الەم • 11 تامىز، 2020

قاتەرلى ماۋسىم

20 رەت كورسەتىلدى

بيىلعى جاڭبىر ماۋسىمى ءۇندىستان ءۇشىن شىعىنسىز بولمادى. جۇما كۇنى 190 جولاۋشىسى بار Air India Express ۇشاعى ءۇندىستاننىڭ وڭتۇستىك ايماعىندا اپاتقا ۇشىرادى. وقيعا سالدارىنان 150-دەن استام ادام جاراقاتتانىپ، 18 ادام قايتىس بولدى. ودان بولەك، ءدال وسى ايماقتا نوسەر جاڭبىر كەزىندە شاي پلانتاتسياسىنىڭ جۇمىسشىلارى كوشكىن استىندا قالدى.

دۋبايدان كەلە جاتقان Boeing 737 ۇشاعى كاليكۋت اۋەجايىنا قونعان ساتتە تولاسسىز جاۋعان جاڭبىردىڭ كەسىرىنەن جولاقتان شىعىپ كەتكەن. ەكىگە بولىنگەن ۇشاقتا پاندەميا كەزىندە شەكارالاردىڭ جابىق بولۋىنا بايلانىستى شەتەلدە قالىپ قويعان ەل تۇرعىندارى بولعان. ءۇندىستان ۇكىمەتى ولاردى ەلگە قايتارۋ ءۇشىن بىرنەشە رەيس جالداعان ەكەن. رەسمي مالىمەت بو­يىنشا اپات بولعان جەردە قۇتقارۋ جۇمىسى اياقتالىپ، امان قالعاندار كاليكۋت جانە مالاپپۋرام اۋرۋحانالارىنا جەتكىزىلدى. ۇشاقتا بولعان جولاۋشىلاردىڭ باسىم كوپشىلىگى زارداپ شەككەن، سونىڭ ىشىندە 156 ادام اۋىر جاراقات العان. اۋە كومپانياسى قايتىس بولعاندار اراسىندا ەكى ۇشقىشتىڭ دا بارىن حابارلادى. ەلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى نارەندرا مودي قازا تاپقانداردىڭ جاقىندارىنا كوڭىل ايتىپ، جاراقات العان جولاۋشىلاردىڭ تەزىرەك ساۋىعىپ كەتۋىن تىلەدى. سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى جاعدايدىڭ باقىلاۋدا ەكەنىن جەتكىزىپ، زارداپ شەككەندەرگە بارلىق كومەك كورسەتىلىپ جاتقانىنا سەندىردى.

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ تا ءۇندىستان حالقىنا اپاتقا بايلانىستى كوڭىل ايتتى.

IX 1134 رەيسىندە 174 جولاۋشى، 10 ءسابي، 2 ۇشقىش جانە 4 بورتسەرىك بولعان. اۋە كومپانياسى ۇشقىشتاردان باسقا ءتورت ەكيپاج مۇشەسىنىڭ اماندىعىن راس­تاعان. قۇتقارۋشىلار وقيعا ورنىندا ءورت بولماعانىن جانە سول سەبەپتەن جولاۋ­شىلاردىڭ كوبى امان قالعانىن العا تارتتى. حالىقارالىق  باسىلىمداردا تاراعان سۋرەتتەر مەن بەينەجازبالاردان ۇشاقتىڭ جولدان شىعىپ كەتىپ، ەكىگە ءبولىنىپ قالعانىن كورۋگە بولادى. «اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان ۇشاق بىردەن قونا الماعان. ءبىر رەت اينالىپ كەلىپ ەكىنشى رەت قونۋعا تىرىسقاندا اپاتقا ۇشىرا­عان. ايماقتا ءجۇرىپ جاتقان نوسەر جاۋىن ۇشقىشتارعا كەدەرگى بولعان»، دەدى ءۇندىستاننىڭ اۆياتسيا مينيسترلىگىنىڭ وكىلى جەرگىلىكتى باق-قا بەرگەن سۇحباتىندا.

ءۇندىستاننىڭ اۆياتسيالىق وقيعالاردى تەكسەرۋ بيۋروسى اپات سالدارىن زەرتتەپ، ءتيىستى كوميسسيا جاقىندا قورىتىندى شىعارادى.

