جۇگەرىسى جاسىل, ءدانى اسىل
قازىر «ينەنى تەبەنگە, تەبەندى بىزگە جالعايتىن», اركىمگە دە ون ويلانىپ, ءبىر قادام جاسايتىن كەز بولىپ تۇر. اۋىل شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋ, حالىقتىڭ تۇرمىس تىرشىلىگىن جاقسارتۋعا جاسالعان يگى قادام ەكەنىن ءومىردىڭ ءوزى دالەلدەپ بەرگەنى بارشامىزعا ايان.
بۇرىنعى «كوكتال» كەڭشارىنىڭ مىڭداعان گەكتار ەگىستىك پەن جايىلىمدىق جەرىنىڭ كوبى بىرنەشە جىل يگەرىلمەي بوس جاتقان-دى. ەگىستىك جەرلەردى يگەرۋ جونىندەگى سول كەزدەگى زاڭدا يگەرىلمەگەن جەرلەر يگەرەتىن ۇجىمدارعا بەرىلەتىنى انىق جازىلعان ەدى. وسى بايلىعىمىزدىڭ بوس جاتپاي, حالىق يگىلىگىنە جاراۋى ءۇشىن ۇلكەن ۇجىمدار ەكى مىڭىنشى جىلداردان ىسكە كىرىسكەن ەدى. كومپانيا باسشىلارى جەر يگەرۋگە كىرىسۋدەن بۇرىن وزدەرىنىڭ جۇمىس كەڭسەسى مەن تەحنيكالىق بازاسىن قۇرۋ, وعان تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن پانفيلوۆ اۋدانىنداعى كوكتال اۋىلىنىڭ جوعارعى جاعىنداعى قيراپ قالعان كونە جۇگەرى زاۋىتىنىڭ ورنىن ءتيىستى قۇجاتتار نەگىزىندە زاڭداستىردى. ەندى مىنە, بۇل تاس-تالقانى شىققان جۇگەرى زاۋىتىنىڭ ورنىندا تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ساپالى كاسىپورىن بوي كوتەردى. ايقىنداپ ايتقاندا, سەرىكتەستىكتىڭ بەرىك وندىرىستىك تەحنيكالىق بازاسى قۇرىلدى. ەگىستىكتەرىندە جۇگەرىنىڭ ءونىمدى تۇقىمدارىن وندىرۋگە باتىل كىرىستى.
العاشقى جىلدارى 200 گەكتارداي عانا ەگىستىك جەر بولسا, بۇگىندە ەگىستىك كولەمى 1269 گەكتارعا جەتتى. وسىنشا القاپتا وسىرىلگەن ءونىمنىڭ نەگىزگى ساتىپ الۋشىسى شامالعانداعى كراحمال جانە سيروپ وندىرەتىن ءىرى زاۋىت. جۇگەرى ءىسى «ازيا-اگروفۋت» زاۋىتىنا تاپسىرىلادى. زاۋىت جۇگەرىنى ءبىرىنشى وڭدەگەندە كراحمال شىعارادى. كراحمالدان سيروپ جاسايدى. ال سيروپتان كونفەت, توقاش, باسقا دا كونديتەرلىك ونىمدەردىڭ ءتۇر-ءتۇرىن شىعارادى. وتكەن جىلى سەرىكتەستىك شامالعانداعى زاۋىتقا 800 توننا ساپالى جۇگەرى وتكىزدى.
كونديتەرلىك ونىمگە دەگەن حالىقتىڭ سۇرانىسى كۇن ساناپ ارتا تۇسۋدە. ونىڭ ۇستىنە ول وتاندىق ءونىم بولسا تۇتىنۋشىلار ونى ىزدەپ ءجۇرىپ ساتىپ الۋعا كوشتى. سول ءۇشىن دە «ازيا-اگروفۋد» زاۋىتى كونديتەرلىك ءونىمنىڭ سانىن دا, ساپاسىن دا ارتتىرۋدا.
قازىر سەرىكتەستىك 273 گەكتار جۇگەرى القابىن تامشىلاتۋ ادىسىمەن سۋارۋدا. كومپانيا ديرەكتورى جانىبەك وحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەلەشەكتە 1062 گەكتار ەگىستىك جەر تامشىلاتىپ سۋارىلاتىن بولادى. بۇل جوسپاردىڭ ءوز مەرزىمىندە ىسكە اسىرىلاتىنىنا سەنىم زور.
