الەم • 11 تامىز، 2020

كۆي شەڭگەلى شەكتەۋلەردى الدىرماي وتىر

16 رەت كورسەتىلدى

بريتان ۇكىمەتى ءبىر كۇندە 892 ادامنان ۆيرۋس انىقتالعانى جايىندا ما­لىم­­دەدى. وسىلايشا تۇماندى البيوندا اۋرۋ جۇقتىرعاندار 307 184 جاندى قۇ­راعان. ىندەت كورولدىكتىڭ 46 364 ازا­ماتى­نىڭ ءومىرىن جالماپ، پاندەميا كەزىندە 17 210 335 ۆيرۋسقا تەست تاپسىرىلىپتى.

ۇكىمەت باسشىسى بوريس دجونسون اۋرۋ ەتەك جايماس ءۇشىن شەكتەۋدىڭ ءازىر الىنبايتىنىنا قىنجىلىس بىلدىرگەن-ءتىن. شىنىندا دا COVID-19 الپاۋىت ەلدىڭ ەكونميكاسىنا تەرىس ىقپالىن تيگىزىپ تۇرعانى انىق. بۇل ەلدە وسى ۆيرۋس سالقىنىنان تۇرعىن ءۇي سالۋ قارقىنى باياۋلاعان كورىنەدى. سالا ءمي­نيسترى روبەرت دجەنەريك ونىڭ تومەن­دەۋى 30-40 پايىزعا دەيىن ءتۇسۋ مۇم­كىن­دىگىن بولجاعان. الايدا بارلىعى ەكو­نو­ميكانىڭ پاندەميادان سوڭ قالپىنا كەلۋ جىلدامدىعىنا تىكەلەي تاۋەلدى، ەل تەزى­رەك ىندەتتى ەڭسەرىپ كەتسە، وڭ وزگەرىس تۋادى. دەگەنمەن كەلەر جىل دا سالا ءۇشىن كۇردەلى بولتىنداي دەگەن ويىن جەت­كىزدى ول.

 * * *

تۇركيا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى فاح­رەدتين قوجا Twitter الەۋمەتتىك جە­لى­سىندەگى پاراقشاسىندا 6 تامىزدا ۆي­رۋس تارالۋى جونىندە ينفوگرافيكانى جاريا ەتتى.

ونداعى مالىمەتكە قاراعاندا، قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن ەل اۋماعىندا اۋرۋ جۇق­تىر­عانداردىڭ جالپى سانى 236 112 ادام­دى قۇراپ، ءبىر كۇندە 1178 تەست تاپسىرۋشىدان ۆيرۋس بارلىعى انىقتالعان. 19 پاتسيەنت SARS-CoV-2-دەن قايتىس بولىپ، ولاردى قوسىپ ەسەپتەگەندە بارلىعى 5784 تۇركيالىق پاندەميا كەزىندە باقيعا ات­تان­عان كورىنەدى. ينفوگرافيكادا 219 506 ادامنىڭ اۋرۋدان ايىعىپ، ىندەت ەلگە كەلگەننەن بەرى 5 027 308 تەست تاپ­سى­رىلعانى كورسەتىلگەن. ال كەشەگى كۇنى 53 842 تۇركيالىق تەستىلەۋدەن ءوتىپتى.

 * * *

اقش-تىڭ «Novavax» كومپانياسى جاساپ شىققان ۆاكتسينا تاجىريبەدە جاقسى ناتيجە كورسەتكەن.

كومپانيانىڭ حابارلاۋىنشا، ۆاكتسينانى تاجىريبەدەن وتكىزۋگە كەلىسكەن 56 ەرىكتىنىڭ بويىندا انتيدەنەلەر تۇزىلگەن. جاناما بولسا دا ەشقانداي اعزاعا كەرى اسەرى بولماعان كورىنەدى. وسى ۆاكتسينانى عالىمدار پريماتتارعا دا سالىپ كورىپ، ولاردى دا ۆيرۋستىڭ جۇعۋىنان ساقتايتىنىن ايتىپ وتىر. بيلل گەيتستىڭ قارجىلىق دەمەۋىمەن ىزدەنىسكە تۇسكەن كومپانيا جاڭا ۆاكتسينانى كلينيكالىق تاجىريبەدەن مامىر ايىندا وتكىزە باس­تا­عان.

