ن.نىعماتۋلين پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كەزەكتى سەسسيانى اشىپ, پارلامەنت قابىرعاسىندا حالىققا ارناعان جولداۋىن جاريالاعانىن العا تارتىپ, وندا ەل دامۋىنا قاجەتتى نەگىزگى باعىتتار مەن باتىل قادامدار كورسەتىلگەنىن جەتكىزدى.
«مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ءوزىنىڭ جولداۋىندا ۋاقىت تالابىنا ساي دامۋ بويىنشا نەگىزگى باعىتتار مەن باتىل قادامداردى كورسەتىپ بەردى. ول ەلىمىزدەگى بارلىق سالالارعا ارنالىپ وتىر. سوندىقتان وسى باستامالاردى ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتۋ – دەپۋتاتتىق كورپۋستىڭ نەگىزگى مىندەتى. ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىن جاڭعىرتۋ ءۇشىن جىل سوڭىنا دەيىن «مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى» زاڭناماعا تۇزەتۋلەر پاكەتىن قابىلداۋ قاجەت. پرەزيدەنت ساپالى جاڭا ۇلتتىق يندۋستريانى دامىتۋ ءۇشىن جاڭعىرتىلعان زاڭنامالىق نەگىز قاجەت ەكەنىن باسا ايتتى. بۇل جەردە جىل سوڭىنا دەيىن ازىرلەنۋى ءتيىس «ونەركاسىپتىك ساياسات تۋرالى» زاڭ وتە ماڭىزدى, بۇل زاڭ وڭدەۋشى ونەركاسىپتى دامىتۋدىڭ قاعيداتتارىن, ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىن بەلگىلەيتىن بولادى», دەدى سپيكەر.
ەكونوميكالىق ءوسىمدى قالپىنا كەلتىرۋ تۋرالى زاڭ جوباسى اياسىندا ءماجىلىس توراعاسى دەپۋتاتتاردىڭ نازارىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاڭا قۇرال – ستراتەگيالىق ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدى ەنگىزۋ باستاماسىن زاڭنامالىق قولداۋدىڭ وزەكتىلىگىن ايتتى.
«جىل سوڭىنا دەيىن ۇكىمەتكە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ بارلىق ساتىپ الۋلارىن قامتيتىن بىرىڭعاي زاڭ ازىرلەۋ تاپسىرىلدى. بۇل تاقىرىپتى دەپۋتاتتار بىرنەشە رەت كوتەرگەن بولاتىن. پرەزيدەنت ءبىزدىڭ الدىمىزعا ۇكىمەتپەن جانە «اتامەكەن» ۇلتتىق پالاتاسىمەن بىرگە سالىق كودەكسى مەن زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەردى قايتا قاراۋ تۋرالى مىندەت قويدى. جىل سوڭىنا دەيىن ءبىز ەكولوگيالىق كودەكستى قابىلداۋىمىز قاجەت, ونىڭ جوباسى بىزدە قارالىپ جاتىر. قازاقستاننىڭ ۇلتتىق پاركتەرى مەن باسقا دا تابيعي بايلىقتارىن زاڭنامالىق تۇردە قورعاپ, وسى سالادا قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان ازاماتتاردى قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك قۋدالاۋدى قاتاڭداتۋ قاجەت», دەدى ن.نىعماتۋلين.
ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, دەپۋتاتتارعا قۇقىق قورعاۋ جانە سوت جۇيەسىن رەفورمالاۋ, بيزنەستى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ شامادان تىس ارالاسۋىنان قورعاۋ, ازاماتتاردى, اسىرەسە بالالاردى كيبەربۇزۋشىلىقتان قورعاۋ ءۇشىن زاڭنامالىق نەگىز قاجەت.
وسىلايشا, 2021 جىلدان باستاپ پروكۋرورلارعا ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىنا قاتىستى قىلمىستىق ىستەر بويىنشا نەگىزگى پروتسەسسۋالدىق شەشىمدەردى ماقۇلداۋ مىندەتى زاڭ جۇزىندە جۇكتەلەدى. ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ مارتەبەسى زاڭنامالىق تۇرعىدا جوعارىلاپ, ناتيجەلى جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن مۇمكىندىكتەر بەرىلەدى.
