ايماقتار • 26 شىلدە, 2020

كەدەيلىك دەڭگەيى بۇۇ الاڭداتا باستادى

460 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

"ەندى حالىقارالىق قاۋىمداستىق دامۋشى ەلدەر ءۇشىن بازالىق تابىستىڭ ەڭ تومەنگى دەڭگەيىن ەنگىزۋ تۋرالى ۇسىنىسپەن شىعىپ وتىر. باستاما باسقا دامۋشى ەلدەرگە دە قاتىستى. ولاردىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ ەل دە بار", - دەپ حابارلايدى Egemen.kz  بۇۇ-نا سىلتەمە جاساپ.

كەدەيلىك دەڭگەيى بۇۇ الاڭداتا باستادى

بىرقاتار مەملەكەتتەردە قابىلدانىپ جاتقان  ەكونوميكالىق شارالار بۇۇ-نىڭ كوڭىلىنەن شىقپاي وتىرعان ءتارىزدى.  ۇيىم كوميسسياسىنىڭ ەسەبىنشە, ازيا-تىنىق مۇحيتى ايماعىنداعى دامۋشى ەلدەر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بولىنەتىن ءبىر جىلدىق قاراجات كولەمىن 880 ملن دوللارعا كوتەرۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار باياندامادا ايماقتاعى ەلدەردىڭ قازىرگى پاندەميا سياقتى توتەنشە جاعدايلارعا ارنالعان قور قۇرۋى كەرەكتىگى جازىلعان.  كوميسسيا جاريالاعان شولۋدا "پاندەميادان كەيىن ساياساتكەرلەر ايماقتىڭ ەكونوميكاسىن تۇراقتاندىرۋ ماقساتىندا ماكروەكونوميكالىق شارالار قابىلداۋى كەرەك. بيۋدجەتتىك-سالىقتىق جانە نەسيە-قارجىلىق ساياسات ىندەتتەن زارداپ شەككەن كاسىپورىندارعا, ءۇي شارۋاشىلىعىنا باعىتتالۋى ءتيىس. وسى پاندەميادان كەيىن مەملەكەتتەر ەكونوميكالىق دامۋ ستراتەگيالارىن قايتا قاراستىرىپ, ينكليۋزيۆتى, تۇراقتى جانە قورشاعان ورتاعا زيان كەلتىرمەيتىن ەكونوميكا قۇرۋعا تالپىنۋ كەرەك", - دەگەن ۇندەۋلەر بار. 

قازاقستاندا جانە باسقا دامۋشى ەلدەردە كەدەي ادامدار ءۇشىن ۋاقىتشا بازالىق تابىستىڭ ەنگىزىلۋى COVID-19 كوتەرىلۋىن باسەڭدەتىپ, ادامداردىڭ ۇيدە بولۋىنا مۇمكىندىك بەرۋى مۇمكىن.

بۇل تۋرالى  ۇيىمنىڭ ۆەب-سايتىندا جاريالانعان بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ەسەبىندە ايتىلعان. ەسەپ اۆتورلارى نەگىزگى كىرىستى تولەۋدىڭ بىرنەشە نۇسقالارىن ۇسىنادى. ءبىرىنشى نۇسقاعا سايكەس اي سايىن سوما تولەنەدى, بۇل الۋشىعا كەدەيلىك شەگىنەن شىعۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز. ەكىنشى نۇسقا بويىنشا, ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنە سايكەس كەلەتىن سومانى تولەۋ ۇسىنىلادى.

قازاقستاندا ءبىرىنشى ستسەناري بويىنشا وعان ايىنا 136,91 دوللار (56,6 مىڭ تەڭگە), ەكىنشىسىنە سايكەس - ايىنا 150,23 دوللار (62,2 مىڭ تەڭگە) تولەنەدى. بۇۇدب باعالاۋى بويىنشا ءجىو-دەگى شىعىستاردىڭ ايلىق ۇلەسى سايكەسىنشە 0,35% جانە 0,38% قۇرايدى. ەسەپ اۆتورلارى نەگىزگى كىرىستەردى ەنگىزۋدى "مۇمكىن بولاتىن" شارا رەتىندە سيپاتتايدى, ويتكەنى پاندەميا اپتاسىنا الەمدە 1,5 ميلليوننان استام ادامدى جۇقتىرۋدى جالعاستىرۋدا, اسىرەسە ون جۇمىسشىنىڭ جەتەۋى رەسمي ەمەس نارىقتاردا جۇمىس ىستەيتىن جانە ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى  قوسىمشا تابىس تابۋعا مۇمكىندىك از دامۋشى ەلدەردىڭ ازاماتتارى.

"الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ باعدارلامالارىندا قامتىلماعان ادامداردىڭ كوپشىلىگى بەيرەسمي جۇمىسشىلار, جالاقى از جۇمىسشىلار, ايەلدەر مەن جاستار, بوسقىندار مەن ميگرانتتار جانە مۇگەدەكتەر. ولارعا داعدارىس وتە اۋىر ءتيدى", - دەلىنگەن حابارلامادا.

وسىعان بايلانىستى, بۇۇدب سايكەس 132 دامۋشى ەلدەردە كەدەيلىك شەگىنەن تومەن نەمەسە ودان جوعارى 2,7 ملرد. ادامعا "بەلگىلەنگەن مەرزىممەن كەپىلدەندىرىلگەن نەگىزگى كىرىستى" قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. ەسەپ اۆتورلارىنىڭ پىكىرىنشە, وسى شاراعا جۇمسالاتىن مەملەكەتتىك شىعىندار ايىنا 199 ميلليارد دوللاردان اسادى.

"كومەك كورسەتۋ جانە ساۋىقتىرۋ جوسپارلارىن تەك ءىرى نارىقتار مەن ءىرى بيزنەسكە باعىتتاۋعا بولمايدى. ۋاقىتشا نەگىزگى كىرىس ۇكىمەتتەرگە وقشاۋلانعان ادامدارعا قارجىلىق قولداۋ كورسەتۋگە, سونداي-اق شاعىن بيزنەستى ۇستاپ تۇرۋعا جانە COVID-19-نىڭ جويقىن تارالۋىن باياۋلاتۋعا كومەكتەسۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى ەكونوميكاعا ينۆەستيتسيالار تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى", - دەدى بۇۇدب اكىمشىسى احيم شتاينەر.

پاندەميا سالدارىنان كوپتەگەن ەلدەر الەۋمەتتىك قورعاۋ شارالارىنىڭ كولەمىن كەڭەيتكەنىمەن, مۇنداي شىعىستاردىڭ كوپ بولىگى تابىسى جوعارى ەلدەرگە كەتەدى, دەپ جازادى اۆتورلار. الەۋمەتتىك قورعاۋعا از جانە ورتاشا تابىسى بار ەلدەردىڭ جالپى شىعىستارى بار-جوعى 77,9 ملرد  اقش دوللارىن  نەمەسە الەمدىك شىعىنداردىڭ 13,2% قۇرايدى.

سوڭعى جاڭالىقتار