ءسۇتى قايماقتى, قامتىدى ايماقتى
اۋدانداعى ماڭىزدى ماسەلە – حالىقتى تازا دا ءدامدى, مايلىلىعى جوعارى سۇتپەن قامتاماسىز ەتۋ. ساپالى دا مول ءسۇت الۋ ءۇشىن عىلىمي ىزدەنىس, وزىمىزدەگى جانە شەتەلدىك وزات تاجىريبەلەر, مول قارجى جانە ءبىلىمدى دە بىلىكتى كادر كەرەك ەكەنىن وي ەلەگىنەن وتكىزگەن جانىبەك مۇحاتاي ۇلى ماڭىزدى شەشىم قابىلدادى. ءبىرىنشى ءار سيىرى ءبىر ميلليون تۇراتىن «شۆيد» تۇقىمدى سيىر ساتىپ الۋ كەرەك بولدى. ەكىنشىدەن ونى ازىقتاندىراتىن, ساۋاتىن زاماناۋي ورىن دايىنداۋ قاجەت ەدى. ۇشىنشىدەن, وسى باعالى مال باسىن كۇتىپ-باعاتىن مالشى ماماندار مەن ساۋىنشىلار كەرەك. اسىل تۇقىمدى مالدى الىپ كەلۋ ءۇشىن نيدەرلاندتا ج.وحانوۆ ارنايى وقىپ, ولاردىڭ وزىق تاجىريبەسىن ۇيرەندى. «شۆيد» سيىرىن كۇتىپ-باپتاۋ جەڭىل-جەلپى جۇمىس ەمەس ەكەن. جەلىنىن, باۋىرىن, ءۇستى-باسىن, ءتورت اياعىن ارنايى ششەتكامەن تازالاۋدىڭ ءوزى شەبەر اتقاراتىن جۇمىس. ساۋىن سيىرلاردىڭ جەمشوپ جەيتىن اقىرىن تازالاۋ, مالدىڭ استىن قىرىپ, سىپىرىپ شىعۋ جۇمىستارى ۇقىپتىلىقتى قاجەت ەتەدى. ال جەمشوپتىڭ قۇرامى ءارتۇرلى. بارلىق جەمشوپ زووتەحنيكالىق تالاپتارعا ساي بولىپ, بەلگىلەنگەن ۋاقىتتا ساۋىن سيىرلارعا بەرىلەدى. وسى تالاپتاردىڭ ءبارى بەكىتىلگەن ەرەجەگە ساي اتقارىلىپ كەلەدى. تازالىق تا مول ءسۇت الۋعا اسەر ەتەدى. سونىمەن بىرگە سيىرلار ءارلى-بەرلى قوزعالىستا بولىپ تۇرادى.
قازىردىڭ وزىندە اۋستراليادان «شۆيد» ءسۇتتى تۇقىمدى سيىرلاردان 284 باس ساتىپ اكەلىنگەن. ءار سيىر كۇنىنە ءۇش رەت ساۋىلىپ, 30 ليتردەن مايلى ءسۇت بەرەدى. دەنساۋلىققا داۋا دەسە بولعانداي. كەلەشەكتە ءسۇتتى سيىردىڭ سانىن سەرىكتەستىك 480 باسقا جەتكىزۋدى مەجەلەپ وتىر. ۇجىمنىڭ تاعى ءبىر جوسپارى – سۇتتەن كىلەگەي, سارىماي, قاتىق, قۇرت, سىقپا ونىمدەرىن ءوندىرۋ. وعان دايىندىق جۇمىستارىن باستاپ تا كەتتى.
بۇل ۇلكەن ۇجىمداعى جۇمىستاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ءارتۇرلى تەحنيكا كۇشىمەن اتقارىلۋدا. اتاپ ايتقاندا, مامانداردىڭ كاسىبي ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ وتىرۋ دا سەرىكتەستىك باسشىسىنىڭ نازارىندا. مەحانيزاتورلارى تراكتور موتورىنىڭ كىلتيپانىن تابا الادى. دانەكەرلەۋدى دە ۇيرەنىپ العان. تەحنيكا ءتىلىن بىلەتىن تاجىريبەلى مەحانيزاتور كەرەك. بۇل – ۋاقىت تالابى. شارۋاشىلىقتا «JONH DEERE» كومبايىنى, «JONH DEERE» تراكتورى, ءبىر «JCB» تەلەسكوپيالىق تيەگىش, 6 «بەلارۋس» تراكتورى, 2 «21-21» تراكتورى», 7 «متز» تراكتورى بار.
سەرىكتەستىكتە وزدەرىنىڭ ىزدەنىمپازدىعىمەن كوزگە ءتۇسىپ, ناتيجەگە جەتىپ جۇرگەن ەڭبەككەرلەر از ەمەس. اتاپ ايتساق, باس ينجەنەر پاۆەل مامزاركين, مەحانيك ەربول ءارىپجانوۆ, اگرونوم باقداۋلەت قوجاحانوۆ, بريگادير قايرات اسىلبەكوۆ, زووتەحنيك راۋان يساقۇلوۆ, مال دارىگەرى ولجاس ىسقاباەۆ, مەحانيزاتورلار جولداسبەك سارسەنباەۆ, سەرىك تۇراعالديەۆ سياقتى ۋاقىتپەن ساناسپاي ەڭبەك ەتىپ, وزدەرىنە بەكىتىلگەن تەحنيكالارىن تالاپقا ساي كۇتىپ, ارقاشان دا ەڭبەك ونىمدىلىگىنە جەتىپ جۇرگەن ازاماتتار.
«كوكتال-اگرو» جشس-نىڭ كوكتال ايماعىنداعى جانە مىڭ ادام تۇراتىن كوكتال اۋىلىنداعى تۇرعىندارعا جاساعان قامقورلىعى دا از ەمەس. ايتالىق, بىلتىر وسىرگەن 800 گەكتار جۇگەرى ءپىسىپ جەتىلگەندە ارنايى كومباينمەن جينادى. سوندا 800 گەكتار جۇگەرىنىڭ سوبىعى ەگىستىكتە قالا بەردى. وسى 800 گەكتار جۇگەرى القابىنىڭ ورنىن كوكتال اۋىلى مەن كوكتال اۋىلىنىڭ جانىنداعى تۇرعىندارعا جايىلىم رەتىندە بەردى. سونىمەن قاتار كوكتال اۋىلىنداعى تۇرمىستىق جاعدايى تومەن وتباسىلارعا, جەرگىلىكتى مەشىتتىڭ جىلۋ جۇيەسىن تارتۋعا, ءنازىرحانا سالۋعا قارجىلاي كومەك كورسەتتى.
سادىق جۇماباي,
قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى, بالعابەك قىدىربەك ۇلى اتىنداعى سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى
الماتى وبلىسى
