الەم • 29 شىلدە، 2020

COVID-19: ابىگەرگە تولى الەم

28 رەت كورسەتىلدى

اقش-تا 100 مىڭ ادام COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينا شىعارۋ ءۇشىن كلينيكالىق تاجىريبەدەن وتۋگە پەيىلدى ەكەنىن ءبىلدىردى.

اقش ۇلتتىق اللەرگيالىق جانە ينفەكتسيالىق اۋرۋلار ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەنتوني ءفاۋچيدىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە 30 مىڭ امەريكالىق يگىلىكتى ىسكە ىرىكتەلىپ الىنعان. الايدا، زەرتتەۋ بارىسىندا ءالى دە ونداعان مىڭ ەرىكتى قاجەت بولۋى مۇمكىن.

* * *

ءنوۆوسىبىر مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ع­ا­لىم­­دارى COVID-19-دى 40 سەكۋند ىشىندە جوياتىن ءادىس تاپقانىن حابارلادى.

فوتوديناميكالىق تەراپيادا زەرتتەۋ جۇرگىزگەن عالىم­دار لازەر قۋاتىنىڭ از مولشەرىمەن دارىلىك فوتوسەنسيبيليزاتورلاردىڭ ماردىمسىز بولىگىنە تاجىريبە جۇرگىزگەن ۋاقىتتا، قاس قاعىمدا SARS-CoV-2 ۆيرۋستى سۋسپەنزياسىنىڭ بەلسەندىلىگى مۇلدە جويىلعان. عالىمدار فوتوديناميكالىق تەراپيا كومەگىمەن كوروناۆيرۋستى ەمدەۋگە بولاتىنىنا كوز جەتكىزگەندەرىن ايتادى.

مەديتسينادا فدت سالاسىندا زەرتتەۋلەر بۇرىن دا ناتيجەلى بولعانىن ايتا كەتكەن ءجون. ماسەلەن، اقش عالىمدارى اعزاداعى وزگە جاسۋشالارعا كەرى اسەرىن تيگىزبەستەن، تەك وبىر جاسۋشالارىنىڭ كوزىن وسى ادىسپەن قۇرتقان ەدى.

* * *

جۋىردا يراندا ءبىر تاۋلىك ىشىندە كۆي جۇقتىرعان 2،5 مىڭ ادام ەسەپكە الىندى.

سونىمەن يران بويىنشا COVID-19-عا شالدىققانداردىڭ سانى ارتىپ، 281 مىڭ ادامنىڭ جۇقتىرعانى ءمالىم بولدى. بۇل جايىندا يران دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى سيما سادات لاري IRINN تەلەكانالىنداعى ەفير ۋاقىتىندا ايتتى.

* * *

شۆەتسيادا COVID-19-دان كوز جۇمعانداردىڭ سانى تاۋلىك ىشىندە 21 ادامعا كوبەيدى دەپ جازا­دى اتالعان ەلدىڭ قوعامدىق دەنساۋلىق ساق­تاۋ اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنگەن «Aftonbladet» گا­زەتى.

قازىر شۆەتسيانىڭ باتىسىنداعى جاعاجايلار، پيرستار مەن مەيرامحانالار، بارلار مەن ءدامحانالار دەمالۋشىلارعا تولى كورىنەدى. جىلدا وسى مەزگىلدە بۇل جاعالاۋلاردا ادامداردىڭ قايناپ جاتۋى ۇيرەنشىكتى جاعداي بولعانىمەن، قازىرگىدەي پاندەميا كەزىندە مۇنىڭ ەلدەگى ەپيدەميالىق احۋالعا كەرى اسەرى تيمەي مە دەگەن قاۋىپ جوق ەمەس، دەيدى شۆەتسيالىق «Expressen» گازەتى.

* * *

اقش-تا COVID-19-عا قارسى ەكى ۆاكتسينا سوڭعى سىناقتاردان ءوتىپ جاتىر ەكەن.

جاقىن ارادا تاعى 4 ۆاكتسينا تاجىريبەلىك سىناقتاردان ءوتۋدىڭ سوڭعى ساتىسىنا جەتپەك. ايتا كەتكەن ءجون، اقش-قا پاندەميا تىرناعى قاتتى باتىپ وتىر. بۇگىنگە دەيىن 4 028 733 ادامدا ۆيرۋس بارلىعى انىقتالىپ، پاندەميا باسىنان بەرى 144 958 ادام دۇنيە سالعان.

* * *

يسپانيا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترىلىگىنىڭ مالى­مەتتەرىنە قاراعاندا COVID-19-دان قور­عا­نۋ­عا ارنالعان رەجىم بوساڭسىعان ءبىر ايدىڭ ىشىن­دە وعان شالدىققاندار سانى 40 پايىزعا ارتقان.

اسىرەسە، اۋىرعاندار كاتالونيا مەن اراگوندا كوبەيىپ، جەرگىلىكتى بيلىك كارانتيندىك شارالاردى قاتايتۋعا ءماجبۇر بولىپتى. تۇرعىندارعا اسا دىلگىرلىك تۋماسا ۇيلەرىنەن شىقپاۋى، 10 ادامنان ارتىق ەش جەردە جينالماۋ قاجەتتىگى ايتىلعان. جاعاجايلاردا دا قاتاڭ ساقتىق ءتارتىبىن ساقتاپ، بەتتى تۇمشالاپ، اراقاشىقتىقتى ۇستاۋ ەسكەرتىلگەن.

