كوشەگە شىقساڭىز دا, قوعامدىق كولىككە مىنسەڭىز دە شاڭىراعىنا شارق ۇرا شاقىرىپ جاتقان وقۋ ورىندارىنىڭ جارناماسىن كورەسىز. تۇلەكتەر دە ءتۇرلى تاڭداۋدىڭ تابالدىرىعىندا تابان توزدىرىپ جۇرگەنى انىق. قايدا بارامىن؟ كىم بولامىن؟ قايسىسى دۇرىس؟ سان ساۋال كۇندىز كۇلكىدەن, تۇندە ۇيقىدان ايىراتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. قازىر جاس تۇلەكتىڭ جانارىنا مۇڭ, قاباعىنا ۋايىم ۇيالاتاتىن ۇلتتىڭ بولاشاق مامانى بولۋ ەمەس, ۇلتتىق تەستىلەۋدەگى شەكتىك بالدىڭ شەكاراسىن قيىپ ءوتۋ سياقتى. جولى بولىپ جوعارى بالل العاندار ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ۇمىتكەرى, تاڭداۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ تالاپكەرى اتانادى. ال بابى كەلمەي, بالى جەتپەي قالعاندار شە؟ امالسىزدان كوللەدجدەر مەن كاسىپتىك تەحنيكۋمداردىڭ ەسىگىن قاعا ما؟
نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ج.جاباەۆ اتىنداعى №4 مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ پەداگوگ-پسيحولوگى ارشاگۇل موشكە اتالعان وقۋ وشاعىن بيىل بىتىرگەن جاس تۇلەكتەردىڭ باسىم بولىگى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى تەحنيكالىق ماماندىقتار بويىنشا تاڭداۋ جاساعانىن جەتكىزدى.
«ەڭ باستىسى, جۇرەك قالاۋى. ماماندىق تاڭداۋ ماسەلەسى جاسوسپىرىمدەر ءومىرىنىڭ ەڭ ماڭىزدى دا جاۋاپتى كەزەڭى بولعاندىقتان مەكتەپتە پسيحولوگيالىق قىزمەت بارىسىندا وقۋشىلارمەن ماماندىق تاڭداۋدا قولدانىلاتىن پسيحولوگيالىق دياگنوستيكا بويىنشا زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, قورىتىندىسىنىڭ نەگىزىندە پسيحولوگيالىق كەڭەس بەرىلەدى. ولاردىڭ بويىنداعى مازاسىزدىق, ۋايىم مەن قورقىنىشتارىن جەڭۋگە باعىتتاپ, موتيۆاتسيالىق ترەنينگتەر وتكىزۋ ارقىلى سەنىمدىلىككە جەتەلەپ, ارماندارىنا جەتۋ ءۇشىن الدىنا ماقسات قويىپ تالاپتانۋعا باعىت-باعدارلار بەرىلەدى. سونىمەن قاتار اتا-انالارمەن دە ءتۇرلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ, اعارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, بۇگىنگى قوعامداعى زامان تالابى تۋدىرعان سۇرانىسقا يە ماماندىقتار جايلى اقپاراتتارمەن بولىسەمىز. ماماندىق تاڭداۋ ماسەلەسىندە وقۋشىلاردى الدىن الا پسيحولوگيالىق دايىنداۋ ماقساتىندا جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەردەن ارنايى ماماندار شاقىرىلىپ, كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, ماماندىقتار بويىنشا اقىل-كەڭەستەر بەرىلەدى. تۇلەكتەردىڭ باسىم بولىگى تەحنيكالىق ماماندىقتار بويىنشا تاڭداۋ جاسادى. بۇل جاس ۇرپاقتىڭ ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ دامۋىنىڭ داڭعىل جولىنا باعىت الىپ, عىلىم مەن تەحنيكانىڭ, تەحنولوگيانىڭ جەدەل دامۋىنا ءۇن قوسىپ, زامان تالابىنا بەيىمدەلگىسى كەلەتىنىن اڭعارتادى», دەيدى پەداگوگ.
ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدىڭ ۇپايى كەز كەلگەن تۇلەكتىڭ كەلەشەگىنە اسەر ەتپەي قويمايتىنى انىق. «تالپىنعان ادام تاستىڭ وزىنە دە شەگە قاعادى» دەگەن ىلگەرىدەگى ءىلىم يەلەرىنەن قالعان قاناتتى ءسوز بار. ءبىلىم سىناعىنا بىلەك سىبانا دايىندالىپ, ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن جەپ, ەڭ جوعارى ۇپايدى ەنشىلەگەن بىتىرۋشىلەر دە بار. مىسالى, بيىلعى ۇبت-نىڭ العاشقى كۇنى ەڭ جوعارى بالدى تۇركىستان وبلىسى, ورداباسى اۋدانىنىڭ تۋماسى ابزال ءابدىماناپ ەنشىلەدى. تەسپە ورتا مەكتەبىنىڭ تۇلەگى 140 بالدىڭ 138-ءىن العان. مەكتەپتى جاقسى ۇلگەرىممەن بىتىرگەن ابزال ۇبت-دا بيولوگيا جانە حيميا پاندەرىن تاڭداعان. ەندى مەديتسينا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇسۋدى جوسپارلاپ وتىر. وزىنە سەنىمدى تۇلەك بولاشاقتا ءتىس دارىگەرى بولۋدى قالايدى. تالاپكەر قاتارلاستارىنا دا تەك ءوز بىلىمىنە سەنۋگە كەڭەس بەرىپ, ساتتىلىك تىلەدى.
م.ناريكباەۆ اتىنداعى كازگيۋ ۋنيۆەرسيتەتى جوعارى گۋمانيتارلىق مەكتەبىنىڭ, جالپى ءبىلىم بەرۋ پاندەر كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى راسۋل قارعاش ۇلى ماماندىق تاڭداعاندا بىرنەشە فاكتوردى ەسكەرۋ قاجەت ەكەنىن العا تارتادى.
«جۇمىس بەرۋشى تەك تەوريالىق بىلىمگە قاراپ ەمەس, كەز كەلگەن سالاداعى ءىستى اتقارا الۋ قابىلەتىنە جانە مەڭگەرگەن ماشىقتارىنا قاراپ جۇمىسقا قابىلدايدى. تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – تاڭداعان جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەن تۇلەكتەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ پايىزى قانشا ەكەنىن ەسكەرۋ قاجەت. ەگەر تۇلەكتەرىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ پايىزى جوعارى بولسا, وندا بەرگەن ءبىلىمى ساپالى دەۋگە بولادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – قىزمەتىن بىردەن اتقارا الاتىن بىلىكتى مامان دايىنداۋ. ەگەر ۋنيۆەرسيتەت تۇلەگىنىڭ جۇمىس تابۋدا جولى بولماي جۇرسە, نە ءبىلىمى تومەن, نە قاجەتتى داعدىلارى جوق دەگەن ءسوز. جاستار بولاشاقتا جاقسى مامان بولۋى ءۇشىن تەرەڭ وقۋ, كوپ ىنتا قاجەت. وقۋ نەمەسە وندىرىستىك تاجىريبەگە بولىنگەن ۋاقىتتى ءتيىمدى پايدالانۋ كەرەك. تەگىن بولسا دا, پراكتيكالىق تاجىريبەنىڭ بولاشاقتا بەرەر كومەگى مول, ال جۇمىس بەرۋشى كومپانيا ءۇشىن وزىنە جۇمىس بىلەتىن بولاشاق مامان دايارلاۋعا جاقسى مۇمكىندىك», دەدى ر.قارعاش ۇلى.
ۋنيۆەرسيتەتتە بيىل ۇبت-دا قازاق ءتىلى مەن قازاق ادەبيەتى پاندەرىن تاڭداعان تۇلەكتەرگە ارنالعان «قازاق-اعىلشىن تىلدەرى جانە لينگۆيستيكا» اتتى بىرەگەي باعدارلاما جۇمىسىن باستايدى. باعدارلاما اياسىندا مەديالينگۆيستيكا, ءتىل جانە اۋدارما, قازاق ءتىلىن شەت ءتىلى رەتىندە ۇيرەتۋ, Minor in Conference Interpretation (كونفەرەنتسيادا اۋدارما جاساۋ), Minor in TOLES (زاڭ سالاسىنداعى اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ) سياقتى قوسىمشا ماماندىقتار تاڭداۋعا مۇمكىندىك بار.
قالاي دەسەك تە سوڭعى شەشىم تۇلەكتەردىڭ تۇيسىگىنە تىرەلىپ, كوڭىل قالاۋىنىڭ كورسەتكىشىمەن شەشىلەرى انىق. بىراق بولاشاعىنا بولجام جاساعان ءبىتىرۋشىنىڭ الدىندا ارمان, ماقسات, مۇددە دەگەن ءۇش باعىت ۇنەمى جول سىلتەپ تۇرۋى كەرەك.