قازىر ايماقتا جاڭبىر ماۋسىمىمەن بايلانىستى وقىس وقيعالار كوبەيگەن. جالپى، بۇل ماۋسىم تۇرعىنداردى جىل سايىن ءبىراز ابىگەرگە سالادى. جاقىندا عانا جاڭبىردان بولعان سۋ تاسقىنى كوشكىنگە ۇلاسىپ، 22 ادامنىڭ قايتىس بولعانى حابارلانعان ەدى. 40-تان استام ادام جوعالعاندار قاتارىنا جاتقىزىلدى. شاي پلانتاتسياسىنىڭ اۋماعىندا بولعان اپات سالدارىنان جيىرماعا جۋىق جۇمىسشىنىڭ ءۇيى مەن وتباسى كوشكىن استىندا قالعان. ال قۇتقارۋشىلار بولسا ءۇيىندى استىندا قالعانداردى شىعارىپ ۇلگەرمەي جاتىر، ونىڭ ۇستىنە تولاسسىز جاۋعان جاۋىن كەدەرگى كەلتىرگەن. جالپى، ءۇندىستاننىڭ كەرالا شتاتىنىڭ تۇرعىندارى بىرنەشە جىل قاتارىنان ءدال وسى جاۋىن ماۋسىمىندا بىرقاتار اپاتتى جاعدايدى باسىنان وتكەرگەن. بىلتىر سۋ تاسقىنىنان 50 ادامنىڭ ءومىرى قيىلعان ەدى، ال 2018 جىلى تامىز ايىندا 400 ادامنىڭ ولىمىنە الىپ كەلگەن بىرنەشە جويقىن تابيعي اپات بولعان. ءۇندىستاننىڭ وڭتۇستىگىن­دە ورنالاسقان بۇل ايماقتىڭ تىرشىلىگى تابيعاتتىڭ توسىن سىيىنا تىكەلەي بايلانىستى. جۇما كۇنگى قايعىلى وقيعادان ەڭسەسى كوتەرىلمەگەن حالىققا جوعارىدا ايتقان ۇشاق اپاتى دا وڭاي تيمەدى.

بۇل – ۇندىستانداعى 2010 جىلدان بەرگى ەڭ ءىرى ۇشاق اپاتى. 2010 جىلى وسى اۋە كومپا­نيانىڭ وزگە ءبىر ۇشاعى دا دۋباي­دان كەلە جاتىپ مانگالور قالاسىنا قونار كەزىندە اپاتقا ۇشىراپ، بورتتاعى 158 ادام قايتىس بولعان ەدى. بىلتىر دا جاڭبىر ماۋسىمىندا ءدال وسىنداي جاعداي بولا جازداپ، وقيعا ادام شىعىنىنسىز اياقتالعان.

ماۋسىمنان قىركۇيەككە دەيىن سوزىلاتىن وسى جاڭبىرلى كەزەڭ وڭتۇستىك ازيا تۇرعىندارىنىڭ تىرشىلىگىن قيىنداتىپ، اۋرەگە سالاتىنى بار. ءۇندىستان بيلىگى 2019 جىلدى شيرەك عاسىردا بولماعان ەڭ اۋىر جاڭبىر ماۋسىمى بولدى دەپ بولجاعان. بىلتىر عانا ەلدە تولاسسىز جاۋعان جاڭبىر سالدارىنان 1600 ادام قايتىس بولعان ەكەن.

ساراپشىلار ءۇندىستاندا سۋ تاسقىنىن بولدىرماۋ مەن ونىڭ الدىن الۋ ماسەلەسى وزەكتى ەكەنىن ايتادى. جىل سايىن ورمان-توعايدىڭ ازايۋى مەن كليماتتىڭ وزگەرۋى كوشكىن نە تاسقىنعا توتەپ بەرە الاتىن ايماقتار سانىن ازايتىپ كەلەدى. بۇل جا­ۋىن-شاشىن ماۋسىمى اۋىل شارۋا­شىلىعى ءۇشىن جاقسى بولعانىمەن، جەر­گىلىك­تى تۇرعىنداردىڭ تىرشىلىگىنە قاۋىپ تون­دىرەدى. ماۋسىم بويى قۇتقارۋشىلار سۋ استىندا قالعان ميلليونداعان ادامدى باسقا جەرگە كوشىرۋمەن اينالىسادى. جالپى، بۇل ءۇندىستاننان بولەك كورشىلەس ەلدەردىڭ ءبىرازىنا تانىس جاعداي.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەل گازەتىنىڭ جاڭا جوباسى

وقيعا • بۇگىن، 08:05

ءبىلىم – باستى قۇندىلىق

ايماقتار • بۇگىن، 07:40

ءاسانالى جانە «اي مەن ايشا»

تانىم • بۇگىن، 07:26

حاتتار، حاتتار...

تانىم • بۇگىن، 07:08

«قاراقشىلىق» قارەكەتى

تانىم • بۇگىن، 06:56

قۇمىرسقالار قالاشىعى

وقيعا • بۇگىن، 06:45

كاسىپورىنداردىڭ تيىمدىلىگى ارتادى

تەحنولوگيا • بۇگىن، 06:33

جۇمىسپەن قامتۋ – باستى مىندەت

ساياسات • بۇگىن، 06:28

ابدىراماي العا ۇمتىلعاندار

ايماقتار • بۇگىن، 06:16

ەل دامۋىنا سەرپىن بەرەدى

پىكىر • بۇگىن، 06:06

كوسوبۋتسكيدىڭ قارسىلاسى كىم؟

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 06:00

شىعىسقا قار ءتۇستى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار