءۇشىن تابىستىڭ جالعىز كوزى بولىپ تابىلادى.
وسى ورايدا, جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى كووپەراتسيالاۋدىڭ ارنايى جوباسىن دايىنداۋ ءۇشىن بارلىق ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ مۇددەلى وكىلدەرىنەن, سونىڭ ىشىندە پارلامەنت دەپۋتاتتارىنان, بيزنەس-قۇرىلىمدارى مەن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىنەن تۇراتىن ۇكىمەتتىك جۇمىس توبىن قۇرۋ ورىندى بولار ەدى جانە دە بۇل جوباعا ءبىز ۇلتتىق يدەيا رەتىندە قاراۋعا ءتيىستىمىز, سەبەبى اۋىلدىق جەرلەردەگى تۇرعىندار – نەگىزىنەن ءوزىمىزدىڭ قانداستارىمىز.
سونىمەن قاتار عارىشتىق مونيتورينگ دەرەكتەرى نەگىزىندە, يگەرىلمەي نەمەسە ءتيىمسىز پايدالانىپ جاتقان جەرلەردى قايتىپ الۋ جونىندەگى جۇمىستى جانداندىرىپ جانە ونى ەڭ الدىمەن جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردىڭ جەر ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن پايدالانۋ قاجەت. ال ونداي جەرلەر بىزدە جەتكىلىكتى. عالىمداردىڭ جۇرگىزگەن عارىشتىق مونيتورينگى بويىنشا ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك جانە ورتالىق ايماقتارىندا جىل سايىن 7%-دان 20%-عا دەيىن ەگىستىك جەرلەر پايدالانىلماي جاتادى. الايدا ولاردى قايتارىپ الۋ جۇمىستارى وتە باسەڭ.
سونداي-اق ەگەر قۇرىلعان كووپەراتيۆتەرگە ءتيىستى جۇمىس ىستەۋىنە قاجەتتى وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدار سالىنىپ بەرىلمەسە, وندا بۇل جۇمىستا ناقتى ناتيجەگە قول جەتكىزە المايمىز. بۇل ماسەلەنى شەشۋدىڭ ەكى جولى بار. ءبىرىنشىسى, ايماقتىق الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالارى ارقىلى بيۋدجەتتىك جانە دە نەسيەلىك قارجى ەسەبىنەن قاجەتتى وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمداردى سالىپ, ولاردى كووپەراتيۆتەرگە ليزينگكە بەرۋ نەمەسە ءبولىپ تولەۋ ارقىلى ساتۋ. ەكىنشىسى, وسى ۇدەرىسكە ارىپتەس رەتىندە شارۋاشىلىقتاردى تارتۋ. ولاردىڭ قولدا بار وندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدارىن پايدالانۋ ارقىلى جاڭا قۇرىلعان كووپەراتيۆتەردىڭ قالىپتاسۋىن جەدەلدەتۋگە قول جەتكىزۋگە بولادى. كووپەراتسيانىڭ مۇنداي مودەلى بار جانە ونى س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى دايارلاپ, بۇگىنگى تاڭدا «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىمەن بىرلەسىپ اقمولا وبلىسىندا جۇزەگە اسىرىپ جاتىر.
مەملەكەتىمىزدىڭ وسى ماسەلەنى قىسقا مەرزىم ىشىندە شەشۋگە بارلىق مۇمكىندىگى بار دەپ ەسەپتەيمىن. 188 ملن گەكتارعا جۋىق جايىلىمدىق جەرى بار جانە وسى كورسەتكىش بويىنشا الەمدە 5-ورىنداعى مەملەكەت بولا وتىرىپ, قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى «اشقۇرساق» قالدىرۋ كەشىرىلمەيدى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ساياسي جىگەرلىلىك تانىتىپ, وسى ىسكە بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدەردى جۇمىلدىرىپ, كووپەراتسيالاۋ ماسەلەسىن ولاردىڭ قىزمەتىن باعالاۋ رەيتينگىسىنىڭ كورسەتكىشىنە ەنگىزۋ قاجەت.
ەگەر ءبىز جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتار ماسەلەسىن وڭىنان شەشەتىن بولساق, وندىرىلەتىن مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ كولەمىن كەم دەگەندە 30%-عا كوبەيتىپ, ولاردىڭ ساپاسىن تەك قانا ونداعى مال باسىنىڭ ازىقتانۋىن جاقسارتۋ جانە دە زاماناۋي تەحنولوگيالىق ادىستەردى ەنگىزۋ ارقىلى ارتتىرا الامىز. بۇل ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ناعىز سەرپىلىس بولار ەدى. ويتكەنى اتالعان جوبا باسقا جوبالارعا قاراعاندا قوسالقى شارۋاشىلىقتارداعى مال باسىنىڭ پايدالانباي جاتقان الەۋەتىن ارتتىرۋعا نەگىزدەلەدى. سونداي-اق اۋىل حالقىنىڭ تابىسىن, سايكەسىنشە ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن دە كوتەرۋگە, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردىڭ اينالاسىنداعى جايىلىمدىق جەرلەردىڭ توزۋىن بولدىرماۋعا, اۋىلدىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋعا, قوماقتى قارجىلاردى كولەڭكەلى اينالىمنان شىعارۋ ارقىلى سالىق بازاسىن كەڭەيتۋگە اپاراتىن زور مۋلتيپليكاتيۆتىك ناتيجەگە قول جەتكىزەدى. مۇنىڭ بارلىعى, سايىپ كەلگەندە, اۋىل ەكونوميكاسىنىڭ جاڭعىرىپ, جاندانۋىنىڭ قۋاتتى قۇرالى بولماق.
اقىلبەك كۇرىشباەۆ,
پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى
