ۇكىمەت باسشىسى بوريس دجونسون اۋرۋ ەتەك جايماس ءۇشىن شەكتەۋدىڭ ءازىر الىنبايتىنىنا قىنجىلىس بىلدىرگەن-ءتىن. شىنىندا دا COVID-19 الپاۋىت ەلدىڭ ەكونميكاسىنا تەرىس ىقپالىن تيگىزىپ تۇرعانى انىق. بۇل ەلدە وسى ۆيرۋس سالقىنىنان تۇرعىن ءۇي سالۋ قارقىنى باياۋلاعان كورىنەدى. سالا ءمينيسترى روبەرت دجەنەريك ونىڭ تومەندەۋى 30-40 پايىزعا دەيىن ءتۇسۋ مۇمكىندىگىن بولجاعان. الايدا بارلىعى ەكونوميكانىڭ پاندەميادان سوڭ قالپىنا كەلۋ جىلدامدىعىنا تىكەلەي تاۋەلدى, ەل تەزىرەك ىندەتتى ەڭسەرىپ كەتسە, وڭ وزگەرىس تۋادى. دەگەنمەن كەلەر جىل دا سالا ءۇشىن كۇردەلى بولتىنداي دەگەن ويىن جەتكىزدى ول.
* * *
تۇركيا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى فاحرەدتين قوجا Twitter الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا 6 تامىزدا ۆيرۋس تارالۋى جونىندە ينفوگرافيكانى جاريا ەتتى.
ونداعى مالىمەتكە قاراعاندا, قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن ەل اۋماعىندا اۋرۋ جۇقتىرعانداردىڭ جالپى سانى 236 112 ادامدى قۇراپ, ءبىر كۇندە 1178 تەست تاپسىرۋشىدان ۆيرۋس بارلىعى انىقتالعان. 19 پاتسيەنت SARS-CoV-2-دەن قايتىس بولىپ, ولاردى قوسىپ ەسەپتەگەندە بارلىعى 5784 تۇركيالىق پاندەميا كەزىندە باقيعا اتتانعان كورىنەدى. ينفوگرافيكادا 219 506 ادامنىڭ اۋرۋدان ايىعىپ, ىندەت ەلگە كەلگەننەن بەرى 5 027 308 تەست تاپسىرىلعانى كورسەتىلگەن. ال كەشەگى كۇنى 53 842 تۇركيالىق تەستىلەۋدەن ءوتىپتى.
* * *
اقش-تىڭ «Novavax» كومپانياسى جاساپ شىققان ۆاكتسينا تاجىريبەدە جاقسى ناتيجە كورسەتكەن.
كومپانيانىڭ حابارلاۋىنشا, ۆاكتسينانى تاجىريبەدەن وتكىزۋگە كەلىسكەن 56 ەرىكتىنىڭ بويىندا انتيدەنەلەر تۇزىلگەن. جاناما بولسا دا ەشقانداي اعزاعا كەرى اسەرى بولماعان كورىنەدى. وسى ۆاكتسينانى عالىمدار پريماتتارعا دا سالىپ كورىپ, ولاردى دا ۆيرۋستىڭ جۇعۋىنان ساقتايتىنىن ايتىپ وتىر. بيلل گەيتستىڭ قارجىلىق دەمەۋىمەن ىزدەنىسكە تۇسكەن كومپانيا جاڭا ۆاكتسينانى كلينيكالىق تاجىريبەدەن مامىر ايىندا وتكىزە باستاعان.
* * *
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ COVID-19 شەگىنگەنىن ايتسا, ءبىر كۇن بۇرىن اق ۇيدەگى كۆي بويىنشا ۇيلەستىرۋشى دەبورا بيركستىڭ ءسوزى باسقاشا بولعان ەدى.
پرەزيدەنت ترامپ: «ەلدە اۋرۋدى جەڭۋدە ايتارلىقتاي العا جىلجۋ بار. اريزونادا اۋرۋ كورسەتكىشى 37 پايىزعا, تەحاستا 18,7, فلوريدادا 21,2 پايىزعا ازايدى», دەگەن. الايدا اقش بويىنشا COVID-19-بەن كۇرەستىڭ ۇيلەستىرۋشىسى دەبورا بيركس ءبىر كۇن بۇرىن: ء«بىز كۆي-مەن كۇرەستىڭ جاڭا كەزەڭىنە كەلدىك. ۆيرۋس ءىرى قالالاردى دا, اۋىلداردى دا ارالاپ كەتتى. ەگەر وتباسىڭىزدا ەگدە ادامدار بولسا تۇمشانى ءۇي ىشىندە تاستاماۋعا كەڭەس بەرەمىز», دەگەن بولاتىن.
ABC News حابارىنا قاراعاندا 15 شتاتتا, ماسەلەن, ميسسۋري, دجوردجيا, تەننەسسي, ميسسيسيپي جانە وكلاحوما سىندى شتاتتاردا ءالى دە ۆيرۋس جۇقتىرۋ باسەڭدەمەگەن.
* * *
وڭتۇستىك امەريكاداعى ەلدەردىڭ تۇرعىندارى ۆيرۋستان قاتتى زارداپ شەگۋدە.
مەكسيكا حالقى COVID-19 سالماعىن قاتتى سەزىنگەن ەلدىڭ قاتارىندا. كۆي-دان ءولىم-ءجىتىم جونىنەن برازيليا مەن اقش-تى الدىنا سالعان جۇرتتىڭ ۆيرۋستىق احۋالى تۋراسىندا مەكسيكا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىن REGNUM كەلتىرەدى. 49 698 ادام مەكسيكادا SARS-CoV-2 كەسىرىنەن و دۇنيەلىك بولعان. وتكەن تاۋلىكتە تاعى دا 6139 ادامنان ۆيرۋستىڭ تابىلۋى جاعدايدىڭ قانشالىقتى كۇردەلى ەكەنىنەن حابار بەرگەندەي. ەلدە ىندەت باستالعالى 456 100 مەكسيكالىق اۋرۋعا شالدىققان كورىنەدى.
* * *
كولۋمبيا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ Twitterدەگى پاراقشاسىنداعى 6 تامىز كۇنگى جازبادا وتكەن تاۋلىكتە 10 مىڭنان استام ادامنىڭ جاڭادان ۆيرۋس جۇقتىرعانى ءمالىم ەتىلگەن.
ەگەر دالىرەك سان قاجەت بولسا, ول 10 735, ءتىپتى 11 مىڭنىڭ اينالاسى ەكەن. سونىمەن 345 714 كولۋمبيالىق COVID-19-بەن اۋىرىپ, جالپى سانى 11 624 ادام ومىرمەن قوشتاسقان.
بوليۆيادا پاندەميا باستالعاننان بەرى 85 141 ادام كۆي-ءدىڭ شارپۋىنا ىلىنگەن. ال كەشە جاڭادان 1780 اۋرۋ فاكتىسى تىركەلىپتى. 26 437 پاتسيەنت جازىلىپ شىقسا, 3385 بوليۆيالىقتىڭ تىرشىلىكتەگى تاتار ءدامى تاۋسىلعان. ەل بيلىگى اۋرۋدىڭ تىنىسىن تارىلتۋ ماقساتىندا تامىزدىڭ اياعىنا دەيىن كارانتيندى ۇزارتقان.
* * *
بۇل كۇندەرى قارا قۇرلىق كۆي قاۋسىرعان شەڭگەلدەن بوساپ شىعا الماي, جانتالاس ۇستىندە.
ليۆيادا وتكەن تاۋلىكتە اۋرۋ ەڭ كوپ تىركەلگەنى انىقتالعان. ياعني تەست تاپسىرعان 1618 ادامنىڭ 251-ىندە ۆيرۋس بار بولىپ شىققان. وسىلايشا, ەل كولەمىندە كۆي اعزاسىنا قوناقتاعان جاننىڭ سانى 4475 قۇراعان.
وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى زۆەلي محيدزە «تامىزدىڭ اياعىنا قاراي اۋرۋدىڭ بەلەڭ الۋى باسىلادى دەپ كۇتەمىز. الايدا پاندەميانىڭ ەكىنشى تولقىنى سوعۋ قاۋىپى بارلىعى دا راس. دەگەنمەن ەلدىڭ ءۇش ايماعىندا باسەڭدەۋ بەلىگىلەرى بار», دەدى. مينيستر سونىمەن قاتار اۋرۋحانادا ورىن جەتپەي جاتقانىن, سوڭعى كۇندەرى ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى جارتى ميلليوننان اسىپ كەتكەنىنە توقتالدى.
