ادەبيەت • 17 تامىز, 2020

«كوكبالاق» رومانى اعىلشىن تىلىندە جارىق كوردى

1172 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جازۋشى مۇحتار ماعاۋيننىڭ ونەر تاعدىرى تۋرالى «كوكبالاق» رومانى اقش-تىڭ بەدەلدى ادەبي جۋرنالى The Massachusetts Review-دە جارىق كوردى. سوڭعى ۋاقىتتا ەنتۋزياستىق باستامالارىمەن كوزگە ءتۇسىپ جۇرگەن جەكەلەگەن تاۋەلسىز اۋدارماشىلار مەن باسپاگەرلەر تولايىم جۇمىستار تىندىرىپ كەلەدى. بۇل رەتتە اتالعان روماندى اعىلشىن تىلىنە اۋدارىپ شىققان ميرگۇل قاليدىڭ ەڭبەگى ايرىقشا.

«كوكبالاق» رومانى اعىلشىن تىلىندە جارىق كوردى

اقش-تا ۇزاق جىلداردان بەرى تۇراتىن ميرگۇل قالي كوركەم اۋدارما سالاسىندا 2017 جىلدان بەرى تۇراقتى اينالىسىپ كەلەدى. 2018 جىلى ەڭ ۇزدىك باستاۋىش تارجىماندارعا ارنالعان امەريكا ادەبي اۋدارماشىلار ۇيىمىنىڭ مەنتورلىق باعدارلاماسىنا ىلىككەن ول «كوكبالاق» رومانىن اۋدارۋدى قۇپ كورگەن. باعدارلاما جىل بويى وزگە تاجىريبەلى جانە تانىمال اۋدارماشى كەڭەسشىلىگىمەن كىتاپ كولەمىندەگى دۇنيەنى اۋدارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

– جالپى ماعاۋين شىعارماشىلىعى, جازۋ ءستيلى ەرەكشە ۇنايدى. وسىلايشا ماعاۋيننىڭ «كوكبالاق» اتتى رومانىن اۋدارام دەپ شەشتىم. كىتاپتىڭ باستى كەيىپكەرى توقسابانىڭ تاعدىرى ارقىلى قازاق حالقىنىڭ جيىرماسىنشى عاسىرداعى تاعدىرى, ءتىپتى حالىقتىڭ مىنەزى مەن پورترەتى بەينەلەنگەن بە دەپ ويلايمىن. رۋحاني مادەنيەتىمىز باي, تامىرىمىز تەرەڭ, قابىلەتىمىز زور حالىقپىز عوي. بىراق ونىمەن قاتار مومىن, سالعىرت بولعاندىقتان بىزگە تيەسىلى قۇرمەت, قۇت پەن بەرەكەگە قولىمىزدى جەتكىزە الماي كەلەمىز. روماندا بارلىق كەزەڭگە ءتان شىندىق بار, – دەيدى اۋدارماشى. «كوكبالاق» رومانىندا ونەرگە دەگەن شەكسىز قۇشتارلىق كۇي تارلانى توقسوبانىڭ كەشكەن قيلى تاعدىرى, اۋمالى-توكپەلى زامانا شىندىعى ارقىلى كورسەتىلەدى. مۇندا ءبىر كەزدەگى ءسانى مەن سالتاناتى اسقان, جاراستىقتى ومىرگە دەگەن ساعىنىش, جاقسىنىڭ قادىرىنە جەتە الماعان وكىنىش تە بار. التايدىڭ ساۋىرىن جايلاعان قارا ورمانداي سىڭسىعان قازاق ءىشىن ارالاپ, داۋرەنى داۋىرلەپ تۇرعان توقسابانىڭ زاماننان زامان وزعاندا جولدىباەۆ مىرزانىڭ الدىندا جالتاقتاپ, تارىعىپ تۇرادى دەگەنگە كىم سەنەر ەدى. شىعارمادا قازاق سالتىنداعى سال-سەرىلىك قۇرۋدىڭ جەكەلەگەن دەتالى انىق سۋرەتتەلىپ,  دۇنيەسىن, مال-جانىن ونەر جولىندا ايامايتىن مارتتىگى, جومارتتىعى ايتىلادى.

روماننىڭ باعىتىن, ادىستىك ەرەكشەلىگىن زەردەلەپ, كوركەمدىك تۇتاستىعىن جۇيەلەپ زەرتتەۋگە ۋاقىت كەرەك بولعاندىقتان, اۋدارۋ جۇمىستارى ەكى جىلعا سوزىلعان. بيىل جەلتوقسان ايىندا امەريكا اۋدارماشىلار ۇيىمى كىتاپ ءۇزىندىسىن جاريالاۋ جايىندا حابارلاسىپ, وسىلايشا روماننىڭ ءتورتىنشى تاراۋى ء«ورت» دەگەن اتاۋمەن جەكە اڭگىمە رەتىندە «The Massachusetts Review» امەريكالىق ادەبي جۋرنالىندا جاريالانىپ وتىر.

1

– جۋرنالدىڭ سانى جاقىندا شىقتى, سوندىقتان وقىرمانداردىڭ پىكىرىن ەستىمەدىم. بىراق جۋرنالدىڭ باس رەداكتورى دجيم حيكس جانە كوركەم اۋدارما رەداكتورى كورين تاكتيريس «بۇل دۇنيە ءبىزدىڭ جۋرنالىمىزدا جارىق كورگەنىنە وتە قۋانىشتىمىز. كەرەمەت ءماتىن, اۋدارماسى دا تاماشا» دەگەن ەدى. روماننىڭ تولىق اۋدارماسىن وسى جىلى بىتىرەم دەپ ۇمىتتەنىپ وتىرمىن. اۋدارما جۇمىسىنا كۇندە بىرنەشە ساعات بولۋگە تىرىسامىن, كەيدە وزگە دە اسىعىس اۋدارما جاساۋ نەمەسە ماڭىزدى جوباعا قاتىسۋ سەبەپتەرمەن بۇل جۇمىستى ىسىرۋعا ءماجبۇر بولامىن, – دەيدى ميرگۇل قالي.

15

«كوكبالاق» – ميرگۇل قاليدىڭ العاشقى تاجىريبەسى ەمەس. بۇعان دەيىن ۇلكەندى-كىشىلى ەرتەگى, حالىق اندەرىن, وزگە دە تالانتتى جاس قالامگەرلەردىڭ شاعىن دۇنيەلەرىن اۋدارىپ, شەتەلدىك ادەبي جۋرنالداردا جاريالانۋىنا سەبەپشى بولعان. كەلەشەكتە قازاق جازۋشى قىزداردىڭ شىعارماشىلىعىنا دەن قويماق, ودان بولەك شاكەرىمنىڭ ولەڭدەرىن مەن جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ, مۇحتار ماعاۋيننىڭ, ءابىش كەكىلباەۆتىڭ بىرنەشە اڭگىمە, حيكايات, روماندارىن اۋدارۋدى جوسپارلاپ وتىرعان كورىنەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار