مىڭارال اۋىلىنىڭ تۇرعىنى گۇلزاعيرا ەشماعامبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, اۋىل اكىمى ءزۇبارجات قاميەۆانىڭ جۇمىسى ءالسىز. سونىمەن قاتار شەنەۋنىكتىڭ ءسوزى مەن ءىسىنىڭ اراسىندا دا الشاقتىق كوپ ەكەن. سوندىقتان دا تۇرعىندار اكىمنىڭ ورنىن ءوز ەركىمەن بوساتۋىن تالاپ ەتۋدە. كوپشىلىكتىڭ پىكىرىنشە, اكىم اۋىلدىڭ ماسەلەسىن شەشپەك تۇگىلى, اۋىلداستارىنىڭ سوزىنە قۇلاق اسقىسى دا كەلمەيدى. بۇل رەتتە اۋىل تۇرعىنى گۇلداريا اقباسوۆا اۋىل اكىمىنىڭ ازاماتتار اراسىنداعى الاۋىزدىققا ىقپال ەتىپ وتىرعانىن دا اشىنا جەتكىزدى. «سوڭعى كەزدەرى اۋىل اكىمى ەلمەن ارامىزداعى قارىم-قاتىناستاردا دا كوپتەگەن كەلىسپەۋشىلىك تۋدىرۋدا. ونىڭ جالعىز ماقساتى – اۋىل اكىمىنىڭ ورىنتاعىنان ايىرىلماۋ. ماسەلەن, اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيى ۇزاق ۋاقىتتان بەرى جۇمىس ىستەمەيدى. الايدا اكىمنىڭ تۋىستارى سول جەردەن جالاقى الۋدا. بۇل از دەسەڭىز, ول اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جارتىسىن قورقىنىشپەن ۇستاپ وتىر. بىراق شىدامنىڭ دا شەگى بار, ءبىز ەندى بارلىق جاققا بارۋعا دايىنبىز», دەيدى گۇلداريا اقباسوۆا. شىنى كەرەك, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, اكىمنىڭ قىزمەتتە وتىرۋىنا ەشقانداي دا قۇقى جوق.
مويىنقۇم اۋدانى وبلىس ورتالىعىنان شالعاي اۋماقتا ورنالاسقانىمەن, مۇندا ەگىن, مال شارۋاشىلىعى جاقسى جولعا قويىلعان. مىڭارال اۋىلدىق وكرۋگىنە مىڭارال اۋىلى, مىڭارال ستانساسى جانە قاشقانتەڭىز اۋىلى جاتادى. مۇندا كوپشىلىك نەگىزىنەن «جامبىل تسەمەنت وندىرىستىك كومپانياسى» مەكەمەسىندە, مىڭارال ستانساسىنداعى تەمىرجول بەكەتىندە, «كومپانيا-مىڭارال» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ بالىق زاۋىتىندا جۇمىس ىستەپ كۇنەلتەدى. دەگەنمەن, وسىنداي تىرشىلىك ارقىلى ءوز كۇنىن ءوزى كورىپ جۇرگەن كوپشىلىكتىڭ تالابى بىرەۋ-اق بولىپ وتىر ەكەن. مىڭارال اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ جانىنداعى مىڭارال ستانساسىنىڭ تۇرعىنى ناعيما اقجولوۆا سوڭعى 35 جىلدا بۇل اۋىلدا ەشقانداي وزگەرىستىڭ بولماعانىن ايتادى. ونىڭ ايتۋىنشا, اكىم وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋدە ەشقانداي باستاما كوتەرمەيدى ەكەن. «ول كوشە دارەتحاناسىنىڭ مەكتەپ ىشىندە ورنالاسۋى بويىنشا دا ەشقانداي جۇمىس جۇرگىزگەن جوق. ءزۇبارجات قاميەۆانىڭ اكەسى 20 جىل بويى اۋىلدىق وكرۋگتى باسقاردى. ءوزى 7 جىل بويى اكىم بولۋدا», دەيدى تۇرعىن. ال ەرلان بايجومارتوۆ اۋىل اكىمىنىڭ جانە مىڭارال اۋىلىنداعى قوعامدىق كەڭەس توراعاسىنىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرىنە نارازى ەكەنىن جەتكىزدى. ول قۇزىرلى ورىنداردان اكىمنىڭ زاڭ اياسىندا قانشالىقتى جۇمىس ىستەپ وتىرعانىن تەكسەرۋدى سۇرايدى. «اۋىل تۇرعىندارى بىرنەشە رەت اكىمنىڭ ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋلەرىنە قاناعاتتانارلىقسىز دەگەن باعا بەردى. اۋىلدا نارازىلىق باستالسا بولدى, اكىم كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسىنا نەمەسە دەكرەتكە شىعىپ كەتەدى», دەيدى ەرلان بايجومارتوۆ. ال اۋىلدىق اقساقالدار كەڭەسىنىڭ توراعاسى بازارباي بوكەنوۆ بولسا, اۋىل اكىمىنىڭ باسقارۋ قابىلەتىنىڭ تومەندىگىن جانە ءوز جاۋاپكەرشىلىگىن سەزىنە المايتىنىن جەتكىزدى. سوندىقتان دا اۋىل تۇرعىندارى اۋىل اكىمىنىڭ قىزمەتىنەن بوساتىلۋىن تالاپ ەتۋدە. تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە دە بەردىبەك ساپارباەۆ جاقىن ارادا اۋىل اكىمىنە قاتىستى ماسەلە ءوز شەشىمىن تاباتىنىن ايتقان. اۋىل اكىمىنە قانداي شارا قولدانىلادى, تۇرعىنداردىڭ تىلەگى قانشالىقتى ورىندالادى, بۇل ەندى الداعى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە. دەگەنمەن, بەردىبەك ساپارباەۆ اكىمنىڭ كرەسلوسى مۇراگەرلىك بويىنشا بەرىلمەيتىنىن, جەتى جىل – اۋىلدى اباتتاندىرۋ, تۇرعىندارعا ءتيىستى جاعداي جاساۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى مەرزىم ەكەنىن اتاپ وتكەن بولاتىن. وبلىس اكىمىنىڭ «2013 جىلدان باستاپ اكىم تەك 4 ەسكى ەلەكتر باعاناسىن اۋىستىردى. سوندا اۋىلداعى 96 باعاندى اۋىستىرۋ ءۇشىن قانشا ۋاقىت قاجەت؟ ءزۇبارجات تالعاتقىزى, ءسىز پرەزيدەنتكە شاعىم جازدىڭىز. الايدا ءسىزدىڭ بارلىق ارەكەتتەرىڭىز زاڭعا قايشى. مۇندا بارلىق شاعىمداردى تەكسەرەتىن ارنايى كوميسسيا جىبەرەمىز. ەگەر زاڭسىز ارەكەتتەر راستالسا, شەنەۋنىك زاڭ اياسىندا جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. ءبىز شاعىن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءبىر-بىرىمەن ارازداسۋىنا جول بەرمەيمىز», دەگەن ءسوزى دە كوپ جايدى اڭعارتقانداي.
ءبىز ماسەلەنىڭ ءمانىسىن بىلمەك بولىپ مىڭارال اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ءزۇبارجات قاميەۆانىڭ وزىنە حابارلاسقانىمىزدا, ول كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسىندا بولىپ شىقتى. الايدا اكىم بىزگە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بۇل شاعىمىمەن كەلىسپەيتىنىن جەتكىزدى. «اۋىلدا جۇمىس جوق ەمەس, بار. 2015 جىلى عانا مىڭارال اۋىلىنداعى 3,2 شاقىرىم جولعا اسفالت توسەلدى. سول سياقتى 2017 جىلى مىڭارال ستانساسىنداعى 3,1 شاقىرىمدى قۇرايتىن اباي كوشەسى دە اسفالتتالدى. اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن تىرشىلىك كوزى دە قالىپتاسقان. ماسەلەن, «جامبىل تسەمەنت وندىرىستىك كومپانياسىندا» 260 ادام, «كومپانيا-مىڭارال» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ بالىق زاۋىتىندا 80 ادام جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار اۋىلداعى, ستانساداعى مەكتەپتەردە, ستانساداعى تەمىرجولدا جۇزدەگەن ازامات جۇمىس اتقارادى. سوندىقتان دا تۇرعىنداردىڭ بۇل شاعىمىمەن كەلىسپەيمىن. ءۇش-ءتورت ادام جينالىپ الىپ, مەنى قارالاۋعا كوشكەن», دەيدى اكىم. سونىمەن قاتار ءزۇبارجات قاميەۆا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىنا حات جازۋ سەبەبىن جەرگىلىكتى باسشىلىقتىڭ تاراپىنان قىسىم بولىپ جاتقانىمەن ءتۇسىندىردى. اۋىل اكىمى تۇرعىنداردىڭ مادەنيەت ۇيىنە ايتقان سوزىنە قاتىستى دا پىكىرىن ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, اۋىلدىق مادەنيەت ءۇيى 1986 جىلى سالىنىپتى. سودان ول 1996 جىلعا دەيىن «كومپانيا-مىڭارال» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ بالىق زاۋىتىنىڭ تەڭگەرىمىندە بولىپتى. اتالعان نىسان سودان بەرى جوندەۋ كورمەگەن ەكەن. «اۋىلدىڭ مادەنيەت ۇيىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى قاجەت. بۇگىندە مۇندا ءبىر شتاتتىق بىرلىكتە جالعىز ادام عانا جۇمىس اتقارادى. بىراق ءتيىستى ءىس-شارالار ءوتىپ تۇرادى. مادەنيەت ءۇيى جابىق ەمەس», دەيدى ءزۇبارجات قاميەۆا.
اۋىل تۇرعىندارى مەن اكىمنىڭ پىكىرى وسىنداي. ءبىر تاراپ باسشىنىڭ كەتۋىن قالاسا, ءبىر تاراپ ءوزىنىڭ اق, ادال ەكەنىن ايتىپ دابىل قاعۋدا. دەگەنمەن ەندىگى ماسەلەنىڭ قالاي بولاتىنى, جاعدايدىڭ قالاي ءوربيتىنى الدا قۇرىلاتىن كوميسسيانىڭ شەشىمىنە بايلانىستى بولىپ تۇر.
جامبىل وبلىسى