موزامبيك بيلىگى SARS-CoV-2 ءورشىپ تۇرۋىنا بايلانىستى جاريالانعان توتەنشە جاعداي رەجىمىن ءبىر ايعا ءالى دە ۇزارتۋ كەرەك دەگەن شەشىم شىعارعان. بۇل جايىندا موزامبيك پرەزيدەنتى فيليپ نيۋسي مالىمدەدى. «بۇل شارا ەكى قاعيداتتى نەگىزگە الۋى ءتيىس. ءبىرىنشىسى – اۋرۋدى بولدىرماۋدا ساقتىقتى كۇشەيتۋ مەن COVID-19-دى اۋىزدىقتاۋعا, ەكىنشىسى – ەكونوميكانىڭ قالىپتى كۇيىنە تۇسۋىنە قوعامعا كەپىلدىك بەرۋ», دەدى.
* * *
مىسىر دەنسۋالىق ساقتاۋ مينيسترلىگى SARS-CoV-2-مەن اۋىرعان 23 پاتسيەنتتىڭ اجالى جەتكەنىن حابارلادى.
كونە مىسىر ەلىندە ۆيرۋستىڭ قۇربانى بولعاندار 4888 ادامعا جەتتى. ىندەت الەمدى جايلاعاننان بەرى 94 640 مىسىرلىق كۆي جۇقتىرىپ, ونىڭ 44 066-ى جازىلىپ شىققان ەدى. ال كەشە جاڭادان تاعى 157 ادامنان ۆيرۋس تابىلعان.
* * *
ازەربايجان بيلىگى باكۋمەن قوسا ەلدەگى 13 قالا مەن اۋداندا كارانتيندى تامىزدىڭ اياعىنا دەيىن سوزۋعا شەشىم شىعاردى.
اعايىنمەن ارالاس-قۇرالاستىعى ۇزىلمەيتىن ازەربايجان باۋىرلار ەندى تارتىپكە باعىنىپ, امالسىزدان تۋىسىنا بارمايتىن بولدى. اۋرۋحانادا جاتقان جاقىنىنىڭ كوڭىلىن سۇراپ كىرىپ شىعۋعا, مەملەكەتتىك ورىندارعا بارۋعا بولمايتىنىن ايتقان تىيىمدا كارانتين ەنگىزىلگەن قالالار مەن اۋدانداردا ءجۇرىس-تۇرىستىڭ شەكتەلەتىنى حابارلاندى.
* * *
Wheretoeat جۇرگىزگەن زەرتتەۋگە قاراعاندا رەسەيدەگى مەيرامحانالاردىڭ 15 پايىزى شەكتەۋ الىنعان كۇندە دە جۇمىسىن جالعاستىرا الماي قالعان.
اسىرەسە, بۇل ورال تاۋىن بويلاي قونعان وڭىرلەرگە ءتان. ناقتىلاي ايتساق, تاتارستانداعى مەيرامحانا, ءدامحانالاردىڭ 16 پايىزى وسىنداي كۇي كەشىپ, ادامدار تابىسىنان, جۇمىسىنان ايرىلعان. ال ماسكەۋدە مەيرامحانا بيزنەسى ونشالىقتى كۇيرەمەگەن ەكەن. استاناداعى مەيرامحانالاردىڭ 94 پايىزى جۇمىسىن ءارى قاراي جالعاستىرىپ كەتكەن كورىنەدى. «جىلاننىڭ ءۇش كەسسە دە كەسىرتكەدەي كۇشى بار», دەگەندەي ماسكەۋلىكتەر تەگەۋرىنى ۆيرۋستى دا ەلەمەگەن سىڭايلى.
* * *
يزرايل دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنشە, ىندەت الەمگە تاراعاننان بەرى يزرايلدە SARS-CoV-2-ءنى جۇقتىرعان 74 903 ادام انىقتالعان. 3 تامىزدا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان 10 ادام كوز جۇمسا, COVID-19-دىڭ جانە ونىڭ سالدارىنان ورشىگەن اۋرۋلاردان 546 يزرايلدىكتىڭ دەمى توقتاعان.
تەك وتكەن تاۋلىكتە جاڭادان 801 ادام ۆيرۋس جۇقتىرىپ, دارىگەرلەردىڭ ءجىتى قاراۋىنداعى 24 600 پاتسيەنتتىڭ 333-ءنىڭ جاعدايى اۋىر كۇيدە كورىنەدى.
توپتامانى دايىنداعان
انار تولەۋحانقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
