باقتى – اۋزى دۋالى ابىزدار جەرى, جاقسىلار مەكەنى. پايعامباردان باسقانىڭ ءبارى شىققان قۇنارلى ولكە, قۇتتى جەر, ايگىلى قارقارالى, قۋ, كەنت تاۋلارى ساندىقتاس شوقى, جون-قىرقاعا ۇلاساتىن ۇرىمتال تۇس.
اقتوعاي دا قارقارالى. بۇل ءوڭىر ءبىر شوعىر الاش ارداقتىلارمەن بەلگىلى, قازاقتىڭ ۇستازدارى – ءاليحان, اقبايدىڭ جاقىبى, ءالىمحان تۋعان – كىشى وتان.
تاراتا كەلسەڭىز, شاعىن اۋىل, ۇساق ۇلىستارعا ءبولىنىپ كەتەتىن داڭقتى ايماق, قاز داۋىستى قازىبەك بي, تاتتىمبەت قازانعاپ ۇلى, ءمادي ءباپي ۇلى, قاليبەك قۋانىشباەۆ, جۇسىپبەك ەلەبەكوۆ, شولپان جانداربەكوۆا, كۇلاش بايسەيىتوۆا, قاسىم امانجولوۆ, ەڭ سوڭعى الىپتار تۇياعى توقتار اۋباكىروۆتىڭ ەلى تۇرعىسىندا ءبىر ۇعىم-تۇسىنىكتى اتاۋعا بىرىگەدى.
توپ قايىڭ, قاسقىر قۇيرىق قاراعايلار قاپتاپ وسكەن دوڭەس, شوقىلار, جاسىل بوكتەر, جىنىستى-جىڭعىلدى تال-شىلىك, قابىرعادان قۇلاعان تاۋ سۋى, ەكپىندەپ اققان سارقىراما, بۇرق-سارق اتقىلاعان اساۋ بۇلاق, قاينار, شايىردىڭ ءيىسى, اعاش مايى اڭقىعان ساف اۋا, ءدىڭ بويىنا جينالعان ساعىز, جەمىس-جيدەك جۇپارى, ماۋەلى اعاشتار, قاراعان ادامعا اتامزاماننان قالعىپ-مۇلگىپ تۇرعان ءتارىزدى كورىنەتىن, بىراق شىن مانىندە, تالاي تاريحي ءداۋىر, شەجىرەلى ۋاقيعالارعا تولى, كۋا, جاد, ىزگىلىكتى دە, ز ۇلىمدىقتى دا كورگەن, سويقاندى دا, ويراندى دا باستان كەشكەن, قۋانىشى دا, جۇبانىشى دا كوپ, توپىراعى اسىل قارقارالى.
ءبىر پەرزەنتى – كەرەگەلى اۋلەت جالعاسى, سويى-تەگى, ءۇرىم-بۇتاقتى ءزاۋزات, ۇرپاق اتاسى, ىرىستى, بەرەكەلى وتباسى يەسى, كەشەگى الىپ تۇلعا, باتىر, قامقور اكە, جاقسى ەلدىڭ ءناسىلى, قاراكەسەكتىڭ قىرعىز توبىنان, ارعى اتالارى مۇراعا قازىنالى جەر قالدىرعان, باتاسىن العان, وسيەت ايتقان, حانگەلدىدەن كەلدىباي, كەلدىبايدان راقىمباي, راقىمبايدان ءتۇسىپباي, ءتۇسىپبايدان ىدىرىس, ىدىرىستان احمەت, احمەتتەن قوڭىركوز, قوڭىركوزدەن ءداۋىت, داۋىتتەن – جۇماعۇل.
جۇماعۇل اقساقال التى بالا ءسۇيدى. بەس ۇلدىڭ ىشىندە جالعىز وسكەن ەر مىنەزدى, ىزگى جان – كۇلعايشا.
بار عۇمىرى قۇرىلىس توڭىرەگىندە وتكەن بەينەتقور جۇماعۇل اقساقال زەينەتكە شىققانشا كوپتەگەن ءۇي تۇرعىزدى, ەلدىڭ اجارىن ەنگىزدى, قاتار-قاتار بوي كوتەرگەن عيماراتتار بولاشاقتىڭ ەلشىسىندەي, جاقسىلىقتىڭ جارشىسىنداي وزىنە شاقىرىپ تۇراتىن.
كەلەر شاق, ەرتەڭگى كۇنگە باستايتىن وتكەل ءتارىزدى. قۇرىلىس – اۋىر ەڭبەك, جاۋاپكەرشىلىگى دە از ەمەس, ءۇي سالۋ – ومىرگە ءسابي كەلگەندەي جاڭالىق, ريزىق, قۋانىش, ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيدى. تالانت, دارىن, تالاپقا دا بىلىمنەن باسقا كوزبەن مولشەرلەپ, ويمەن ولشەيتىن بىلىك قاجەت. اسپانمەن استاسقان, كوتەرىلگەن سايىن قازباۋىر بۇلت, اقشا بۇلتپەن ارالاسقان, كوكپەن تىلدەسكەن شىڭ-قۇز, قۇز-شاتقالداي بيىك مۇنارالار, ءزاۋلىم عيماراتتار تەحنيكالىق تابىستىڭ, ارحيتەكتۋرالىق قابىلەتتىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ساناسىنا, كوكىرەگىنە تۇنعان تاجىريبەنىڭ دە تۋىندىسى.
ۇيگە كىرگەندە پۇت-بۇددا سەكىلدى توردە ءۇندى شايىن ءىشىپ, قالقايىپ تاۋ مۇسىندەي وتىراتىن. قۇلاما شاتقال, تىك جارتاستان شاۋىپ اكەلگەن بالبالداي ەلەستەيتىن.
بىراق ازىلقوي ادام ەدى. كەيدە ءتۇسىن سۋىتىپ جان-جاعىنا شولا قاراعاندا داستارقان باسى تىنا قالاتىن. ۇيگە بىرگە ەرىپ كەلگەن اسەكەڭ دوستارى داۋرىعا سويلەسىپ, اعىل-تەگىل اڭگىمە ايتىپ, سىر شەرتىپ, ارقا-جارقا وتىرعاندا, كەنەت سۋىق كوزقاراستى بىردەن سەزىپ, بايقاپ, ۇندەي الماي, كىبىرتىكتەپ, اقساقال ك ۇلىپ جىبەرگەنشە, تىرپ ەتپەۋشى ەدى. نەگىزى, جۇمساق, قوناقجاي, بايىپتى كىسى ەدى.
ءفالشتى ۇناتپايتىن, جالعان سويلەگەندى جاقتىرمايتىن. كەڭ, بايسالدى, قولى اشىق, اقەدىل اقساقال ماقتانشاق جۇرتتى دا سۋقانى سۇيە بەرمەيتىن. جاقسى قاسيەتتەرى ۇرپاعىنا جۇقتى, ءبارى تەگىس كىشىپەيىل, ەلگەزەك, قاراپايىم ەدى.
ەسىكتى اشقاندا تاۋ تەڭسەلىپ, قوزعالىپ كەلە جاتقانداي كورىنەتىن. جاسىندا سەرى دە بولدى, جۇمىسىن دا مۇلتىكسىز اتقاردى, ازداپ اڭشىلىق, ساياتشىلىقتى دا كوردى, كۇرەستى, كىر كوتەردى.
ۇرپاعى دا كۇرەستى, جىقتى, جەڭىلىستىڭ دە اششى ءدامىن تاتتى, باتىر ۇلدارى شەتىنەن سايدىڭ تاسىنداي ءىرى, سالماقتى ەدى, سپورتپەن اۋەستەندى, بايگە شاپتى. كەنجەسى اسقات بوكسپەن شۇعىلداندى, مەن كورگەندە, ول بابىندا ەدى, توقسانىنشى جىلداردىڭ الاساپىرانىندا ينستيتۋت, فاكۋلتەت, جاتاقحانا نامىسىن قورعادى.
بوكسشى دوس-جاران اسقاتتى قاتتى قادىر تۇتتى.
ءتولباسى تالعات جۇماعۇل ۇلى زامان وزگەرگەندە, ىسكەرلىكپەن اينالىستى. قولى ءجۇرىپ, داۋلەت ءبىتتى, ەڭبەگى جاندى, جۇرتقا اراشا, جاناشىر بولدى. ارينە قاشاندا باۋىر-قارىنداسىنا ۇلگى تاكەڭنىڭ سوڭىنان ەرگەن بەس تۋعانىنا وسى جولى دا ونەگە كورسەتكەنى ءوز الدىنا جەكە ءبىر اڭگىمە.
التى بالا دا جاقسى وقىدى. ءبارى جوعارى نەمەسە ورتاشا ءبىلىم بەرۋ وقۋ ورنىنا ءتۇستى. نۇرقات, تاۋ-كەن ينجەنەرى, كۇلعايشا, باعدات, ساعدات تا ءبىر-ءبىر ماماندىق يەسى.
اسقات قانىش ساتباەۆ اتىنداعى پوليتەحنيالىق ينستيتۋتتىڭ گەولوگيالىق بارلاۋ فاكۋلتەتىن ءتامامداپ, ماسكەۋدە ءبىلىمىن جالعاستىرىپ, كەيىن ديپلوماتتىق قىزمەتكە اۋىستى. شەتەلدە تۇرىپ جاتىر.
جۇماعۇل اقساقال ۇلى ناۋبەتتىڭ الدىندا, 1930 جىلى دۇنيەگە كەلدى, قيىندىقتى دا كوردى, اۋىرتپاشىلىقتى دا وتكەردى, قاناتتىعا قاقتىرماي, تۇمسىقتىعا شوقتىرماي, سانالى ۇرپاق ءوسىرىپ, ۇلىن ۇياعا, قىزىن قياعا قوندىرىپ, اكەلىك پارىزىن تولىق اتقارىپ, 2010 جىلى جاز ايىنىڭ بىرىندە باقيعا وزدى.
بيىل تۋعانىنا توقسان جىل, قايتقانىنا ون جىل تولىپ وتىر. قاناعات. جامانمەن ارپالىستى, الايدا جاقسىلىقتى دا كوپ كوردى, قۋانىشقا دا شاش-ەتەكتەن باتتى.
قايتقاندا, تامىز ايىندا, كىسى كوپ بولدى, ءوز داڭقى بار, ۇرپاعىنىڭ بەدەلى بار, اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالۋشىلار قاراسى مول ەدى. قارالى كوش قىر اسىپ بابالار زيراتىنا بەت العاندا, جۇرتتىڭ ءبارى جۇبانىش ەتتى, اسىل ادام ەكەن, ءومىرى ءبىر قارالى كوشكە سىيماي بارا جاتىر دەستى, ازا تۇتقاندار قاراسى ءبىر تايپا ەلدىڭ كوسەمىن ارۋلاپ قويعانداي قيساپسىز كوپ ەدى.
كوكىرەگىنە توقىعانى ءوز اۋلەتى عانا ەمەس, ءبىر ۇلىستىڭ, بۇكىل قارقارالى دۋانىنا وسيەت, ادىلەت پەن شىندىقتى مۇرات قىلعان ابىز اقساقال ءبىر ەمەس, بىرنەشە ءومىر سۇرگەندەي قادىرلى, ونداي اتاققا جەتۋدىڭ ءوزى شەكسىز ابىروي, جۇماقتىڭ جولى.
جاقسى مەن جامان ەگىز, اعايىندى, ءبىر-بىرىنە شارت, بىراق تارازى باسىن تەڭەستىرەتىن كىردىڭ تاسى – ىزگى ىستەرىڭ مەن قۇدايعا قۇلشىلىعىڭ, اقساقال ەكەۋىن دە جاسادى, دەسەك تە, جاقسىلىعى ارتىق شىقتى, ءتاڭىرى نيەتىن, پەيىلىن تانىعان ءتارىزدى, قارقارالى سىلەمى, كەنت تاۋلارىنىڭ ارعى جاعىندا, قاراعايلىدان الپىس ءۇش شاقىرىم جەردە, باقتىعا قاراستى ابىزدا, اتا-بابالار قورىمىندا, قاجى, اۋليە, حافيز, مولدا جۇرت, نامازحاندار اراسىندا, تۋعان-تۋىس زيراتىندا سۇيەگى جاتقان اسىل ەردىڭ جانى جۇماقتىڭ باعىن كەشىپ جۇرگەن شىعار, تابالدىرىعىن اتتاعاننان كەيىن جۇماقتىڭ بوساعاسى دا ءتور ەكەنىن ءبارىمىز دە اڭعارامىز.
جاقسىنىڭ عۇمىرىن ۇرپاعى ۇزارتادى, ءىسىن ۇلىسى جالعاستىرادى, قىزمەتىن ۇلتى ۇمىتپايدى.
ديدار امانتاي
