ساراپشىلار گاز قورىنىڭ كولەمى 320 ملرد تەكشە مەتردى قۇرايتىنىن بولجاپ وتىر. بىراق تۇركيا پرەزيدەنتى قارا تەڭىزدىڭ قويناۋىندا قازبا-بايلىق بۇدان دا كوپ دەپ ەسەپتەيدى. «بۇل – مول قوردىڭ ءبىر بولىگى عانا. اللانىڭ قالاۋىمەن ونى دا تابامىز», دەدى ول. سونداي-اق ر.ت.ەردوعان ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردى شەتەلدەن ساتىپ الۋدى دوعارىپ, كەرىسىنشە ەكسپورتتاۋعا كوشكەنگە دەيىن ءتيىستى جۇمىستار توقتامايتىنىن جەتكىزدى. جوسپار بويىنشا, گازدى ءوندىرۋ 2023 جىلدان باستالماق.
انادولىعا تيەسىلى تەڭىز بولىگىنەن گاز تابىلۋى تۇركيا ءۇشىن اسا ماڭىزدى. بۇل قادام باۋىرلاس مەملەكەتتىڭ رەسەيدىڭ, يراننىڭ جانە ازەربايجاننىڭ كوگىلدىر وتىنىنا مۇقتاجدىعىنان قۇتقارادى. ماسەلەن, بىلتىر تۇركيا گاز يمپورتتاۋعا 41 ملرد دوللار جۇمساعان. ەل ەكونوميكاسىنىڭ الەۋەتى مەن ليرانىڭ قۇنى ارزانداعانىن ەسكەرسەك, بۇل – وتە كوپ سوما. الدا-جالدا گاز ءوندىرۋ جۇمىسى ءساتتى اياقتالىپ جاتسا, انادولىنىڭ شىعىنى دا ازايا تۇسەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
دەگەنمەن, ەلدەگى گازدى يگەرۋ تۇركيانى ءبىرجولا شەتەلدىك يمپورتقا تاۋەلدىلىكتەن قۇتقارادى دەگەنگە سەنۋ قيىن. ويتكەنى قارا تەڭىزدەن تابىلعان كوگىلدىر وتىننىڭ قورى اسا كوپ ەمەس. سوندىقتان شىعار, وتكەن اپتادا ر.ەردوعان گاز تابىلعانى تۋرالى حابارلاعاندا ليرانىڭ قۇنى ءوسىپ, ونىڭ كولەمى 320 ملرد تەكشە مەتردى قۇرايتىنى ايتىلعاندا ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ باعاسى قايتا تومەندەدى.
ونىڭ ۇستىنە, ساراپشىلار گازدى ءوندىرۋدىڭ قيىندىعىن, ونى جۇزەگە اسىرۋعا 10 جىل كەتەتىنىن ايتىپ وتىر. ال كەن ورنىنىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە ميللياردتاعان قاراجات قاجەت ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
«فاتيح» بۇرعىلاۋ كەمەسى كوگىلدىر وتىندى 2,1 شاقىرىم تەرەڭدىكتەن تاپقان. تۇركيانىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, گازدى ءوندىرۋ ءۇشىن تاعى 1,4 شاقىرىم قازۋعا تۋرا كەلەدى.
تۇركيا تاراپى تالاي جىلدان بەرى قارا تەڭىزدىڭ وزىنە تيەسىلى بولىگىنەن دە, جەرورتا تەڭىزىنەن دە جەراستى بايلىعىن ىزدەپ كەلەدى. بىراق انادولىنىڭ جەرورتا تەڭىزىن يگەرسەم دەگەن ارمانىنا گرەكتەر مەن كيپرلىكتەر قارسى. 10 تامىزدا تۇرىكتەردىڭ بۇرعىلاۋ كەمەسى گرەكيا مەن كيپر اراسىنداعى سۋلاردا بارلاۋ جاساپ جۇرگەنى انىقتالىپ, ەكى تاراپتىڭ اراسىندا داۋ تاعى قىزعان. وسىعان بايلانىستى فرانتسيا ەللادالار ەلىنە كومەككە بىرنەشە فرەگات جىبەردى.
بىرقاتار ەلدىڭ باسشىلارى تۇركيانى قازبا-بايلىققا كەزىككەنى ءۇشىن قۇتتىقتاپ ۇلگەردى. پالەستينانىڭ پرەزيدەنتى ماحمۋد ابباس وقيعاعا بايلانىستى تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعانعا تەلەفون شالىپ, ارنايى قۇتتىقتاعان. ول تۇركيانىڭ جەتىستىگى پالەستينانىڭ جەتىستىگى دەپ ەسەپتەيتىنىن جەتكىزسە, ر.ەردوعان انكارا بيلىگى ءاردايىم پالەستينا حالقىن قولدايتىنىن ايتقان. سونىمەن قاتار ەكى ەلدىڭ باسشىسى قارىم-قاتىناستى نىعايتىپ, ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ۋاعدالاسقان.
ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي دە ر.ەردوعاندى تەلەفون ارقىلى قۇتتىقتادى. ۋكراينا پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, زەلەنسكي مەن ەردوعان ايماقتىق دامۋ جونىندە اڭگىمە قوزعاپ, ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتكەن.
ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ تە باۋىرلاس تۇركيانى جەراستى بايلىعىن تاپقانىمەن قۇتتىقتاپ, بۇل قور ەلدىڭ ونەركاسىپ الەۋەتى مەن ءال-قۋاتىن ارتتىراتىنىنا ەكپىن بەرگەن, سونداي-اق ەنەرگەتيكا يمپورتىنا تاۋەلدىلىگىن ازايتاتىنىنا سەنىم بىلدىرگەن. بۇدان بولەك, تۇرىكتەردى بىرقاتار اراب ەلدەرى دە قۇتتىقتادى.
