ەكونوميكا • 07 قىركۇيەك, 2020

پاندەميا ءسان يندۋسترياسىنا قالاي اسەر ەتتى؟

591 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ءسان يندۋسترياسى – ەكونوميكانىڭ ەڭ ءبىر كرەاتيۆتى ۇلگىسى. دەندەگەن پاندەميا اسىرەسە ءسان يندۋسترياسىنا, توقىما جانە تىگىن ونەركاسىبىنە ايتارلىقتاي سوققى بەردى. جاپپاي وقشاۋلاۋعا كوشۋ كيىم كيىسىمىزدى وزگەرتكەنى راس, بۇعان الەم بويىن­شا كيىم ساتىلىمىنىڭ كۇرت تومەندەۋىن قوسىڭىز. مىسالى, ءسان استانالارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن ميلانداعى دۇكەندەردىڭ 25%-نىڭ جابىلۋ قاۋپى بار. ISTAT-تىڭ مالىمدەۋىنشە, كارانتين كەزىندە يتالياداعى ونەركاسىپ ءوندىرىسى 29,3%-عا تومەندەگەن, «بۇل 1990 جىلدان كەيىنگى ەلدەگى ەڭ ۇلكەن قۇلدىراۋ» دەپ حابارلادى.

پاندەميا ءسان يندۋسترياسىنا قالاي اسەر ەتتى؟

ارتىق ءوندىرىس. داعدارىس ءسان الەمىنىڭ باستى ماسەلەسى – ارتىق ءوندىرىستىڭ بار ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. بۇعان دەيىن برەند­تەر جىلىنا التىدان سە­گىزگە دەيىن كوللەكتسيالار شى­عارۋعا ۇيرەنىپ العان ەدى. بىراق جاڭا ەكونوميكالىق جاع­داي بۇرىنعىداي استا-توك جيىن­دار­دىڭ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اي­قىنداپ وتىر. امەريكالىق ءسان دي­زاينەرلەرى كەڭەسى (CFDA) جانە بريتاندىق ءسان كەڭەسى (BFC) ءسان يندۋسترياسىنىڭ قاتىسۋ­شىلارىنا ۇندەۋ تاستادى جانە جاڭا جاعدايعا بەيىمدەلۋ بويىن­شا بىرقاتار ۇسىنىستار بەردى. ما­لىمدەمەدە رەفورمانىڭ ءار­تۇرلى باعىتتارى, سونىڭ ىشىن­دە ءوندىرىستى باسەڭدەتۋ, ارتىق ءون­­دىرۋدىڭ الدىن الۋ ماقسا­تىن­دا تۇ­تىنۋشىلاردىڭ قاجەت­تى­لىكتەرىنە مۇقيات قاراۋ, سونداي-اق كوللەكتسيالاردىڭ سانىن جىلىنا ەكىگە دەيىن ازايتۋ, ودان گورى ساپالى بۇيىمدار جاساۋ قا­جەتتىگى ايتىلعان. حاتتا 2021 جىلعى كوك­تەمگى كوللەكتسيا­لار ۆيرتۋالدى فورماتتا كورسەتىلەتىنى بەلگى­لەن­گەن. كارانتين شەكتەۋلەرى الىن­عاننان كەيىن, الەمدىك ءسان كۇنتىزبەسىنە سايكەس CFDA جانە BFC ءسان كورسەتىلىمدەرىن ءسان اس­تانالارىنىڭ بىرىندە وتكىزۋدى ۇسىنىپ وتىر.

ءسان ءراسىمى ۆيرتۋالدى فورماتتا سىنالۋدا. بەلگىلى ديزاينەر, ءسان جانە توقىما مۋزەيىنىڭ قۇرۋشىسى, «ZHUZBAY» برەن­دىنىڭ اۆتورى ايجان ءجۇزباي ەندىگى جەردە ءسان برەندتەرى ستاندارتتى جانە ۇيرەنشىكتى ماتا مەن ماتەريالدارعا بالاما ىزدەي باستاعانىن ايتادى.

– قازىر ەستەتيكا مەن فۋنكتسيو­نالدىلىقتى قامتاماسىز ەتەتىن جوعارى تەحنولوگيالىق ماتەريالداردى جاساۋ, قولدانۋ باس­تى باعىتتاردىڭ بىرىنە اينالدى. جاڭا تەحنولوگيالار اۋقىمىندا قولدانىلاتىن جانە قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرەتىن جا­ڭا تال­شىقتاردى, توقىما ماتەريالدارىن, ارلەۋ ماتەريالدارىن جاساۋعا كوبىرەك كوڭىل بولەدى دەپ كۇتىلۋدە. سونداي-اق ءبىزدىڭ ەلدە دە نانوتەحنولوگيا مەن عىلىمعا نازار اۋدارىپ, قاراجات مولىنان ءبولىنۋ كەرەك. مەن توقىما ءوندىرىسى بويىن­شا ماگيسترلىك ءبىلىم الدىم, سول كەزدەگى نانو ماتا جوبامدى «QAZDETEX» جشس-ءى نەگىزىندە ءارى قاراي كاسىبي تۇردە جالعاستىرىپ كەلەمىن, – دەيدى ايجان ءجۇزباي.