ء«بىزدىڭ الدىمىزدا بيزنەستى كۇش قۇرىلىمدارىنىڭ شامادان تىس ارالاسۋىنان زاڭدى تۇردە قورعاۋ مىندەتى تۇر. مەملەكەت باسشىسى ازاماتتاردى, اسىرەسە بالالاردى كيبەربۋللينگتەن قورعاۋ بويىنشا زاڭنامالىق شارالار قابىلداۋدى, ازاپتاۋعا قارسى كۇرەس, ادام ساۋداسىنا قارسى كۇرەس زاڭنامالارىن جەتىلدىرۋدى تاپسىردى. وعان قوسا, جىل سوڭىنا دەيىن قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى زاڭ قابىلداۋىمىز كەرەك, ول قازىر ءبىزدىڭ پالاتادا جاتىر. قوعامدىق باقىلاۋ تۋرالى زاڭ مەن اقپاراتقا قول جەتكىزۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭدى ازىرلەۋ مەن قابىلداۋ تاپسىرماسى دا وزەكتى. مىنە, جىل سوڭىنا دەيىن بىرنەشە ايدا قاراستىراتىن زاڭ جوبالارىنىڭ شاعىن ءتىزىمى وسى. بۇل ءبىزدى ۇلكەن جۇمىس كۇتىپ تۇرعانىن كورسەتەدى. تاعى دا قايتالايمىن, ءبىزدىڭ باسىمدىعىمىز – پرەزيدەنت جولداۋىندا ايتىلعان بارلىق تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋدى زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ. بارلىق دەپۋتاتتىق كورپۋس پەن فراكتسيالار جولداۋدى زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەتتىنىڭ ءبارىن ىسكە اسىراتىنىنا سەنىمدىمىن», دەدى نۇرلان نىعماتۋلين.
سونىمەن قاتار جالپى وتىرىستا پالاتا بىرقاتار ماڭىزدى قۇجاتتاردى جۇمىسقا الدى. اتاپ ايتقاندا, «2021 – 2023 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قورىنان 2021 – 2023 جىلدارعا ارنالعان كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت تۋرالى» قارجىلىق زاڭ جوبالارى.
پالاتا وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «تەحنيكالىق رەتتەۋ تۋرالى» جانە وعان ىلەسپە زاڭ جوبالارىن دا جۇمىسقا الدى. جاڭا قۇجاتتاردىڭ قاتارىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق شارتتارى تۋرالى» زاڭ جوباسى بار.
بۇدان بولەك, دەپۋتاتتار بىرقاتار راتيفيكاتسيالىق زاڭ جوبالارىن دا جۇمىسقا الماق. اتاپ ايتساق, ەاەو تۋرالى شارتقا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتاما, قازاقستان مەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى اراسىنداعى ەكى ەل استانالارىندا ەلشىلىكتەردىڭ جەر ۋچاسكەلەرىن وتەۋسىز پايدالانۋعا ءوزارا بەرۋ تۋرالى كەلىسىم, قازاقستان مەن سولتۇستىك ماكەدونيا, بولگاريا, كورەيا ەلدەرى اراسىنداعى سوتتالعان ادامداردى بەرۋ شارتتارى تۋرالى زاڭ جوبالار بار.
سونداي-اق الداعى ۋاقىتتا قاراستىرىلاتىن قۇجاتتاردىڭ ىشىندە تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ باس بوستاندىعىنان ايىرۋمەن بايلانىستى ەمەس جازالاردى ورىنداۋدى بەرۋ تۋرالى كونۆەنتسيا, سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ءبىلىم, عىلىم جانە مادەنيەت ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇيىمىنىڭ (يۋنەسكو) اراسىنداعى يۋنەسكو اياسىندا مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ حالىقارالىق ورتالىعىن (2-سانات) قۇرۋ, ەاەو شەڭبەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىمەن سەلەكتسيالىق-اسىل تۇقىمدىق جۇمىس جۇرگىزۋدى بىرىزدەندىرۋگە باعىتتالعان شارالار تۋرالى كەلىسىمدەر بار.
جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار بىرقاتار زاڭ جوبالارىن راتيفيكاتسيالادى. ولار: ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قوسىلۋىنا بايلانىستى ەاەو تۋرالى شارتتى, ەاەو قۇقىعىنا كىرەتىن جەكەلەگەن حالىقارالىق شارتتاردى جانە ەاەو ورگاندارىنىڭ اكتىلەرىن قولدانۋى جونىندەگى جاعدايلار مەن وتپەلى ەرەجەلەر تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوباسى.
سونداي-اق ماجىلىستە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى اراسىنداعى سوتتالعان ادامداردى بەرۋ شارتىن راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى. وسى ماسەلەگە بايلانىستى بايانداما جاساعان باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى بولات دەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندە قازاقستاننىڭ التى ازاماتى – بەس ەر ادام جانە ءبىر ايەل جازاسىن وتەپ جاتىر. «قازاقستاننىڭ التى ازاماتىنىڭ بەسەۋى ءبىر قىلمىستىق ءىس بويىنشا قامالعان. ولار توپ قۇرۋ, ابايسىزدا كىسى ءولتىرۋ جانە توناۋ بويىنشا 15 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان. ءبىر ادام ەسىرتكى ساۋداسىمەن اينالىسقانى, شامامەن بەس كيلو پسيحوتروپتىق زاتتار ساتقانى ءۇشىن ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان», دەدى ب.دەمباەۆ.
جالپى وتىرىستا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ا.قۇرمانوۆانىڭ, ن.دۋلاتبەكوۆتىڭ, ن.ءابدىروۆتىڭ وكىلەتتىگىن مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتۋ تۋرالى قاۋلى قابىلداندى. سونداي-اق پالاتا دەپۋتاتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەتىپ دەپۋتات قانات ءمۋسيندى سايلادى. وتىرىس سوڭىندا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدادى.
