«ەڭبەك ەتسەڭ ەمەرسىڭ» دەگەن دانالىقتى بەرىك ۇستانىپ, ۋاقىتپەن ساناسپاي ەتكەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرعان جاندار جەتىسۋدا دا بارشىلىق. اگرارلى وڭىردە قاراپايىم تۇرعىندار ەڭبەگى جانۋىنىڭ ءبىر سەبەپشىسى مەملەكەتتەن اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنا دەر كەزىندە ءتۇرلى جەڭىلدىكتەرمەن شاعىن نەسيە بەرىلۋى بولىپ وتىرعانى انىق.
«ەڭبەك ەتسەڭ ەمەرسىڭ» دەگەن دانالىقتى بەرىك ۇستانىپ, ۋاقىتپەن ساناسپاي ەتكەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرعان جاندار جەتىسۋدا دا بارشىلىق. اگرارلى وڭىردە قاراپايىم تۇرعىندار ەڭبەگى جانۋىنىڭ ءبىر سەبەپشىسى مەملەكەتتەن اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنا دەر كەزىندە ءتۇرلى جەڭىلدىكتەرمەن شاعىن نەسيە بەرىلۋى بولىپ وتىرعانى انىق.
ناقتى ومىردەن مىسال الساق, تالعار اۋدانى, رىسقۇلوۆ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ەرلان حالىقوۆتىڭ قوراسىنداعى بۇيىرلەرى تورسيىپ, جەلىندەرى سۇتكە تولا سىزداعان سيىرلارىن, باقشاسىندا ساپ تۇزەي ءوسىپ ابدەن پىسكەن المۇرتتارىنىڭ انە-مىنە ءۇزىلىپ تۇسۋگە شاق قالعانىن, اۋلاسىندا ءتۇرلى قاجەتتىلىكتى وتەۋگە ساقاداي ساي تۇرعان شاعىن تراكتورلارىن كورۋدىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت! سەبەبى, بۇل ادال ەڭبەكتىڭ وتەۋى.
راس, ءبارى بىردەن ۇيلەسە قويعان جوق. العاشىندا اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنا نەسيە بەرىلەتىندىگىن تەلەديداردان ەستىپ, ەرتەسىندە اۋداندىق اكىمدىككە بارىپ ءمان-جايدى سۇراستىرعانىندا نەسيە الۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتار ءتىزىمى قولىنا تيگەن-ءتىن. زاڭناما تالابىنا ساي ارەكەت ەتىپ «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى بويىنشا مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماقساتىندا نەبارى ءبىر ايدىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنان 2,9 ملن. تەڭگە نەسيە الدى. سول قارجىسىنا ساتىپ العان ءىرى قارا مالىنىڭ سانى 16-عا جەتكەندە كۇندەلىكتى تىرلىككە بوي سۋىتپاي تەرەڭىرەك ويلانىپ, قاتارداعى ءار سيىردان كۇنىنە 10-12 ليتر ءسۇت ساۋعانشا كۇنىنە 30 ليتردەن استام مايلى ءسۇت بەرەتىن ءسۇت باعىتىنداعى «الاتاۋ» تۇقىمدى سيىر ساتىپ الۋعا شەشىم قابىلداعان ەدى.
سول ويى ۇتىمدى بولىپ, ساتىپ العان اسىل تۇقىمدى مالىن كۇتىمگە الىپ باعا بىلگەندىكتەن ءسۇتتى تۇقىمدى سيىرلارىنان كۇنىنە 30 ليترگە دەيىن ءسۇت ساۋادى. سيىر ساۋ ارنايى اپپاراتپەن جۇرگىزىلەدى. ءونىمىن الماتىلىق ءسۇت زاۋىتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە ەكى رەت ارنايى كەلىپ الىپ كەتەدى. سول زاۋىت شارۋاشىلىقتى توڭازىتقىشپەن, ءسۇتتىڭ مايلىلىعىن انىقتايتىن قۇرال-جابدىقتارمەن قامتىعانى تاعى بار.
قۇنتتى شارۋا باۋ-باقشاعا دا نازار اۋدارىپ, 3,7 گەكتار جەر تەلىمىندە الما, المۇرت اعاشىن, سونداي-اق, 1 گەكتار جەرگە كارتوپ وسىرەدى. شارۋاشىلىقتىڭ جۇمىسىن وتباسىمەن جابىلىپ اتقارۋ بايىرعى ادەتى.
«مەملەكەت تاراپىنان بەرىلگەن نەسيە بىزگە وتە جاقسى كومەكتەستى. ەندى شە, بانكتەردەن بەرىلەتىن نەسيەنىڭ ءوسىم پايىزى وتە جوعارى. ونىڭ ۇستىنە ولار قالالىق جەردە تىركەلگەندىكتەن كەپىلدىك تالاپ ەتەدى. ال اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ قورى 6 پايىز وسىممەن 4,5 جىل مەرزىمگە 3 ميلليون تەڭگەگە دەيىن نەسيە بەرەدى. ونىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى ءبىر جىلعا دەيىن سول قاراجاتىڭدى اينالىمعا شىعارىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرۋى بولىپ وتىر. سوندىقتان قازىر مەن العان نەسيەمنىڭ تەك پايىزىن عانا وتەپ وتىرمىن. ال نەگىزگى قارىزدى ءبىر جىلدان كەيىن تولەي باستايمىن», – دەيدى ەرلان حالىقوۆ.
شارۋا, ءسۇت ءوندىرۋشىسى جانە مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ قاتىسۋىمەن ءسۇتتىڭ تاۋارلى ءوندىرىسى اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى قىزمەتىنىڭ جاڭا باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى قور قىزمەتكەرلەرى ءسۇت ءوندىرىسىنىڭ كلاستەرلىك جوباسىن ازىرلەپ, قاناتقاقتى رەجىمدە قاراعاندى وبلىسىندا ەنگىزۋدە. اسىل تۇقىمدى مال ساتىپ الاتىن شارۋالارعا جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەرمەن قاتار, مەملەكەتتىك سۋبسيديالار قاراستىرىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
تالعار اۋدانىنداعى شارۋاشىلىقتى جۋىردا عانا «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق باسقارماسىنىڭ توراعاسى نۇرمۇحان سارىباەۆ ارنايى كەلىپ كورىپ, جارتى جىلدان بەرى «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى اياسىندا شاعىن نەسيە بەرۋمەن اينالىسىپ جاتقان قور رەسپۋبليكا بويىنشا 5 مىڭعا جۋىق اۋىل تۇرعىنىنا10 ملرد. تەڭگەدەن استام نەسيە بەرسە, سونىڭ 813,4 ملن. تەڭگەسى جەتىسۋلىق 445 جوباعا بەرىلگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل قۋانا قۇپتارلىق جايت. ويتكەنى, مەملەكەت تاراپىنان ءبولىنىپ جاتقان قاراجاتتىڭ قاراپايىم تۇرعىندارعا دەر كەزىندە بەرىلىپ ءارى وزىندىك پايداسىن كەلتىرەتىندىگى ەلدى قۋانتادى.
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى وبلىسى.