ونىڭ ايتۋىنشا, لوندون, ميلان جانە پاريجدەن شىققان ءساندى برەندتەر كارانتين كەزىندە تىكەلەي ەفيردەن سالەم جولداپ, كورەرمەندەر تاراپىنان ونداعان ميلليون پىكىر جيناعان. «يتاليانىڭ ۇلتتىق ءسان پالاتاسى (Camion Nazionale della Moda) SS’21 ەرلەر توپتاماسى مەن SS’21 ايەلدەر توپتاماسىن تىكەلەي ەفيردە كورسەتەتىنىن مالىمدەدى. وسىلايشا, ميلان مەن پاريجدە وتەتىن ءسان اپتالىقتارىنىڭ ءداس­تۇرلى كەزەگى اياقاستى وزگەردى. ەن­دى بارلىعى باسقاشا بولادى», دەيدى ول. ونداعان جىلدار بويى ءسان يندۋسترياسىندا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان تاجىريبەلى ماماننىڭ ايتۋىنشا, الەمدىك تاجىريبەدە ديزاينەرلەردىڭ سالوندارى كا­سىبي كورسەتىلىمدەر ورنى بولىپ سانالادى. ال پوستكەڭەستىك ەلدەردە بۇل تەك ساۋدا نۇكتەلەرى رەتىندە قاراستىرىلۋى باسىم. سوندىقتان كاسىبي كورمە زالىن قۇرۋ كەزىندە ديزاينەرلەردى عانا ەمەس, ساتىپ الۋشىلاردى دا تارتۋ قاجەت.

– قازاقستاندا جەڭىل ونەركا­سىپتى دامىتۋ ءۇشىن سالىقتىق جە­ڭىلدىكتەر جاساۋ, سونداي-اق قاجەتتى مولشەردە وندىرە المايتىن ماتالار مەن اكسەسسۋارلاردىڭ يمپورتىنا كەدەندىك باجدى ازاي­تۋ نەمەسە ءتىپتى الىپ تاس­تاۋ قاجەت. سەبەبى كەدەن باجى تاۋار­دىڭ نەگىزگى باعاسىن ءوسىرىپ, تاۋاردىڭ تەز ساتىلۋىنا كەسىرىن تيگىزەدى. بۇل شەشىمدەردى ورىنداۋ قىسقا مەرزىمدە مۇمكىن ەمەس, وعان ناق­تى, جۇيەلى قادامدار كەرەك, – دەي­دى ايجان ءجۇزباي.

ەىدۇ باس حاتشىسى انحەل گۋرريا پاندەميادان تۋىنداعان ەكونوميكالىق قۇلدىراۋمەن تاعى بىرنەشە جىل كۇرەسۋگە ءماج­بۇر بولامىز دەگەن ەدى. كەي­بىر دە­رەككوزدەرگە سۇيەنسەك, پان­دە­مياعا بايلانىستى ينتەرنەت ساتى­لىمى قىتاي نارىعىندا 15-25%-عا, ەۋروپادا 5-20%-عا, اقش-تا 30-40%-عا تومەندەگەن. قازاق­ستاندىقتار اراسىندا دا بولشەك ساۋدا كولەمىندە ايتارلىقتاي وز­­گەرىس بار. Ranking.kz-ءتىڭ حابار­لاۋىن­شا, تەك ءساۋىردىڭ وزىندە وت­كەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سا­­لىستىرعاندا ساتۋ كولەمى 495,7 ملرد تەڭگەگە (40,9%) تۇسكەن كورىنەدى.

ءسان يندۋسترياسى باسەڭدەگەن تۇستا شەكتەۋلى كوللەكتسيالار سانى ازايىپ, داعدارىستان وتە الماعان كوپتەگەن جەرگىلىكتى برەندتەر جۇمىسىن توقتاتاتىنى بەلگىلى. ال ءىرى برەندتەر ايماق­تار­داعى دۇكەندەر سانىن قىس­قار­تادى دەپ بولجانۋدا. كورونا­ۆيرۋستىڭ اسەرىنەن ءسان يندۋس­ترياسى قانداي وزگەرىستەرگە ۇشى­راسا دا, جاڭا جاعدايعا بەيىم­دەلۋ وڭاي سوقپاي تۇر. ءسان ساراپ­شىسى دەۆيد رات­موكو اتاپ وت­كەندەي, وقشاۋلانۋ ەرە­جەلەرى تاعى بىرنەشە جىلعا سوزىلار بو­لسا, ءسان يندۋسترياسى 20 جىل بۇ­رىن­عى كەبىنە قايتا ورالۋى مۇم­كىن.

سوڭعى جاڭالىقتار