مىڭنان اسا تۇرعىنى بار, ەتەك-جەڭى كەڭ پىشىلگەن اۋىلدىڭ نەگىزگى كۇنكورىسى ءتورت ت ۇلىك مال. اۋىلدىق وكرۋگتە تىركەلگەن 45-كە جۋىق شارۋا قوجالىعى ءورىستى مالعا تولتىرىپ وتىر. ونىڭ 10-ى – كادىمگىدەي تەحنيكاسى سايلى, قوراسى قۇتتى, مال باسى كوپ شارۋا قوجالىقتارى.
قىزىلاعاشتىڭ كوركەيەتىن ءجونى بار, بۋرابايدىڭ باۋرايىنداعى كۋرورتتى ايماققا جاقىن ورنالاسقان. سونىڭ شاراپاتى ءتيىپ, جول دا ءجيى جوندەلەدى. بيىل اۋىل ىشىندەگى كوپتەن جوندەۋ كورمەگەن جول دا جوندەلە باستالىپتى.
– كەي جەردە اۋىل تۇرعىندارى جۇمىس تابا الماي وتىر دەپ ەستيمىز, – دەيدى اۋىلدىق وكرۋگ تۇرعىنى قاسەن قۇسايىنوۆ, – ال بىزدە كەرىسىنشە, جۇمىسقا ادام جەتپەيدى. ىلكىدە «اۋىلدىڭ اجارى – ازاماتىنان» دەيتۇعىن قاناتتى ءسوز بولاتىن, وسى ءسوز ءدوپ ايتىلعان. مىنە كوردىڭىز بە, بيىلدىڭ وزىندە قانشاما شارۋا تىندىرىلدى. قىزىلاعاشتىڭ قۇتتى مەكەنگە اينالۋى, كونەكوزدەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەل ارداعى – ەركىن اۋەلبەكوۆتىڭ كەلۋىنەن باستالسا كەرەك. ول كەزدە بۇل ەلدى مەكەندە نە مەكتەپ, نە اۋىزسۋ بولماعان. ەل جاعدايىن كورگەن ەركىن نۇرجان ۇلى جالما-جان وبلىستىق سالا باسشىلارىن شاقىرىپ, وسى جەردە كەڭەس وتكىزىپ, تاپسىرما بەرگەن ەكەن. سول تاپسىرمانىڭ ناتيجەسىندە مەكتەپ تە, جول دا سالىنىپ, سۋ تارتىلعان.
قۋاتى كۇن ساناپ ارتىپ كەلە جاتقان ەلدى مەكەن ەندىگى ارادا جوق-جىتىگىن جاماپ-جاسقاپ, قاپىسىز قامدانۋ ۇستىندە. سوناۋ 1975 جىلى سالىنعان ورتا مەكتەپتىڭ توبەسى تولىق جاڭارتىلىپ جاتىر.
– بيىل «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى نەگىزىندە مەكتەپتىڭ شاتىرى جوندەلىپ جاتىر. وعان 50 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىندى. ماۋسىمنىڭ 25-ىندە كەلىسىمشارت نەگىزىندە جۇمىس باستالعان بولاتىن. ەكى ايدا جاۋىپ بەردى, ەندى اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدەمىز. جالعىز مەكتەپ قانا ەمەس, شاعىن ورتالىق تا جوندەۋدەن كەيىن جۇتىنىپ تۇر. قابىرعالارى تۇزەتىلىپ, اكتەلىپ, سىرلانىپ قۇرىلىسشىنىڭ قالاعىنان جاڭا شىققان عيمارات ءتارىزدى بولىپ تۇر. جيھازدارى دا جاڭارتىلدى, – دەيدى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى ديدار قاليەۆ.
اۋەل باستا مەكتەپ 600 ورىنعا لايىقتالىپ سالىنعان ەكەن. ۋاقىت وتە كەلە وتپەلى كەزەڭنىڭ وكپەك جەلى مۇندا دا سالقىنىن تيگىزگەن. ايتسە دە, تاۋبە دەرلىك. بيىلعى وقۋ جىلىندا 184 وقۋشى ءبىلىم وشاعىنىڭ تابالدىرىعىن اتتاماق. نەگىزگى مەكتەپ جامان تۇماۋعا بايلانىستى قاشىقتان وقىتىلاتىن بولعاندىقتان باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى كەزەكشى توپقا ءوتىنىش بەرۋدە. قالعان سىنىپتار قاشىقتان وقىتىلادى. جالپى بىرقاتار ەلدى مەكەندەردەگى ءبىلىم وشاقتارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىمەن سالىستىرعاندا بەرەكەلى اۋىلدىڭ ءبىلىم وشاعى جاپ-جاقسى جاراقتاندىرىلعان. وتكەن وقۋ جىلىندا دا ينتەرنەتتىڭ يگىلىگىن كورگەن سىڭايلى. قازىر مۇعالىمدەر قاۋىمى نەگىزگى ساباقتارىنا قامدانۋدا.
مەكتەپتە ەكپىن ءتۇسىرىپ ايتاتىن جاقسى ءداستۇر قالىپتاسىپتى. ايتالىق, ءبىلىم وشاعىن بۇرىن ءبىتىرىپ كەتكەن مەكتەپ تۇلەكتەرى سوڭعى قوڭىراۋدا وزدەرىنىڭ ىستىق ۇيالارىنا كومەك قولىن سوزادى. توزعان جابدىقتارىن اۋىستىرىپ, جاڭا جيھازدار اپەرەدى. وقۋشىلارعا قاجەتتى تەحنيكالىق قۇرالداردى دا سىيعا تارتادى. ۇستىمىزدەگى جىلى مۋزىكالىق ورتالىق پەن جىلجىمالى پروەكتور اپەرىپتى. بۇل دا ءبىر بىلايعى جۇرتقا قۇلاققاعىس رەتىندە ايتاتۇعىن دۇنيە.
مەكتەپ جانىنداعى «بالدىرعان» شاعىن ورتالىعى جيناقى, جارىق. ءۇش توپتا 54 بالا ءتالىم-تاربيە الۋدا. ەكى توپ تولىق, ءبىر توپ جارتى كۇن جۇمىس ىستەيدى ەكەن. وسىنىڭ ءوزى-اق اۋىلدىڭ 11 ادامىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ورتالىق بالدىرعاندارى بەس مەزگىل تاماقتاندىرىلادى.
اۋىل ىرگەسى بەرىك. تۇس-تۇستا جاڭا ۇيلەر سالىنىپ جاتىر. وسىنىڭ بارلىعى اۋەلى بىرلىكتىڭ, سودان سوڭ العا ۇمتىلعان ەڭبەكتىڭ ارقاسى. سول ەڭبەك ارقىلى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعداي دا ءتاپ-ءتاۋىر. ەلدى مەكەندەگى وتباسىلاردىڭ 80 پايىزىنا اۋىز سۋ جەلىلەرى تارتىلعان. تۇرمىستارى قۇددى قالالىق جەردەگىدەي.
تۋعان جەردىڭ ءتوسىن تۇلەتكەن, ادال ەڭبەگىنە سۇيەنگەن قىزىلاعاش اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى قازىر قىسقا قامدانۋدا. مال قورالارىنىڭ ماڭىنداعى قاز-قاتار تىزىلگەن تاۋ جوتالارى ءتارىزدى مايالار ەل ىشىندەگى بەرەكەنى انىق اڭعارتىپ تۇرعانداي.
اقمولا وبلىسى,
بۋراباي اۋدانى