* * *

پاندەميانىڭ الەم ەلدەرىنىڭ ەكونوميكاسىنا تيگىزگەن زاردابى ەسەپكە الىنار. سولتۇستىك كورشىمىز رەسەي مەملەكەتىندە جۇمىسسىزدار سانى ماۋسىم ايىنداعى مالىمەت بويىنشا 4 ملن 606 مىڭ ادامدى قۇرادى.

روسستاتتىڭ حابارلاۋىنشا، بۇل بىلتىرعى مامىر ايىنداعى ەسەپپەن سالىستىرعاندا 93 مىڭ ادامعا ارتىق. جۇمىسسىزدىق كورسەتكىشى اي سا­يىن ارتىپ، ناۋرىزدا – 4،7، ساۋىردە – 5،8، مامىردا – 6،1، ال ماۋسىمدا 6،2 پايىزعا وسكەن. بىلتىر بارلىق جۇمىسسىزدىق كورسەتكىشى 4،3 پايىزدى قۇراعان. رەسەي ەكونوميكالىق دامۋ ءمينيسترى ماكسيم رەشەتنيكوۆ پاندەميا باستالعالى 680 مىڭ رەسەيلىكتىڭ جۇمىسىنان قىسقارتىلعانىن، ال ءساۋىردىڭ باسىنان 2 ملن وتانداسىنىڭ جۇمىسسىز بولىپ تىركەلگەنىن ايتقان ەدى.

* * *

COVID -19-دى انىقتاۋ ءۇشىن تاپسىرىلاتىن تەستتە اعزادا ۆيرۋس بارلىعى نەگە انىق­تال­ماي­تى­نى جايىندا رەسەيلىك ۆيرۋسولوگ ايتىپ بەردى.

رەسەي جوعارى ەكونوميكا مەكتەبى دەنساۋلىق ساقتاۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى لاريسا پوپوۆيچ تەست بويىنشا ۆيرۋس انىقتالماۋىنىڭ سەبەبىن ايتىپ بەردى. عالىمنىڭ ءتۇسىندىرۋى بويىنشا، تەست تاپسىرعان ۋاقىتتا ينفەكتسيانىڭ انىقتالۋى ۆيرۋستىڭ بەلسەندى قالپىنا نەمەسە اعزانىڭ يممۋندىق جۇيەسىنىڭ شابۋىلىنان السىرەگەن كۇيىنە بايلانىستى كورىنەدى. ەگەر بەلسەندىلىگى ازايىپ، السىرەپ تۇرسا كورىنبەي قالادى. مۇنداي جاعدايلاردا تەست انتيگەندى دۇرىس تابا الماي اداسىپ، وزگە ۆيرۋستان قالعان ىزدەردى كورۋى مۇمكىن. سوندىقتان تەستتى بىرنەشە رەت تاپسىرۋ قاجەت، ايتپەسە تاساداعى ۆيرۋس جاسىرىنعان قالپىندا قالادى. ل.پوپوۆيچ بۇگىنگە دەيىن رەسەيدە ۆيرۋستىڭ 100-دەن استام شتامى انىقتالعانىن، ال تەستىلەۋدىڭ 4 پايىز شاماسىندا اۋىتقيتىنى جونىندە ايتقان.

* * *

لوندونداعى كينگس كوللەدجىنىڭ عالىمدارى COVID-19 ءۇشىن ۆاكتسينا جاساۋ قاجەت بولماۋى مۇمكىن دەگەن مالىمدەمە جاسادى. بۇل جايىندا «The Guardian» جازادى.

وعان سەبەپ، كۆي-مەن اۋىرىپ تۇرعانداردىڭ بارلىعىندا بىردەي ۆيرۋسقا قارسى انتيدەنەلەردىڭ تۇزىلمەۋى جانە قالىپتاسقان كۇننىڭ وزىندە ونىڭ قىسقا مەرزىمگە عانا اعزادا ساقتالىپ، ءارى قاراي جويىلىپ كەتۋى بولعان.

كينگستىك عالىمدار COVID-19-دان ساۋىعىپ تۇرعان 90 ادامعا زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، ولاردىڭ 60 پايىزىندا ۆيرۋسقا قارسى تۇراتىن انتيدەنە قالىپتاسقانىن، ال ارادا 3 اي وتكەندە ولاردىڭ 17 پايىزىندا عانا انتيدەنە ساقتالعانىن، ءتىپتى كەيبىرىندە ۆيرۋسقا قارسى تۇراتىن دەنە مۇلدە تۇزىلمەگەنىن انىقتاعان. بۇل –كۆي-مەن ءبىر اۋىرىپ تۇرعان ادامنىڭ اراعا ءبىراز ۋاقىت سالىپ قايتادان جۇقتىرۋى مۇمكىن دەگەن ءسوز. سونداي-اق الەم عالىمدارىنىڭ COVID-19-عا قارسى ۆاكتسينا جاساۋ جولىنداعى ەڭبەگىنە دە كۇمان تۋدىرعان زەرتتەۋ قورىتىندىسى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

 

توپتامانى دايىنداعان

انار تولەۋحانقىزى،

«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىعىسقا قار ءتۇستى

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار