ايماقتار • 31 تامىز, 2020

دۇرىس جول – دامۋ كەپىلى

263 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋى مەن وركەندەۋىنە بۇيىردەن قادالىپ, ادىمىن اشقىزباي تۇرعان ەڭ باستى ماسەلەلەر – سىبايلاس جەمقورلىق پەن جولداردىڭ سىن كوتەرمەس جاعدايى دەپ ايتۋعا بولادى. جىل سايىن جوندەۋىنە ميللياردتاپ قاراجات بولىنەتىن جولدار 2-3 جىلعا عانا شىداپ, قايتا جوندەۋدى قاجەت ەتىپ جاتادى. ءسويتىپ قايران اقشا جەلگە ۇشىپ, ءراسۋا بولىپ جاتىر. ونىڭ سەبەبىن ايتا بەرسە تولىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى – اۋىر جۇك ماشينالارىنىڭ جولدى ءبۇلدىرۋى. بىراق جۇك ماشينالارى جۇيتكىپ جۇرەتىن دامىعان شەتەلدەردىڭ جولدارى نەگە ب ۇلىنبەيدى دەگەن سۇراقتى جولشىلار وزدەرىنە قويمايدى.

دۇرىس جول – دامۋ كەپىلى

سالىنعان جانە جوندەلگەن جول ساپاسىن تەكسەرۋدى جەكە ادام­دار, دەپۋتاتتار, باق وكىل­دەرى قاتىساتىن قوعامدىق با­قىلاۋ قولعا الادى دەپ ايتىل­عالى قاشان... بىراق سوندا دا تيىمدىلىك بايقالمادى. «بايا­عى جارتاس – ءبىر جارتاس», ميلليارد­تاعان اقشا دالاعا شاشىلۋدا. ارينە قاتاڭ باقىلاۋ بول­ماعان سوڭ سولاي بولادى. بۇرىن سالىنعان جولداردىڭ ساپاسىن قارجى-باقىلاۋ قىزمەتى تەك­سەرەتىن. ولار سالىنعان جول­داعى اسفالتتىڭ, قيىرشىق تاس­­تىڭ, قۇمنىڭ قالىڭدىعى جوبا­لىق قۇجاتتاماعا سايكەس­تىگىن انىقتايتىن. جۇقا سالىنسا تيى­سىنشە قانشا قاراجات جولعا سالىنباي, جەلگە شاشىلعانىن انىقتاپ, ءتيىستى شارالار قولد­ا­نى­لاتىن. قازىر ونداي باقىلاۋ ۇمىت بولعان.

جۋىردا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگىندە جول ما­سەلەسىنە ارنالعان وتىرىس بول­دى. ارينە جول ماسەلەسىندەگى جە­تىستىكتەر الدىمەن اۋىزعا الىنىپ, جول جوندەۋگە بولىنگەن قاراجاتتىڭ جىل سايىن ءوسىپ كەلە جاتقانى ايتىلدى. وبلىستا 9 مىڭ شاقىرىمداي تاس جانە قيىرشىق تاس توسەلگەن جولدار بار. سوڭعى ءۇش جىلدا ونى جوندەۋگە 92 ملرد تەڭگە بو­لىن­گەن. بۇل قاراجات 95 مىڭ تۇر­عىنى بار 133 ەلدى مەكەننىڭ 2150 شاقىرىم جولىن جوندەۋگە جە­تەدى.

اۋداندار بويىنشا ايتاتىن بولساق, سونىڭ 10 ملرد تەڭگەدەن استامى ايىرتاۋ اۋدانىنىڭ جولدارىنا ءبولىنىپ, 300 شاقىرىمداي جول جوندەلگەن. بۇل اۋداندا تۋريستىك نىساندار كوبىرەك. سوندىقتان ايىرتاۋ جولدارىنا الدىمەن نازار اۋدارىلعان. سونداي-اق ماعجان جۇماباەۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ, تيميريازەۆ اۋداندارىنىڭ جولدارىنا 5-8 ملرد تەڭگە ارالىعىندا قاراجات ءبولىنىپ, ءار اۋداندا 150-200 شاقىرىمنان جولدار جوندەلگەن.

سولتۇستىك ءوڭىردىڭ جولدا­رىنا 2017 جىلى بارلىعى 22,5 ملرد تەڭگە بولىنسە, بيىل بۇل ءبىر جارىم ەسەگە ارتىپ, 37 ملرد تەڭگەگە جەتتى. بۇل 1 مىڭ شاقىرىم جولدى قامتيدى. وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ بۇل 117 مىڭ تۇرعىنى بار 150 ەلدى مەكەندى قامتۋعا جەتەتىنىن ايتتى. الداعى جوسپاردا اۋىل­داردىڭ ىشىندەگى جولداردى جون­دەۋگە دە كوڭىل بولىنبەك. بۇل ما­سەلە كوپتەن ۇمىت قالعان ەدى. سوندىقتان اتالعان باستاماعا اۋىل تۇرعىندارى العىس ايتارى ءسوزسىز. وسى باعىتتا 74 جوبا ىسكە اسىرىلماق. 2017 جى­لى بۇعان بار-جوعى 50 ملن تەڭ­گە بولىنسە, بيىل 5,8 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. بۇل اسىرەسە تال­­شىق, سميرنوۆ, بۋلاەۆ, بەس­كول, مامليۋت, تايىنشا سياقت­ى اۋدان ورتالىقتارىنىڭ تۇر­عىندارىن قۋانتارى ءسوزسىز. سو­نىمەن بىرگە بۇرىن اۋدان ور­تالىقتارى بولعان كورنەەۆكا, بلاگوۆەششەنكا, سوكولوۆكا, كەل­لەروۆكا سياقتى اۋىلداردىڭ تۇر­عىندارى دا بۇعان قۋانۋدا. ويت­كەنى بۇل ەلدى مەكەندەردىڭ جولدارىن جوندەۋ ماسەلەسى مۇلدە ۇمىتىلعان.

جول ماسەلەسىندەگى تاعى ءبىر پروبلەما – جوندەۋ مامان­دارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى. اكىم وسى ماسەلەگە نازار اۋدارىپ, ولاردى دايىنداۋ ىسىنە ءتيىستى قىزمەتتەردىڭ نازار اۋدارۋى كەرەكتىگىن تاپسىردى.

وسىنشا جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانى ارينە كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتادى. بىراق ساپا ماسەلەسىنىڭ شەشۋى قالاي بولماق؟ ساپاسىز ىستەلگەن جولدار تەك جۇيكەگە تيەدى ەمەس پە؟ بۇل ماسەلە تۋراسىندا ق.اقساقالوۆ بىلتىردان بەرى «ساپالى جول» جوبا­سىنىڭ ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى. وسى جوبا بويىنشا تەكسەرىس جۇرگىزۋشىلەر «كاز فورتيس» جشس جوندەۋ جۇر­گىزگەن جولداردىڭ اراسىنان زاگرادوۆكا اۋىلىنا كىرەبەرىس جولدان, «پرەسنوۆكا – بلا­گوۆەششەنكا – قايراكول» تراسساسىنان جانە ت.ب. كەمشىلىكتەر تاپقان. سونداي-اق «نوۆينتەح» جشس جۇرگىزگەن «ەلەنوۆكا – ارىقبالىق – چيستوپولە – تايىنشا» جولدارىنان كوپتەگەن ولقىلىقتاردى اشكەرەلەگەن. بۇدان باسقا مەردىگەرلەردىڭ دە جۇمىسىنان كوپتەگەن اقاۋ تابىلدى. قازىر وبلىستىق اكىمدىك اتالعان مەردىگەرلەردى سوتقا بەرىپ, ساپاسىز جولعا جۇمسالعان قاراجاتتى ءوندىرىپ الماق.

 

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار