تابىسى تاسىپ جاتپاسا دا, پايداسىز ەمەس. ەڭ باستىسى, بودەنە اسىراۋ ءۇشىن كوپ ورىن قاجەت ەمەس ەكەن. ماسەلەن, ساقتاعان ءۇيىنىڭ اۋلاسىنداعى 10 شارشى مەترگە جەتپەيتىن جەردە 400 قۇس ۇستاپ وتىر. ول بودەنەدەن ءبىر كۇندە 100 شاقتى جۇمىرتقا الادى. دۇكەن سورەسىنەن شۇبار قابىقتى كىشكەنتاي عانا جۇمىرتقا كورگەن بولارسىز. كولەمى كادىمگى كەپتەردىڭ جۇمىرتقاسىنداي. بىراق باعاسى تاۋىق جۇمىرتقاسىنان دا قىمبات. بودەنە جۇمىرتقاسى – وسى.
ساقتاعاننىڭ جۇبايى – ءاليا باقباسوۆا دا بودەنە جۇمىرتقاسىنىڭ ەمدىك قاسيەتىنە الدەقاشان كوز جەتكىزگەن.
– بۇل جۇمىرتقانىڭ شيپاسىن ءوزىمىز دە كورىپ-ءبىلىپ وتىرمىز. ءوز باسىم كۇنىنە اش قارىنعا شيكىدەي 3 جۇمىرتقادان ءىشىپ وتىرامىن. ارتىنان سۋ ىشەمىن. وسىلايشا 4 اي ءىشىپ, ءبىر اي ءۇزىلىس جاسايمىن. سودان كەيىن تاعى 4 اي جالعاستىرۋعا بولادى. وسىنىڭ ارقاسىندا گاستريت اۋرۋىنان قۇلان تازا ايىعىپ كەتتىم. قان قىسىمىم دا قالىپقا كەلدى. قىستا تۇماۋ-سىرقاۋ دەگەندى بىلمەيمىن. ويتكەنى بودەنە جۇمىرتقاسىن ىشكەن ادامنىڭ يممۋنيتەتى مىقتى بولادى. جۇمىرتقا پسيحيكالىق كۇيزەلىسكە تۇسكەن ادامدار ءۇشىن دە پايدالى. جۇيكەنى قالىپقا كەلتىرەدى, – دەيدى ول.
جۇدىرىقتاي قۇستىڭ جۇمىرتقاسى مەن ەتىنىڭ مىڭ ءتۇرلى دەرتكە داۋا ەكەنىن جاقسى بىلەتىن ساقتاعان وسىدان 4 جىل بۇرىن رەسەيگە بارىپ, قورعان قالاسىنان 20 شاقتى بالاپان ساتىپ العان. وعان ەدەنى گازبەن جىلىتىلاتىن ارنايى قۇس قورا سالدى. اياداي عانا قورانىڭ ىشىندەگى اۋا تەمپەراتۋراسى كۇنى-ءتۇنى ءبىر قالىپتا. جەلدەتكىش جۇمىس ىستەپ تۇر. بودەنەلەر 20 شاقتى تور ۇيشىككە بولىنگەن. وعان سۋ اۆتوماتتى تۇردە كەلەدى.
– بودەنە وتە اقىلدى قۇس. وزدەرى ۇيرەنىپ العان. مىناۋ شۇمەكتى تۇمسىعىمەن شوقىپ سۋ ىشە بەرەدى. كادىمگى قولجۋعىشتىڭ شۇمەگى سياقتى. بودەنە تۇمسىعىمەن كوتەرىپ قالسا, سۋ تامشىلايدى. الدارىنداعى جەمسالعىشتى قولدان جاسادىم. تاڭەرتەڭ ءبىر, كەشكە ءبىر رەت جارتى شەلەكتەن جەم بەرەمىن. بودەنە كۇتىمى كوپ ۋاقىت المايدى. ءبىر قۇس تاۋلىگىنە ءبىر جۇمىرتقا بەرەدى. وزىمىزدەن ارتىلعانىن كورشى-كولەم, تانىس-جاقىندار مەن تۋىس-تۋعاندار الادى. بودەنەنىڭ ەتى دە اسا ءدامدى ءارى پايدالى. اسىپ, قۋىرىپ, كاۋاپ جاساپ, قاقتاپ تا جەيمىز. جازدا قۇس سانى 1000-عا جۋىقتايدى. تاپسىرىس بەرىپ, ەت, جۇمىرتقا ساتىپ الاتىندار كوبەيىپ كەلەدى, – دەيدى ساقتاعان باقباسوۆ.
ساقتاعان وبلىس ورتالىعىنداعى «قارلىعاش» بالاباقشاسىندا عيمارات كۇتۋشىسى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. بالاباقشانىڭ بۇكىل جيھازى مەن ەسىك-تەرەزەسىنىڭ بۇتىندىگى وسى كىسىنىڭ موينىندا. ول بودەنەنى تابىس تابۋ ءۇشىن ۇستاپ وتىرعان جوق. بۇل ونىڭ جۇمىستان تىس ۋاقىتتا الداناتىن ەرمەگى. وزىنە ۇنايدى. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ مەكەمەلەرى ارقىلى شاعىن نەسيە الىپ, بودەنە سانىن كوبەيتۋدى كوزدەيدى.
قوستاناي