 * * *

اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ COVID-19 شەگىنگەنىن ايتسا، ءبىر كۇن بۇرىن اق ۇيدەگى كۆي بويىنشا ۇي­لەستىرۋشى دەبورا بيركستىڭ ءسوزى باس­قا­شا بولعان ەدى.

پرەزيدەنت ترامپ: «ەلدە اۋرۋدى جەڭۋدە ايتارلىقتاي العا جىلجۋ بار. اريزونادا اۋرۋ كورسەتكىشى 37 پايىزعا، تەحاستا 18،7، فلوريدادا 21،2 پايىزعا ازايدى»، دەگەن. الايدا اقش بويىنشا COVID-19-بەن كۇرەستىڭ ۇيلەستىرۋشىسى دەبورا بيركس ءبىر كۇن بۇرىن: ء«بىز كۆي-مەن كۇرەستىڭ جاڭا كەزەڭىنە كەلدىك. ۆيرۋس ءىرى قالالاردى دا، اۋىلداردى دا ارالاپ كەتتى. ەگەر وتباسىڭىزدا ەگدە ادامدار بولسا تۇمشانى ءۇي ىشىندە تاستاماۋعا كەڭەس بەرەمىز»، دەگەن بولاتىن.

ABC News حابارىنا قاراعاندا 15 شتاتتا، ماسەلەن، ميسسۋري، دجوردجيا، تەننەسسي، ميسسيسيپي جانە وكلاحوما سىندى شتاتتاردا ءالى دە ۆيرۋس جۇقتىرۋ باسەڭدەمەگەن.

* * *

وڭتۇستىك امەريكاداعى ەلدەردىڭ تۇر­عىندارى ۆيرۋستان قاتتى زارداپ شە­گۋدە.

مەكسيكا حالقى COVID-19 سالماعىن قاتتى سەزىنگەن ەلدىڭ قاتارىندا. كۆي-دان ءولىم-ءجىتىم جونىنەن برازيليا مەن اقش-تى الدىنا سالعان جۇرتتىڭ ۆي­رۋس­تىق احۋالى تۋراسىندا مەكسيكا دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەك­تە­رىن REGNUM كەلتىرەدى. 49 698 ادام مەك­سي­كا­دا SARS-CoV-2 كەسىرىنەن و دۇنيەلىك بولعان. وتكەن تاۋلىكتە تاعى دا 6139 ادامنان ۆيرۋستىڭ تابىلۋى جاعدايدىڭ قانشالىقتى كۇردەلى ەكەنىنەن حابار بەرگەندەي. ەلدە ىندەت باستالعالى 456 100 مەكسيكالىق اۋرۋعا شالدىققان كورىنەدى.

 * * *

كولۋمبيا دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيس­­­تر­لىگىنىڭ Twitterدەگى پاراق­شا­سىن­­داعى 6 تامىز كۇنگى جازبادا وتكەن تاۋ­­­لىك­تە 10 مىڭنان استام ادامنىڭ جا­­­ڭا­دان ۆيرۋس جۇقتىرعانى ءمالىم ەتىل­گەن.

ەگەر دالىرەك سان قاجەت بولسا، ول 10 735، ءتىپتى 11 مىڭنىڭ اينالاسى ەكەن. سونىمەن 345 714 كولۋمبيالىق COVID-19-بەن اۋى­رىپ، جالپى سانى 11 624 ادام ومىر­­مەن قوش­تاسقان.

بوليۆيادا پاندەميا باستالعاننان بەرى 85 141 ادام كۆي-ءدىڭ شارپۋىنا ىلىن­گەن. ال كەشە جاڭادان 1780 اۋرۋ فاك­تىسى تىركەلىپتى. 26 437 پاتسيەنت جازى­لىپ شىقسا، 3385 بوليۆيالىقتىڭ تىرشى­لىك­تەگى تاتار ءدامى تاۋسىلعان. ەل بيلىگى اۋرۋدىڭ تىنىسىن تارىلتۋ ماقساتىندا تامىزدىڭ اياعىنا دەيىن كارانتيندى ۇزارت­قان.

 * * *

بۇل كۇندەرى قارا قۇرلىق كۆي قاۋ­سىر­عان شەڭگەلدەن بوساپ شىعا الماي، جانتالاس ۇستىندە.

ليۆيادا وتكەن تاۋلىكتە اۋرۋ ەڭ كوپ تىركەلگەنى انىقتالعان. ياعني تەست تاپسىرعان 1618 ادامنىڭ 251-ىندە ۆيرۋس بار بولىپ شىققان. وسىلايشا، ەل كولەمىندە كۆي اعزاسىنا قوناقتاعان جاننىڭ سانى 4475 قۇراعان.

وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ ءمينيسترى زۆەلي محيدزە «تامىزدىڭ اياعىنا قاراي اۋرۋدىڭ بە­لەڭ الۋى باسىلادى دەپ كۇتەمىز. الايدا پاندەميانىڭ ەكىنشى تولقىنى سوعۋ قاۋىپى بارلىعى دا راس. دەگەنمەن ەلدىڭ ءۇش ايماعىندا باسەڭدەۋ بەلىگىلەرى بار»، دەدى. مينيستر سونىمەن قاتار اۋرۋحانادا ورىن جەتپەي جاتقانىن، سوڭعى كۇندەرى ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى جار­تى ميلليوننان اسىپ كەتكەنىنە توق­تال­دى.

موزامبيك بيلىگى SARS-CoV-2 ءورشىپ تۇرۋىنا بايلانىستى جاريالانعان توتەنشە جاعداي رەجىمىن ءبىر ايعا ءالى دە ۇزارتۋ كەرەك دەگەن شەشىم شىعارعان. بۇل جايىندا موزامبيك پرەزيدەنتى فيليپ نيۋسي مالىمدەدى. «بۇل شارا ەكى قاعيداتتى نەگىزگە الۋى ءتيىس. ءبىرىنشىسى – اۋرۋدى بولدىرماۋدا ساقتىقتى كۇشەيتۋ مەن COVID-19-دى اۋىزدىقتاۋعا، ەكىن­شى­سى – ەكونوميكانىڭ قالىپتى كۇيىنە تۇسۋىنە قوعامعا كەپىلدىك بەرۋ»، دەدى.

 * * *

مىسىر دەنسۋالىق ساقتاۋ مينيس­تر­­لىگى SARS-CoV-2-مەن اۋىرعان 23 پا­تسيەنت­تىڭ اجالى جەتكەنىن حابارلادى.

كونە مىسىر ەلىندە ۆيرۋستىڭ قۇربانى بولعاندار 4888 ادامعا جەتتى. ىندەت الەمدى جايلاعاننان بەرى 94 640 مىسىرلىق كۆي جۇقتىرىپ، ونىڭ 44 066-ى جازىلىپ شىققان ەدى. ال كەشە جاڭادان تاعى 157 ادامنان ۆيرۋس تابىلعان.

 * * *

ازەربايجان بيلىگى باكۋمەن قوسا ەلدەگى 13 قالا مەن اۋداندا كارانتيندى تا­مىزدىڭ اياعىنا دەيىن سوزۋعا شەشىم شى­عاردى.

اعايىنمەن ارالاس-قۇرالاستىعى ۇزىلمەيتىن ازەربايجان باۋىرلار ەندى تارتىپكە باعىنىپ، امالسىزدان تۋىسىنا بارمايتىن بولدى. اۋرۋحانادا جاتقان جاقىنىنىڭ كوڭىلىن سۇراپ كىرىپ شىعۋعا، مەملەكەتتىك ورىندارعا بارۋعا بولمايتىنىن ايتقان تىيىمدا كارانتين ەنگىزىلگەن قالالار مەن اۋدانداردا ءجۇرىس-تۇرىستىڭ شەكتەلەتىنى حابارلاندى.

 * * *

Wheretoeat جۇرگىزگەن زەرتتەۋگە قا­را­عاندا رەسەيدەگى مەيرام­حا­نا­لار­دىڭ 15 پايىزى شەكتەۋ الىنعان كۇندە دە جۇمىسىن جالعاستىرا الماي قالعان.

اسىرەسە، بۇل ورال تاۋىن بويلاي قونعان وڭىرلەرگە ءتان. ناقتىلاي ايت­ساق، تاتارستانداعى مەيرامحانا، ءدام­حا­نالاردىڭ 16 پايىزى وسىنداي كۇي كەشىپ، ادامدار تابىسىنان، جۇمىسىنان ايرىلعان. ال ماسكەۋدە مەيرامحانا بيزنەسى ونشالىقتى كۇيرەمەگەن ەكەن. استاناداعى مەيرامحانالاردىڭ 94 پايىزى جۇمىسىن ءارى قاراي جالعاستىرىپ كەتكەن كورىنەدى. «جىلاننىڭ ءۇش كەسسە دە كەسىرتكەدەي كۇشى بار»، دەگەندەي ماسكەۋلىكتەر تەگەۋرىنى ۆيرۋستى دا ەلەمەگەن سىڭايلى.

 * * *

يزرايل دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيس­ترلىگىنىڭ دەرەگىنشە، ىندەت الەمگە تارا­عان­نان بەرى يزرايلدە SARS-CoV-2-ءنى جۇقتىرعان 74 903 ادام انىقتالعان. 3 تامىزدا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان 10 ادام كوز جۇمسا، COVID-19-دىڭ جانە ونىڭ سالدارىنان ورشىگەن اۋرۋ­لاردان 546 يزرايلدىكتىڭ دەمى توق­تاعان.

تەك وتكەن تاۋلىكتە جاڭادان 801 ادام ۆيرۋس جۇقتىرىپ، دارىگەرلەردىڭ ءجىتى قارا­ۋىنداعى 24 600 پاتسيەنتتىڭ 333-ءنىڭ جاعدايى اۋىر كۇيدە كورىنەدى.

 

توپتامانى دايىنداعان

انار تولەۋحانقىزى،

«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەل گازەتىنىڭ جاڭا جوباسى

وقيعا • بۇگىن، 08:05

ءبىلىم – باستى قۇندىلىق

ايماقتار • بۇگىن، 07:40

ءاسانالى جانە «اي مەن ايشا»

تانىم • بۇگىن، 07:26

حاتتار، حاتتار...

تانىم • بۇگىن، 07:08

«قاراقشىلىق» قارەكەتى

تانىم • بۇگىن، 06:56

قۇمىرسقالار قالاشىعى

وقيعا • بۇگىن، 06:45

كاسىپورىنداردىڭ تيىمدىلىگى ارتادى

تەحنولوگيا • بۇگىن، 06:33

جۇمىسپەن قامتۋ – باستى مىندەت

ساياسات • بۇگىن، 06:28

ابدىراماي العا ۇمتىلعاندار

ايماقتار • بۇگىن، 06:16

ەل دامۋىنا سەرپىن بەرەدى

پىكىر • بۇگىن، 06:06

كوسوبۋتسكيدىڭ قارسىلاسى كىم؟

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 06:00

شىعىسقا قار ءتۇستى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار