"سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى" اتتى قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتباسىلىق تابىستىڭ ءتۇرلى دەڭگەيىنە ساي كەلەتىن بىرىڭعاي تۇرعىن ءۇي ساياساتىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. ءۇش جىل ىشىندە كەزەكتە تۇرعان از قامتىلعان كوپ بالالى وتباسىلارعا تۇرعىن ءۇي بەرۋ ماسەلەسىن شەشۋ قاجەت, ال تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ ءۇشىن تابىسى جوق ازاماتتارعا الەۋمەتتىك جالعا بەرۋ جاعدايىندا تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرۋ قاجەت.
ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سايكەس, اعىمداعى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە قارجىلاندىرۋدىڭ بارلىق كوزدەرى بويىنشا قازاقستاندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 769,8 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىندى, بۇل 2019 جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىنەن 26,3%-عا ارتىق. جالپى كولەمى 6 113,3 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى, بۇل 2019 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنە 107,3% قۇرايدى. رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىعى 52 282 بىرلىك تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى, ونىڭ ىشىندە 18 996-سى – جەكە تۇرعىن ءۇي.
تۇرعىن ءۇي كەزەگى جىل سايىن 50 مىڭ ادامعا ۇلعايۋدا, ال الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي جىل سايىن 20 مىڭ وتباسىنا پايدالانۋعا بەرىلەدى. وسىعان بايلانىستى, "نۇرلى جەر" باعدارلاماسى بويىنشا ازاماتتاردى ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن مارتەبەسىنە قاراي تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ گراداتسيالىق جۇيەسىن ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر. مىسالى, ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي تابىسى جوق نەمەسە وتباسى مۇشەسىنە شاققانداعى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن تابىسى بار (29,7 مىڭ تەڭگە) كەزەكتە تۇرعاندارعا بەرىلەتىن بولادى.
"باقىتتى وتباسى" باعدارلاماسى وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە شاققاندا ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 2 ەسەلىك شاماسىنان (59,4 مىڭ تەڭگە) اسپايتىن تابىسى بار كەزەكتە تۇرعاندارعا قولجەتىمدى بولادى.
جاو-نىڭ كرەديتتىك تۇرعىن ءۇيى وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە شاققانداعى تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ ەكى ەسەدەن 3,1 ەسەلىك شاماسىنا دەيىن (92 مىڭ تەڭگە) بولاتىن كەزەكتە تۇرعاندارعا ساتىلاتىن بولادى.
ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 3,1 ەسەلەنگەن مولشەرىنەن اساتىن تابىسى بار ازاماتتار "قيك" يۇ" اق-نان "7-20-25", "باسپانا حيت", "وردا", "قتقجب" اق-نان ء"وز ءۇيىم" باعدارلامالارىنىڭ قۇرالدارىن پايدالانا الادى.
بۇل تاسىلدەر مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ اتاۋلىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جوسپارلاۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى.
"حالىقتىڭ تابىسى ايقىنداۋشى فاكتور بولادى. وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىنە شاققانداعى تابىسى ءبىر ەتكد (ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى) از وتباسىلار ءۇشىن ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي ۇسىنىلاتىن بولادى. تابىسى 2 ەتكد دەيىنگى تۇرعىن ءۇيى جوق وتباسىلار "باقىتتى وتباسى" باعدارلاماسىنىڭ قاتىسۋشىلارى بولا الادى (كوپ بالالى جانە تولىق ەمەس وتباسىلار, سونداي-اق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار). "5-20-25" باعدارلاماسى بويىنشا جانە "5-10-20" پيلوتتىق جوباسى شەڭبەرىندە وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىنە تابىسى 3,1 ەتكد دەيىن كەزەكتە تۇرعاندار اكىمدىكتەردەن كرەديتتىك تۇرعىن ءۇي الۋعا ۇمىتكەر بولا الادى. تابىسى 3,1 ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىندەگى ازاماتتار ءۇشىن "7-20-25" باعدارلاماسى قولجەتىمدى", — دەلىنگەن حابارلامادا.
حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا تۇرعىن ءۇي ساياساتىن ودان ءارى دامىتۋدى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ بازاسىندا قۇرىلاتىن تولىققاندى "وتباسى بانك" دامۋ جانە قولداۋ ينستيتۋتى ارقىلى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانۋدا, وندا ءاربىر جۇمىس ىستەيتىن ازامات ءۇشىن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋ مۇمكىندىگى ءۇشىن ەڭبەكاقى قورىنان مىندەتتى تۇرعىن ءۇي اۋدارىمدارى ەنگىزىلەتىن بولادى.
