ەكولوگيا • 11 شىلدە، 2020

مۇرات ابەنوۆ: "ۇلتتىق پاركتەرگە جاۋاپتىلىعى جوعارى ينۆەستورلار كەرەك"

13 رەت كورسەتىلدى

قوعام بەلسەندىسىنىڭ سوزىنشە، ەكولوگيالىق ماسەلەلەردىڭ قوردالانىپ قالۋىنا تاعى ءبىر سەبەپ - ۇلتتىق پاركتەردى شارۋاشىلىق تۇرعىدان دۇرىس باسقارۋ جانە جونگە كەلتىرۋ تەتىگىنىڭ بولماۋى.

"جاقىندا ءبىز الماتى ىرگەسىندەگى             ىلە-الاتاۋى ۇلتتىق پاركىندە بولدىق. ول جەر قازىر قوقىسقا تولىپ جاتىر. ساناۋلى عانا قورىقشى ول جەردى قوقىستان تازارتىپ ۇلگەرمەيدى. ەگەر دە وسىنداي جەرلەردى جاۋاپتىلىعى جوعارى ينۆەستورلارعا باسقارۋعا بەرەتىن بولساق، مەنىڭ ويىمشا، ەلدەگى بارلىق تابيعي اۋماقتارداعى قوقىس ماسەلەسىن وڭاي شەشۋگە بولار ەدى. سونداي-اق، ەكولوگيالىق مادەنيەتتتى ارتتىرۋ دا ۇلكەن ماڭىزعا يە. قازىر ءدال وسى ەكولوگيالىق مادەنيەتىمىزدىڭ تومەندىگىنەن ءبىز قوقىستاردى قالاي بولسا، سولاي شاشا سالامىز. جاسىل تەحنولوگيالاردى تولىقتاي ەنگىزبەي وتىرمىز. زاماناۋي دەمالىس ورىندارىن اشۋعا قارسى شىعىپ وتىرمىز.  ۇلتتىق پاركتەرگە قاجەتتى ينفراقۇرىلىمداردى سالدىرۋعا كەدەرگى بولىپ وتىرمىز. كەي ادامدار ۇلتتىق پارككە تيىسپەسەڭدەر، ول جەردە ءبارى جاقسى بولادى دەپ ويلايدى. بىراق، شىن مانىندە، بۇل ولاي ەمەس"، - دەيدى مۇرات ابەنوۆ. 

ونىڭ ايتۋىنشا، كوپتەگەن اۋماقتاردىڭ كۇتىمسىز، جوندەۋسىز تۇرۋىنىڭ ءبىر سەبەبى - قوجايىندارىنىڭ جوقتىعى. بۇل اسىرەسە دەمالىس ورىندارى، تابيعي ايماقتارعا قاتىستى. 

"مەن سوڭعى جىلدارى ەكولوگيا مينيسترلىگى جۇيەلى تۇردە اينالىسىپ جۇرگەن وسى ماسەلەلەردى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پرەزيدەنت ءوز اۋىزىمەن ايتىپ، تاپسىرمالار بەرگەنىنە قۋانىپ قالدىم. بۇعان دەيىن بۇل ماسەلەلەر كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق مەكەمەلەرىنىڭ دەڭگەيىندە عانا اتقارىلىپ كەلگەن. سالادا جۇيە جوق بولاتىن. قالالاردىڭ ماڭىندا زاڭسىز ءىرى قوقىس ورىندارى كوپ. مەديتسينالىق قالدىقتار دا شاشىلىپ جاتىر. وسى ورايدا، ءبىز قوقىستى جيناۋشىلاردى عانا ەمەس، ونى وڭدەۋشىلەردى دە ىنتالاندىرا ءبىلۋىمىز كەرەك. بۇل شارالاردى زاڭمەن بەكىتۋ قاجەت. دەپوزيتتىك جۇيە، قوقىس ورتەۋشى زاۋىتتار، قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋشىلەردى قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن دە ەستەن شىعارمايىق. تەك سول كەزدە عانا قوقىستىڭ ماسەلەسى ءتيىمدى شەشىلەدى. سونداي-اق، زاڭسىز قوقىس تاسىمالداۋشىلارعا قاتىستى جاۋاپكەرشىلىكتى كۇشەيتۋ كەرەك. قوقىس تاسىمالداۋشىلارعا ەلەكتروندى باقىلاۋ قۇرىلعىلارىن ورناتۋ قاجەت. ويتكەنى، ءار ءبىر كولىكتى پوليتسەيلەرگە باقىلاتىپ قويۋ مۇمكىن ەمەس"، - دەدى قوعام بەلسەندىسى.

سونداي-اق، ول پرەزيدەنت مەكتەپ قابىرعاسىنان باستاپ، بالالارعا ەكولوگيالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەنى وتە ورىندى ەكەنىن باسا ايتتى.

"ويتكەنى، ەكولوگيالىق مادەنيەتتى جاستايىنان قالىپتاستىرماسا، ەسەيگەندە كەش بولادى»،- دەدى م. ابەنوۆ. قازىر ەكولوگيا مينيسترلىگى «وندىرۋشىلەردىڭ كەڭەيتىلگەن جاۋاپكەرشىلىگى وپەراتورلارىمەن» بىرلەسىپ، مەكتەپتەردە ەكولوگيالىق ساعاتتار وتكىزەدى. قوقىستى قالاي جيناۋ كەرەك ەكەندىگىن كورسەتەدى. مۇنى كورگەن بالالار ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعىنا كوڭىل ءبولىپ، اتا-انالارىنا ايتا باستاعان. كەيىن ولار دا بۇل ماسەلەگە جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋدى ادەتكە اينالدىردى"، - دەدى ول. 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار